کتاب آیا روزهای خوشی در انتظار بشر است؟ (یک مناظره)

شوخ‌طبعی زادهٔ شکاف مابین امید و واقعیت است.

فقر هم با بالا رفتن تولید ناخالص داخلی ریشه‌کن نخواهد شد. میلیونرها و میلیاردرهای زیادی هستند که احساس می‌کنند به اندازهٔ کافی برخوردار نیستند؛ و این تعریف درست فقر است به این معنا که شما چیزی به قدر کافی ندارید. و شوربختانه هرچه سطح درآمد بالاتر می‌رود، این مسئله بیشتر حس می‌شود

در هر یک از کشورها، هر ده سال، بهرهٔ هوشی، سه نمره افزایش می‌یابد.

دنیای ثروتمندتر می‌تواند محیط زیست را از شر آلودگی رها کند

«برای یک کرم که در ریشهٔ خردل زندگی می‌کند، جهان همان ریشهٔ خردل است.»

با متخصصان امراض مسری که صحبت کنید، آنها با اشاره به انسان از انقراض گونه‌های منقرض‌شده حرف می‌زنند. دلیلی که الان دربارهٔ احتمال انقراض گونهٔ انسان مطرح می‌شود، دقیقا همین است که ما خیلی با هم در پیوند هستیم. همین موضوع باعث می‌شود برخی ارگانیسم‌ها یا ویروس‌های کشنده با سرعت وحشتناکی در سراسر جهان پخش شوند. این متخصصان به ما می‌گویند که به‌طرز خطرناکی به جاهایی رسیده‌ایم که این مسائل ممکن است رنگ حقیقت به خود بگیرند.

مادی‌گرایی تمام نیازهای شما را برآورده نمی‌سازد اما فکر می‌کنم تغذیهٔ مناسب و بیچارگی، بهتر از گرسنگی و بیچارگی است. بنابراین ارضای نیازهای مادی بسیار مهم است.

دنیای بهتر از الان مسلما دنیای بی‌نقصی نیست. به‌عنوان یک مدافع انگشت‌نما از ایدهٔ ذات بشر باور دارم که از ترکهٔ خمیدهٔ بشریت، نمی‌توان چیز صاف و درستی بیرون آورد.

یک یهودی سالخورده می‌گفت: «انسان می‌اندیشد، خدا می‌خندد.»

روی هم رفته، افراد ثروتمندتر، سالم‌تر، شادتر، باهوش‌تر، تمیزتر، به‌نوعی آزادتر، بسیار صلح‌جوتر و حتی بسیار برابرتر هستند. مردم در کشورهای فقیر با سرعت بیشتری نسبت به کشورهای غنی در حال ثروتمندتر شدن هستند؛ بنابراین این موضوع، برابری جهانی را به ارمغان خواهد آورد.

صادقانه بگویم، کمال‌گرایی چیز وحشتناکی است. عصبانی می‌شویم هنگامی‌که گمان می‌کنیم بهشت را از دست داده‌ایم و درون ترافیک و شلوغی گیر افتاده‌ایم، کلیدها را گم کرده‌ایم، رابطهٔ ناامیدکننده‌ای داریم و دورنمای شغلی‌مان مطلوب نیست. خشمگین هستیم و حس این‌که مستحق این وضعیت نیستیم، ما را آزار می‌دهد. این خطر گذار عمر است. از قبول تقدیر دست می‌شوییم و گمان می‌بریم همه‌چیز باید بی‌نقص باشد و می‌توانیم بر همهٔ مشکلات شناخته‌شده چیره شویم. چرا افراد مسن عاشق گل‌ها هستند؟ آنها به گل‌ها عشق می‌ورزند چون از سرشت ناقص حیات آگاهی دارند و می‌خواهند قدر برخی نمونه‌های کوچک کمال، نظیر گل‌ها را بدانند.

به گونهٔ انسان، موهبتی به نام مغز بخشیده شده که دوست دارم اسم آن را گردوی معیوب بنامم. ما گردوهای معیوبی بر بالای ستون فقرات خود داریم و این گردوهای معیوب مرتکب اشتباهاتی می‌شوند: آنها ذات تهاجمی دارند، یادشان می‌رود چه باید بکنند و از سوی انواعی از انگیزه‌های غیرمفید احاطه شده‌اند.

