کتاب جاهلیت مدرن در رویارویی با امام زمان (ع)

آنکه، سنگ و چوب و صخره را ما به ازای حضرت حق می‌پرستید، دستِ کم، موجودی خارج از خود را معبود خویش گرفته بود؛ لیکن مهم‌ترین مشخّصّۀ انسان در عهد و عصر جاهلیت دوم، در وجه عقیدتی، معجوب شدن انسان در برابر خود، معبود فرض کردن خود و اصالت دادن به خود در برابر حق است.

شناخت وضعیت زنان یک جامعه، شاخصی مهم برای درک وضعیت فرهنگی و اجتماعی آن جامعه و ملاک خوبی برای قضاوت دربارۀ سمت و سوی حرکت آن تعالی یا افول به شمار می‌آید.

«...چگونه است که شما را پیکرهایی بی‌جان و جان‌هایی بی‌پیکر؛ عابدانی بی‌صلاح، تاجرانی بی‌سود، بیدارانی خواب، حاضرانی غایب، ناظرانی کور، شنوندگانی کر و گویندگانی لال می‌بینم...؛ این راه‌ها شما را به کجا می‌برد؟؛ تاریکی‌ها تا چه وقت شما را سرگشته و حیران می‌نماید؟؛ دروغ‌ها چگونه شما را می‌فریبند؟؛ این بلا از کجا به سر شما می‌آید و به کجا بازگردانده می‌شوید؟» هیهات! امام علی (ع)، نه گوشی یافت تا سخنش را بشنود و نه دستی و دلی که او را در کندن درخت ضلالت یاری دهد

۱. کسی که تقوا پیشه کند، کارش به بن‌بست برنمی‌خورد و همیشه مفرّی خواهد داشت؛ ۲. از طریقی که اصلاً نمی‌پندارد و به گمانش نمی‌رسد، خدا به او روزی می‌رساند؛ ۳. کسی که خدا را در امور خود وکیل بگیرد، خدا برای وی کافی است و به جای وی می‌نشیند؛ ۴. خداوند پیوسته به امر و اراده و خواست خود می‌رسد و چیزی نمی‌تواند او را برگرداند؛ ۵. خداوند برای هر چیز، اندازه و مقداری معین قرار داده است که کم و بیش نخواهد شد.

«من بین دو جاهلیت که دومین آن مخرّب‌تر از اوّلی است، برانگیخته شدم.»

باطل در محلّ خود جای می‌گیرد؛ جهالت بر مرکب‌هایش سوار می‌گردد؛ و گروه ستمگر، بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود؛ دعوت‌کننده به سوی حق کمیاب شود و روزگار، چونان گزنده‌ای وحشی حمله آورد؛

«همانا قائم ما با جاهلان سرسخت‌تری نسبت به جاهلانی که رسول خدا (ص) در دوران جاهلیت با آنها برخورد داشت، روبه‌رو می‌شود و متحمّل رنج و سختی بیشتری خواهد شد.»

شاید بتوان گفت، امام عصر (ع)، بزرگترین بت‌شکن تاریخ حیات بشر بر زمین است. ایشان، بت انسان را در بتخانۀ وجودی‌اش می‌شکند.

«من بین دو جاهلیت که دومین آن مخرّب‌تر از اوّلی است، برانگیخته شدم.»

یکی دیگر از ویژگی‌های نکوهیدۀ زنان عصر جاهلی، خودآرایی، خودنمایی و عرضۀ زیورآلات و جاذبه‌های جنسی خود، در مجامع عمومی بود.

تفاوت بنیادین این عصر و سایر اعصار ماضی که بشر تبعیت از حجج غیر معصوم را گردن می‌نهاده، این است که در ادوار گذشته، بت‌پرستان و پیروان کاهنان و دروغ‌زنان، به پرستش شخصی طاغوتی، الهه‌ای، کاهنی و حتّی بتی غیر از خودشان مشغول می‌آمدند و حدّاقل، نوعی خروج از خود و ترک خود را در اسفل مراتب داشتند؛ لیکن در عصر مدرن، بشر خود را می‌پرستد؛ طاغوت، خود اوست؛ بی‌واسطه در «خودبنیادی» مستقر شده و این بدترین نوع جاهلیت است که در تاریخ حیات بشر اتّفاق افتاده است.

