کتاب جود گمنام

جان استوارت میل می‌گوید زن یا مردی که اجازه می‌دهد جهان، یا آن بخش از جهان که او بدان تعلق دارد، نقشه زندگی‌اش را برایش انتخاب کند، به استعداد دیگری جز استعداد تقلید بوزینه نیازی ندارد."

آنچه برای پرندگان خدا خوب است برای باغبان خدا بد است

اگر وضع درست و مناسبی داشتم لحظه‌ای به این فکر نمی‌کردم که بچه چه کسی ممکن است باشد؛ می‌آوردم و بزرگش می‌کردم. این مسأله حقیر اصالت ــ اصلاً چه هست؟ وقتی به آن فکر می‌کنی می‌بینی چه فرق می‌کند که این بچه از خون تو باشد یا نباشد؟ همه بچه‌های عصر ما، جمعا مال ما مردم بزرگسال هستند و حق دارند که از توجه و مراقبت ما بهره‌مند باشند. توجه بیش از حد والدین به بچه‌های خود و نفرتشان از بچه‌های دیگران هم مانند احساس طبقاتی و وطن‌پرستی و خودپرستی و توجه به منافع شخصی و سایر فضایل، در اساس احساس انحصاری پست و حقیری است.”

ما هردو در عالم بیهوشی دوباره ازدواج کردیم. مرا مست کردند. تو هم همینطور بودی. من مست جین بودم، تو مست دین. هر یک از این مستیها عقل را زائل می‌کند... بیا این اشتباهمان را از خودمان بتکانیم

تشریفات عقد را در کتاب مناسک خوانده‌ام، و به‌نظرم چیز خفت‌آوری است که اصولاً لزومی داشته باشد کسی آدم را به دیگری بدهد. بنا بر آنچه در این کتاب نوشته‌اند داماد به میل و رضای خود مرا اختیار می‌کند، اما من او را اختیار نمی‌کنم، کسی مرا به او می‌دهد، مثل یک ماچه خر یا ماده بز، یا هر حیوان خانگی دیگری. ای اهل کلیسا خدا عمرتان بدهد با این نظر والایی که نسبت به زنان دارید!

بی‌گمان نقشه‌اش باید این باشد که در هر شرایطی، خوب یا بد، به پیش برود و با وجود زشتیهایی که در این جهان می‌بیند از تسلیم شدن به غم و ناراحتی پرهیز کند

" این خنده‌ها همه ناشی از سوءتفاهم است. اگر درست نگاه کنیم چیز خنده‌داری در این دنیا نیست.”

مرا مست کردند. تو هم همینطور بودی. من مست جین بودم، تو مست دین. هر یک از این مستیها عقل را زائل می‌کند.

جان استوارت میل می‌گوید زن یا مردی که اجازه می‌دهد جهان، یا آن بخش از جهان که او بدان تعلق دارد، نقشه زندگی‌اش را برایش انتخاب کند، به استعداد دیگری جز استعداد تقلید بوزینه نیازی ندارد.

از اینکه می‌دید آدم که بزرگتر می‌شود، خود را در مرکز زمان خویش می‌یابد ــ بر خلاف آنوقتهایی که کوچک است و در نقطه‌ای در حاشیه آن جای دارد ــ احساس ناخوشایندی به او دست می‌داد، و پشتش به راستی می‌لرزید.

چهره همه عنوان " جنس ضعیف" حک شده بود، و این کیفر و تاوان جنسیتی بود که در آن سرشته شده بودند، ضعفی که تا قوانین سخت طبیعت چنین بمانند که هستند، هیچ کوشش و هیچ استعداد و قابلیتی از ناحیه آنها قادر نیست که آن را بدل به " قوت" کند. چهره‌های این جمع، منظره زیبا و گیرایی فراهم می‌کرد که حکایت از چیزهای بسیار داشت. دختران، خود از گیرندگی و زیبایی این چهره‌ها آگاه نبودند؛ زمانی به آن پی می‌بردند که در کشاکش طوفانها و تلاطمها و فشارهای سالیان بعد، با بینوایی و بی‌کسی و ستمدیدگی زایمان و حرمانشان، ذهنشان متوجه این سالها می‌گردید و تازه درمی‌یافتند که چگونه گذاشته‌اند بی‌آنکه از آنها بهره کافی ببرند از کنارشان بلغزند و بگذرند.

" پدر، چرا به اونجاها نباید بریم؟” " به‌علت ابری که بر سرمان سایه افگنده است. هرچند به هیچکس ستم نکرده‌ایم، هیچکس را فاسد نکرده‌ایم، و هیچکس را مغبون نکرده‌ایم اگرچه شاید کاری را کرده‌ایم که در نظرمان پسندیده می‌آمد. "

ناگهان حدّت و حرارتش به‌یکباره فرو نشست. احساس کرد که دیگر همه چیز بین آنها پایان پذیرفته است و هر چه او یا این بگوید مهم نیست. بنابراین ایستاد و به تماشای او پرداخت.

به من زیستن را بیاموز، تا از گور همانقدر در هراس باشم که از بسترم. به من مردن را بیاموز...

