بریده‌هایی از کتاب کانون دین زرتشتی در ایران

زرتشتیان بر این باورند که هر روز جدید نه تنها با افکار و کلمات خوب، بلکه باید با نظم و پاکیزگی مورد استقبال قرار گیرد. زنان با سر زدن نخستین روشنایی روز از خواب برمی‌خاستند و به رُفت وروب و گردگیری و سروسامان دادن به خانه می‌پرداختند

به درختان تناور به عنوان تجلی آفرینش امرداد احترام نهاده می‌شد و به‌طور کلی درختان همیشه سبزِ سرو، مُورد و کاج به عنوان نمادهای نامیرایی به‌طور خاصی حرمت داشتند (همچنان که به انار نیز به دلیل دانه‌های متعددش احترام گذاشته می‌شد).

عمومآ تهیه آش خیرات آیینی کوچک بود که به فامیل، دوستان منتخب و همسایگان محدود بود. بنا به اظهار دستور خداداد اگر آش در بین سه خانه پخش شود، به آن آش «خیرات» گویند (خیرات یا عملی که مفهوم انفاق در آن نهفته است، به روح بانی خود کمک می‌نماید). غالبآ این مراسم در طول ماه‌های «محبوب» آذر و اردیبهشت و برای کسب شایستگی انجام می‌شد، چون به عقیده روستاییان در این ماه‌ها ارزش هر کار خوبی ده برابر (yek-e dah) می‌شود.

طی قرن‌های متمادی پیروان ادیان دیگر زرتشتیان را «آتش‌پرست» می‌نامیدند، اما افراد متفکر این جامعه این اسم را نپذیرفتند و خود را عبادت‌کنندگان خداوند معرفی می‌کردند. به عقیده آنها زرتشت آتش را فقط به عنوان شیئی که باید در مقابل آن دعا انجام شود معین کرد تا بدین وسیله افکارشان را بر راستی و پارسایی متمرکز کند،

بدون تردید روستاییان شریف‌آباد آتش را خدایی قدرتمند و محافظ می‌دانستند. احترام به او عمیق بود، ولی مسلمآ از احترام به اورمزد که خالق آتش و تمام خوبی‌ها است، بالاتر نبود و از نظر ارزش در درجه پایین‌تری قرار داشت.

زرتشتیان راست‌دین هیچ خروسی را نمی‌کشند؛ چون او پرنده سروش است و فریادش شب تیره شیطانی را به پایان می‌برد و شروع روز جدید خدا را اعلام می‌کند؛ چون رنگ سفید رنگ مخصوص زرتشتی است و خروس سفید نیز کاملا مقدس بود

روستاییان مسلمان آنجا لانه مورچه‌ها را پیدا می‌کردند و پس از هلاک کردن مورچه‌ها غلات خود را نجات می‌دادند؛ اما زرتشتیان با صبر و تحمل می‌گفتند که می‌توانند از قسمت کوچکی از غلات که این مخلوقات سختکوش انبار کرده‌اند، چشم‌پوشی کنند.

حتی مسلمانان معتقد یزد تا اندازه‌ای نیز به این موضوع اعتراف داشتند و در مورد ماهیت شادمانه جشن‌های زرتشتی در مقابل خصلت حزن‌آور اغلب مراسم خود اظهار نظر می‌کردند. در نظر آنها ایام مقدس مستلزم گریه و زاری بود در حالی که برای زرتشتیان عبادت در حال ناراحتی به معنای دور کردن ایزدان است.

طبق تعالیم زرتشت زن و مرد از نظر زندگی معنوی و همچنین چگونگی رسیدن به بهشت برابر هستند و زنان زرتشتی در مقایسه با خواهران مسلمانشان در منطقه یزد از شأن و آزادی رشک‌برانگیزی برخوردار بودند. اما دختران به دلایل اجتماعی با محدودیت مواجه بودند. زنان و مردان در همه اجتماعات به‌طور مجزا می‌نشستند و زنان همیشه در نامناسب‌ترین محل قرار می‌گرفتند.

در نظر آنها نه تنها پاکیزگی کمتر از دینداری نیست، بلکه قسمتی از آن است و کاستی‌های اخلاقی همچون نفرت، خشم و کینه و نیز ناپاکی جسمی و بی‌نظمی از چیزهایی هستند که موجودات الهی (ایزدان) را دور می‌کنند و باعث می‌شوند دعاهای فرد مستجاب نشود.