فکر می‌کنم بسیاری از بدترین جنبش‌های تاریخ، زاییدهٔ ذهن آنهایی است که به کمال‌گرایی اعتقاد داشتند؛ دانشمندان، سیاستمداران و دیگرانی که فکر می‌کردند می‌توانستند همه‌چیز را یک‌بار و برای همیشه درست کنند. این فلسفه‌ای است که به‌طرزی باورنکردنی برای زندگی خطرناک است. کمال‌گرایان در میان ما آنهایی هستند که همیشه جهان را ویران و ویران‌تر می‌کنند. پیشرفت واقعی بشر همیشه حاصل فعالیت افرادی است که تواضع بیشتری به خرج داده‌اند و بر عیب‌های خود و دیگران واقف بوده و سعی در ایجاد بهشتی بر زمین نکرده‌اند.

با پیشرفت فناوری و دیگر زمینه‌ها، اندازه و ماهیت فاجعه‌بار آنها هم رشد می‌کنند و جنبهٔ منفی آنها نیز با تصاعد نمایی افزایش می‌یابد. بنابراین برای هر جهش بزرگی در هر حوزهٔ خاص، جهش بزرگی هم برای مثال در قدرت بشریت برای نابودی خودش هم ایجاد کرده‌اید. فکر می‌کنم برای ما، برای طرف ما، اهمیت دارد که به‌عنوان بدبین‌ها شناخته نشود. ما دورترین حالت از این عنوان هستیم. موقعیت من به‌سادگی این است که جهان متفاوت است و همان‌گونه که به پیش می‌رویم، نمی‌دانم آیا اوضاع بهتر می‌شود یا بدتر. این موضوع اجازه می‌دهد از طرف روبه‌رو بخواهم که لازم است گزاره‌هایش را اثبات کند. به‌سادگی شانه‌ام را بالا می‌اندازم و اگر تماشاگران بپذیرند که ما باید شانه‌مان را بالا بیندازیم، آنگاه برنده‌ایم.

جهل، بلای بزرگ زمانهٔ ما، با نور خرد از بین خواهد رفت؛ این بزرگ‌ترین امید خوش‌بین‌هاست.

فکر می‌کنم بسیاری از بدترین جنبش‌های تاریخ، زاییدهٔ ذهن آنهایی است که به کمال‌گرایی اعتقاد داشتند؛ دانشمندان، سیاستمداران و دیگرانی که فکر می‌کردند می‌توانستند همه‌چیز را یک‌بار و برای همیشه درست کنند. این فلسفه‌ای است که به‌طرزی باورنکردنی برای زندگی خطرناک است. کمال‌گرایان در میان ما آنهایی هستند که همیشه جهان را ویران و ویران‌تر می‌کنند. پیشرفت واقعی بشر همیشه حاصل فعالیت افرادی است که تواضع بیشتری به خرج داده‌اند و بر عیب‌های خود و دیگران واقف بوده و سعی در ایجاد بهشتی بر زمین نکرده‌اند.

و چه چیزهای بدی اتفاق افتاده‌اند: ترافیک و چاقی؛ مشکلات ناشی از فراوانی. یک چیز بامزه وجود دارد: بیشتر اقسام پیشرفت به‌صورت تدریجی هستند و بنابراین خبرساز نیستند. اخبار بد اما ناگهان می‌آیند. تصادف اتومبیل خبرساز است. کاهش مرگ و میر کودکان این‌گونه نیست و همان‌طور که استیون گفت، هر سال افراد ساکن سیاره، به‌طور میانگین ثروتمندتر، سالم‌تر، شادتر، تمیزتر، مهربان‌تر، آزادتر، ایمن‌تر، با وضعیتی آشتی‌جویانه‌تر و... برابرتر می‌شوند. برابرتر؟ بله. نابرابری جهانی در مسیر کاهش است. چرا؟ چون مردم در کشورهای فقیر، با سرعت بیشتری نسبت به مردمان کشورهای غنی، ثروتمندتر می‌شوند.