ممکن نیست که انسان به‌دعا بخواهد و بتواند از شرّ وسوسه نجات پیدا کند، درحالی که قلبا به‌شدت خواهان این وسوسه است.

" مرا نیز چون شما فهم هست، و از شما کمتر نیستم، شما که این چیزها را نمی‌دانید."

آدمی که تعهد می‌کند کسی را همیشه دوست داشته باشد مثل این است که تعهد کند همیشه عقیده خاصی داشته باشد، و تعهد چنین کاری همانقدر احمقانه است که آدم عهد کند مادام‌العمر خوراک یا نوشابه معینی بخورد!

آیا به او علاقه‌مندی؟ دوستش داری؟ خودت می‌دانی که دوستش نداری! این کاری که می‌کنی یک فحشای مبتنی بر تعصب دینی است...

مرا خانم ریچارد فیلوتسن صدا می‌کنند، چون زندگی زناشویی آرامی را با همسری به این نام می‌گذرانم. اما حقیقتش را بخواهی من خانم ریچارد فیلوتسن نیستم؛ زنی هستم تنها، و دستخوش احساسات و شهوات غیرعادی، و نفرتهای غیرقابل توضیح...

اگر مراسم ازدواج عبارت از این بود که طرفین قراردادی را امضاء بکنند و به‌موجب آن به‌قید قسم ملتزم بشوند که از آن روز به بعد همدیگر را دوست نداشته باشند (و اگر به‌خلاف این دیده شود اموال شخصی‌شان را دادنی باشند) و تا آنجا که ممکن است در ملأ عام با هم دیده نشوند، عده زوجهای دلداده و دلبسته یکدیگر به‌مراتب از حالا بیشتر بود. فکرش را بکن، که زن و شوهرهایی که پیمان‌شکنی می‌کردند چه ملاقاتهای محرمانه‌ای با هم می‌داشتند و چه انکارها می‌کردند که همدیگر را هرگز ندیده‌اند، چگونه از پنجره‌های اتاق خواب در می‌رفتند و خودشان را در پستوها مخفی می‌کردند! آن‌وقت بین زن و شوهر هیچ‌وقت سردی پیش نمی‌آمد.”

درک غریزی و آزاد از حق و عدالت، در تمدنی چون تمدن ما، بدون کیفر نیست،

اما رؤیاها و آرزوهایش همانقدر بزرگ بودند که محیطش کوچک بود.

اغلب در کوچه‌باغها به پیاده‌ها و کسان دیگری برمی‌خورد که آنها را نمی‌دید، و کم‌کم مردم حوالی و اطراف درباره این طرز تلفیق کار و بازی (و آنها مطالعه را بازی می‌پنداشتند) به حرف آمدند. معتقد بودند که هرچند این شیوه ممکن است برای راننده به اندازه کافی مناسب باشد برای سایر کسانی که از آن راهها می‌گذرند روی هم رفته خالی از خطر نیست.

دارم از وحشیها خرافاتی‌تر می‌شوم!... اما دشمن ما هر چه و هر که هست، من دیگر شهامتی ندارم و تسلیمم، تاب و توانی برای جنگیدن در من نمانده است؛ توان اقدام به هیچ کار خطیری را ندارم. شکست خورده‌ام، به شکستم اعتراف می‌کنم!... ما وسیله تماشای جهان و فرشتگان و مردم شده‌ایم. حالا همیشه این را می‌گویم.”

اما این احساس چیزی گذرا بود و چندی که گذشت آرابلا در روحش اظهار وجود کرد. چنان راه می‌رفت که گویی احساس می‌کند با جود دیروزی فرق دارد.

این جوانان هنگامی که از او می‌گذشتند حتی او را نمی‌دیدند، یا سخنانش را نمی‌شنیدند. از او طوری می‌گذشتند که انگار از کنار جام پنجره‌ای می‌گذرند و از پشت شیشه اشیاءِ آشنا را می‌بینند. آنها در نظر او هر چه بودند، او در نظر آنها و برای آنها وجود نداشت.

کم‌کم می‌دید که حیات شهر همچون کتابی است درباره بشریت؛ چیزی بسیار تپنده‌تر و متنوع‌تر و مجمل‌تر از حیات روحانی.

سو، من آدم بسیار بدی هستم... بکلی فاسد شده‌ام... زندگی را به صورتی که بود نتوانستم تحمل کنم! برای همین رفتم مشروب خوردم، و به مقدسات بیحرمتی کردم... یا چیزهایی در این حدود... و چیزهای مقدس را در جاهای بدنام تکرار کردم... کلماتی را که باید به احترام ادا کرد با لاف و گزاف ادا کردم! اوه سو، هر کار که می‌خواهی با من بکنی بکن... مرا بکش... مهم نیست! ولی مثل بقیه مردم از من متنفر نباش و تحقیرم نکن!”

به نظر من دیدن دست مردی که شکل کارش را گرفته لذت‌بخش است...

اما افسوس که میل به تصنع در خمیره و سرشت بعضیهاست، و به اولین نگاه شیفته تقلید می‌شوند. به‌هرحال، شاید هم این عیب بزرگی نباشد که زنی بخواهد گیسوانش را بیشتر از آنچه هستند جلوه دهد، و تصمیم گرفت دیگر به این موضوع نیندیشد.