بریده‌هایی از کتاب هلالی جغتایی

به کویت آمدیم و آرزوی ما نشد حاصل ز کویت می‌رویم اینک، هزاران آرزو با ما

ماه من عیدست و شهری را نظر بر روی توست

آن روز که تعلیم تو می‌کرد معلم بر لوح تو ننوشت مگر حرف وفا را؟

جای آن‌ست که شاهان ز تو شرمنده شوند سلطنت را بگذارند و تو را بنده شوند گر به خاک قدمت سجده میسر گردد سرفرازان جهان جمله سرافگنده شوند بر سر خاک شهیدان اگر افتد گذرت کشته و مرده، همه از قدمت زنده شوند

دیدار تو نیک و همه کس طالب دیدار تو یوسف مصری و همه شهر خریدار سودای تو دارند همه بر سر بازار بازار تو را هست خریداری بسیار من صبر کنم تا که خریدار نماند

آن بلایی که ز اندیشهٔ آن می‌مردم عاقبت پیش من عاقبت‌اندیش آمد

گه‌گهم خوانی و گویی که چه حالست تو را؟ حال من حال سگان، این چه سوال است تو را؟ می‌کنم یاد تو و می‌روم از حال به حال من به این حال و نپرسی که: چه حالست تو را؟

ظاهر نکنم پیش رقیبان الم دل با مردم بی‌غم نتوان گفت غم دل

سعی کردم که شود یار ز اغیار جدا آن نشد عاقبت و من شدم از یار جدا از من امروز جدا می‌شود آن یار عزیز همچو جانی که شود از تن بیمار جدا

از بتان چو در آتشم شب و روز روز حشرم بدین گناه مسوز مهوشانم چو سوختند به ناز ز آفتاب قیامتم مگداز بس بود این که سوختم یک بار «و قنا ربنا عذاب النار»

گفتم چو بیایی غم خود با تو کنم شرح اما چه کنم؟ طاقت گفتار ندارم

خواهی که ز هر سو نظری سوی تو باشد زنهار! مرنجان دل صاحب‌نظری را

ای که می‌پرسی ز من کان ماه را منزل کجاست؟ منزل او در دل‌ست، اما ندانم دل کجاست

روزگاری شد که از فکر جهان در محنتم یا رب! آن روزی که بودم از جهان فارغ کجاست؟

دشمن جانی و از جان دوست‌تر دارم تو را

مه من، به جلوه‌گاهی که تو را شنودم آن‌جا جگرم ز غصه خون شد، که چرا نبودم آن‌جا؟

ای نور خدا در نظر از روی تو ما را بگذار که در روی تو ببینیم خدا را تا نکهت جان‌بخش تو همراه صبا شد خاصیت عیسی‌ست دم باد صبا را هر چند که در راه تو خوبان همه خاکند حیف است که بر خاک نهی آن کف پا را

چو آن مه یار اغیار است گرد او مگرد ای دل چرا پروانه باید شد برای شمع محفل‌ها؟

بی روی توام هست ملالی که مپرس

ما عاشقیم و بی سر و سامان و می‌پرست قانع به هر چه باشد و فارغ ز هر چه هست

سعی کردم که شود یار ز اغیار جدا آن نشد عاقبت و من شدم از یار جدا

مرا ز گریه مکن منع، ساعتی بگذار که زار زار بگریم، که عاشق زارم

کمال فضل به تحصیل عاشقی‌ست، خوش آن دم که در مطالعهٔ صفحهٔ جمال تو باشم

نمی‌آیم برون از بیم رسوایی، که می‌ترسم مرا در پیش مردم گریهٔ بی‌اختیار آید

بس که سودای تو دارم غم خود نیست مرا گر ازین پیش غمی بود کنون آن هم نیست

آرزومند توام، بنمای روی خویش را ور نه، از جانم برون کن ارزوی خویش را

ترک یاری کردی و من همچنان یارم تو را دشمن جانی و از جان دوست‌تر دارم تو را گر به صد خار جفا آزرده‌سازی خاطرم خاطر نازک به برگ گل نیازارم تو را

این همه بیگانگی با آشنایان بس نبود؟ کاشنای خویش کردی مردم بیگانه را

من وبیداری و شبها و شب تا روز یا رب‌ها نبیند هیچ کس در خواب، یارب! این‌چنین شب‌ها

بس که دریافت مرا لذت خونخواری عشق دل نخواهد که دگر بادهٔ دلخواه کشم