وودی آلن یک‌بار گفت: «بیشتر از هر زمان دیگری در تاریخ، بشریت با یک تقاطع روبه‌رو است. یکی از راه‌ها به ناامیدی و درماندگی ختم می‌شود و دیگری به انهدام قطعی. بیایید دعا کنیم که حکمتی برای انتخاب خردمندانه به ما ارزانی شود.»

چهارمین موضوع، صلح است. ویرانگرترین کنش انسانی یعنی جنگ میان دولت‌های قدرتمند، از مد افتاده است. کشورهای توسعه‌یافته در ۷۰ سال گذشته، هیچ جنگی با هم نداشته‌اند و قدرت‌های بزرگ هم حدود ۶۰ سال است که این‌گونه هستند. جنگ‌های داخلی همچنان ادامه دارد اما میزان تخریب آنها کمتر از جنگ‌های بین‌ایالتی است و تعدادشان هم کمتر شده.

وودی آلن یک‌بار گفت: «بیشتر از هر زمان دیگری در تاریخ، بشریت با یک تقاطع روبه‌رو است. یکی از راه‌ها به ناامیدی و درماندگی ختم می‌شود و دیگری به انهدام قطعی. بیایید دعا کنیم که حکمتی برای انتخاب خردمندانه به ما ارزانی شود.»

این لحظه را بدون تغییر به ذهن بسپارید. یکی از دانشمندان بزرگ ما گفته بود که ادبیات واقعی نیست، بلکه ساخته‌شده است. به بیان دیگر، او بیان می‌کند که تخیل‌کردن چیزی است بی‌اعتبار. استدلال می‌کند که فقط علم پاسخ نیازهای بشری را می‌دهد. این چیزی که من از آن بیمناکم، و استیون به من اطمینان داد که حق دارم بترسم، دقیقا این نگرش است که در بین دانشمندان خطرناک است. از لحاظ تاریخی، دانشمندان بزرگ، محدودیت‌های خود را می‌شناخته‌اند و همراه با علوم انسانی کار می‌کردند تا پیچیدگی‌های ذهن بشر را درک کنند. خانم‌ها و آقایان، آنچه در مقابل شماست، نوع جدیدی از دانشمندان پرافاده است که در برابر آنچه در آزمایشگاهشان می‌توانند انجام دهند، می‌توانند دوهزار سال بینش‌های به‌دست آمده از علوم انسانی، مذهب و هر چیز دیگری خارج از حوزهٔ روش‌های علمی را نادیده بگیرند. و این بسیار فروکاهش‌گرا و بس خطرناک است.

مت ریدلی: چیزهایی هستند که برایم نگران‌کننده هستند؛ روندهایی که در مسیر اشتباه قرار می‌گیرند و اگر بیش از حد قوی باشند، می‌توانند مسیر بهبود و پیشرفت را منحرف کنند. رادیارد گریفیتز: مثلا چه چیزهایی؟ مت ریدلی: خرافات. در جهان تعداد فزاینده‌ای به روایت‌های بنیادگرا از مذاهب روی آورده‌اند. اینجا دربارهٔ مذهب و آیین خاصی صحبت نمی‌کنم؛ دربارهٔ تمام ادیان حرف می‌زنم.

مت ریدلی: خرافات. در جهان تعداد فزاینده‌ای به روایت‌های بنیادگرا از مذاهب روی آورده‌اند. اینجا دربارهٔ مذهب و آیین خاصی صحبت نمی‌کنم؛ دربارهٔ تمام ادیان حرف می‌زنم. اما افرادی که به بنیادگرایانه‌ترین روایت‌های مذاهب مختلف، ایمان دارند، عینا بچه‌های بیشتری هم دارند. حال اگر فرزندان، راه والدین را ادامه بدهند، که البته خوشبختانه همیشه این‌طور نیست، این موضوع می‌تواند منجر به افزایش چشمگیری در تعداد افرادی شود که برای پذیرش دیدگاه‌های بنیادگرایانه و افراطی، آمادگی دارند. این در روزهای قدیم مسئله‌ای محسوب نمی‌شد؛ چرا که هر کسی تلاش می‌کرد بچه‌های بیشتری داشته باشد و آنها منطق سرشان می‌شد ولی الان نگرانم که افرادی که غیرمنطقی هستند بیشتر از افراد منطقی بچه می‌آورند؛ اگر بتوانم از این اصطلاح استفاده کنم بدون این‌که کسی مجازاتم کند.

