بریده‌هایی از کتاب اوحدی مراغه‌ای

به بوی زلف تو، از نو، جوان شوم هر بار هزار بار تنم گر ز غصه پیر شود

گر عاشقی رنجی ببر، بار گران سنجی ببر ای اوحدی، گنجی ببر، زین خانهٔ ویران شده

بردمش پیش امیری، تا بخواهم داد ازو چون بدید او را، ز من آشفته دل‌تر شد امیر

خفته در خواب خوش کجا داند؟ که شب ما چه تیره بود و دراز!

سال و ماهت همه نو بهار بادا

تو به ناز خفته هرشب، ز منت خبر نباشد که زخون دیده گریم ز غمت به رهگذرها

چنان بنشسته‌ای در دل که میگویم: تویی دل خود چنان پیوسته‌ای در ما که: پندارم که خود مایی

خبرت نیست که در عشق تو از دشمن و دوست بر من خسته چه بیداد و جنایت برسید؟

به راستی که: نظیرت کجا به دست آرد؟ هزار سال گر افاق طی کند سیاح

چگونه دل نسپارم به صورت تو، نگارا؟ که در جمال تو دیدم کمال صنع خدا را

امشب از پیش من شیفته دل دور مرو نور چشم منی، ای چشم مرا نور،مرو دیگری از نظرم گر برود باکی نیست تو، که معشوقی و محبوبی و منظور، مرو

ور آن دلدار سنگین دل ز حال اوحدی پرسد بگو: ار دست میگیری کنون وقتست، در یابش

چنین شب ، گر مجال افتد که با دلدار بنشینی شب قدرست و شبهای چنین بیدار خوش باشد

تنم عزم سفر دارد ولی از خاک کوی او دلم بیرون نخواهد شد، که در جانست قلابش

چه دلداری؟ که از هجران دل ما را بیازردی چه دمسازی؟ که از دوری بر آوردی دمار ما

کم شود مهر ز دوری دگران را لیکن کم نشد مهر من از دوری و افزود، بیا

بر تن شنیده‌ای چه رسید از فراق جان؟ از درد دوری تو دلم را همان رسید

سوی من شادی نیاید،تا نیایم سوی تو روی شادی آن زمان بینم که بینم روی تو من دلی دارم که در وی روی شادی هیچ نیست غیر از آن ساعت که آرد باد صبحم بوی تو هر کسی از غم پناه خود به جایی می‌برد من چو غم بینم روم شادی‌کنان در کوی تو

بی‌او ز جان ملول شدم، کو خیال او؟ تا جان خود به دست خیالش سپردمی از باد صبح‌گاه درین تنگنای هجر گر بوی او به من نرسیدی به مردمی کو آن توان و توش؟ کزین خاکدان غم خود را به آستان در دوست بردمی

صبح چو حسن تو کرد روی به باغ آفتاب مشغله از ره براند، مشعله‌دار تو شد از سر خاک درت دوش غباری بخاست باد بهشت آن بدید، خاک غبار تو شد طعنه زند سرمه را، چشم چو خاک تو دید شکر کند زخم را، دل که شکار تو شد زمرهٔ عشاق را در شب دیدار قرب هر دل و جانی که بود، جمله نثار توشد شاکرم از دل، که او گشت شکارت، بلی شکر کند زخم را، دل که شکار تو شد از همه گنجی سعید وز همه رنجی بعید گر تو ندانی که کیست؟ اوست که یار تو شد

از آن لب چون به یک بوسه من بیمار خرسندم نخواهم شیشهٔ نوش و نباید شربت قندم مگر یزدان به روی من در وصل تو بگشاید و گرنه من در گیتی به روی خود فرو بندم نشان مهر ورزیدن همان باشد که: هر ساعت مرا چون شمع می‌سوزی و من چون گل همی خندم حدیث محنت فرهاد و کوه بیستون کندن به کار من چه می‌ماند؟ که در عشق تو جان کندم به دست دیگران مالست و اسبابست و سیم و زر من مسکین سری دارم که در پای تو افگندم پسند من نخواهد بود در عقبی بغیر از تو ازین دنیا و مافیها بجز روی تو نپسندم

تو جانی، از تو دوری چون توان کرد؟ ز جان آخر صبوری چون توان کرد؟

امیدوارم از شب هجران که: عاقبت شادم کند به دولت صبح وصال دوست

ز چهره پرده برافکن، که با رخ تو مرا به شب چراغ و به روز آفتاب در خور نیست

جان و دل را بوی وصل آن دل و جان کی رسد؟ وین شب تنهای تاریکی به پایان کی رسد؟

جز مهر خود نبینی در استخوان و مغزم گر زانکه بر گشایی یک یک مفاصلم را

بهشتی را که میگویند باور میکنم، لیکن دلم باور نمی‌دارد کزو بهتر بود حورش

ای که رنجی نکشیدی و ندیدی ستمی چه غم از حال ستم‌دیدهٔ رنجور ترا؟

تا کی خلی درین دل پیوسته خار هجران؟ مردم ز جورت، آخر مردم، نه سنگ خارا

رفت پنجه سال و حسرت میخوری اکنون، ولی تیر چون از شست بیرون شد پشیمانی چه سود