جولیا بلوز: انسان، ظرفیت‌های خوفناکی برای شرکت در اعمال خشونت‌آمیز علیه دیگران به‌خاطر قومیت، مذهب و یا وابستگی‌های قومی و قبیله‌ای‌شان از خود نشان داده است. این امر، همیشه سیاستمداران را– در این چرخهٔ انتخابات در ایالات‌متحده، ترامپ – برای به‌دست آوردن قدرت تشویق می‌کند. می‌توانید به ما نشان دهید چگونه می‌توانیم این کینه را کاهش دهیم یا فروبنشانیم؟ استیون پینکر: بله، درست می‌گویید که سیاستمداران همیشه در حال به‌پاکردن و سازماندهی نفرت قومی هستند و طبیعتا گزارش‌های خبری، این تصور را منتقل می‌کنند که هر کسی از دیگری متنفر است.

نیروی دیگری که علیه خشونت فرقه‌ای مبارزه می‌کند، این است که فهم ما از گروه‌های هویتی، دشمنان و متحدان، لغزنده و سیال است. قبل از سال ۱۹۴۵، آلمان‌ها دشمنان شرور ما و روس‌ها دوستان باشهامت ما بودند و چند سال بعد، این چیزها عوض شد. دولتمردان، هویت های فراگیر ایجاد می‌کنند؛ مثلا وقتی نلسون ماندلا، اتحاد سیاهان و سفیدهای آفریقای‌جنوبی را در اطراف خود تشکیل داد، در میان اینها، تیم ملی راگبی به‌وجود آمد. همان‌گونه که در کتاب فرشتگان برتر سرشت ما اشاره به گفتار معروف سینفیلد داشتم که دربارهٔ تیم‌های ورزشی می‌گفت: «مردم از لباس‌پوشیدن ریشه می‌گیرند نه از خون و خاک». آزمایش‌های روانشناسانهٔ ارجاع‌شده به آزمایش معروف غار دزدانِ دههٔ ۱۹۵۰ نشان داد، وقتی هر دو طرف خصومت برای هدفی متعالی مثل از گِل و لای بیرون درآوردن یک اتوبوس، تلاش می‌کنند، می‌توان قساوت را از بین برد.

در کشورهای پیشرفته، مطابق شاخص توسعهٔ انسانی اعداد مربوط به سال ۲۰۱۲ هستند. استیون پینکر: بله؛ نرخ مرگ و میر در قتل و جنایت، به‌مراتب بیشتر از نرخ آن در تروریسم منطقه‌ای و جنگ‌هاست. مردم بیشتری در جهان، به‌علت قتل می‌میرند تا به‌خاطر جنگ.

میلیونرها و میلیاردرهای زیادی هستند که احساس می‌کنند به اندازهٔ کافی برخوردار نیستند؛ و این تعریف درست فقر است به این معنا که شما چیزی به قدر کافی ندارید. و شوربختانه هرچه سطح درآمد بالاتر می‌رود، این مسئله بیشتر حس می‌شود.

خانم‌ها و آقایان، اعتقاد دارم که باید به سمت فلسفه‌ای برویم که ما را بهتر حفظ خواهد کرد. فلسفه‌ای که آن را واقع‌گرایی بدبینانه می‌نامم. این فلسفه، مقابله با نگرش تقویت‌شده‌ای است که در علوم و کسب و کار مدرن پیدا می‌کنید و متعلق به مجموعه دلایل متفاوتی است که تلاش می‌کند همیشه دربارهٔ اطراف خود حس شادمانه‌تری داشته باشیم.

چیزی در ابعاد یک تکه نان این امکان را به شما می‌دهد که نامه‌های خود را ارسال کنید، گفت‌وگوی زنده داشته باشید، فیلم‌ها را تماشا کنید، مسیر خود را پیدا کنید، عکس بگیرید و به صدها نفر بگویید که صبحانه چه خورده‌اید.

کازینوی اقلیم اثر ویلیام نوردهاوس جامع‌ترین تجزیه و تحلیل از منظر علم شیمی، تاریخ و فناوری است که دربارهٔ تغییرات اقلیمی نوشته شده