از قول پیامبر اکرم (ص) روایت شده است که فرمودند: «من بین دو جاهلیت که دومین آن مخرّب‌تر از اوّلی است، برانگیخته شدم.» عبدالله بن زراره هم از قول امام صادق (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «همانا قائم ما با جاهلان سرسخت‌تری نسبت به جاهلانی که رسول خدا (ص) در دوران جاهلیت با آنها برخورد داشت، روبه‌رو می‌شود و متحمّل رنج و سختی بیشتری خواهد شد.»

باید کمرها را برای جست‌وجوی آن مرد محکم بست، دست به دعا برداشت، چشم‌ها را به آسمان دوخت و ندبه‌کنان لب به شکوه گشود و گفت: «خدایا! حجّتت را به من بشناسان؛ زیرا اگر او را نشناسانی، از دین و آیینم گمراه خواهم شد.»

«فَبِعِزَّتِک لأغوینَّهُمْ اَجْمَعین؛ قسم به عزّتت که جملگی آنها (انسان‌ها) را اغوا می‌کنم.»

آنکه معنی دهنده و حیات‌بخش به همۀ صورت‌هاست و بدان اعتبار و ارتقا می‌بخشد، بیش و پیش از آنکه تحوّل ادوات و ابزار باشد، تحوّل جان است.

از قول پیامبر اکرم (ص) روایت شده است که فرمودند: «من بین دو جاهلیت که دومین آن مخرّب‌تر از اوّلی است، برانگیخته شدم.» عبدالله بن زراره هم از قول امام صادق (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «همانا قائم ما با جاهلان سرسخت‌تری نسبت به جاهلانی که رسول خدا (ص) در دوران جاهلیت با آنها برخورد داشت، روبه‌رو می‌شود و متحمّل رنج و سختی بیشتری خواهد شد.» راوی می‌پرسد، چگونه چنین چیزی ممکن است؟ فرمودند: «رسول خدا (ص) در حالی به پیامبری برانگیخته شد که مردم سنگ و صخره و مجسّمه‌های چوبی را می‌پرستیدند. امّا قائم ما هنگامی قیام می‌کند که همۀ مردم برای مقابله با او به تأویل کتاب خدا و احتجاج به آن متوسّل می‌شوند.»

اغوا، صرفاً گمراهی و کج‌روی نیست. کج‌روی، نوعی گمراهی بسیط و ساده است. اغوا، جهالتِ توأم با عقیدۀ فاسد است.

هماره، در حالی که راه و رسم جاهلی را پاس می‌داریم و برای بقا و دوامش از همۀ مرزها و حدود تعیین شده در حوزۀ اعتقادی و اخلاقی و حرام‌ها و حلال‌های کتاب الله و آل الله می‌گذریم، از امام زمان (عج) هم سخن می‌گوییم. این همان استقبال جاهلانه از حجّت حی خداوند است. همان که به ظهوری و حضوری نمی‌انجامد.

در روزگار ما جاهلیت دوباره بازگشته تا جایی که مردم می‌بینند و می‌شنوند که مسلمانان شما شراب می‌نوشند؛ بلکه آشکارا مبادرت به ارتکاب این گناه می‌نمایند و هیچ گونه پنهان‌کاری نسبت به نوشیدن آن روا نمی‌دارند.

گفته شده است که شرب خمر از نشانه‌های آخرالزّمان است و این کار تا حدّی بالا می‌گیرد که مرد هر آنچه را در تملّک دارد، فروخته و صرف نوشیدن شراب می‌نماید

امام مهدی (ع) در دعوت خود، با سختی‌ها و مخالفت‌هایی بیش از آنچه رسول خدا (ص) با آن روبه‌رو شد، مواجه خواهند شد؛ زیرا مردم به طور عموم از پذیرفتن این دعوت سر باز خواهند زد و با جاهلیت پوشیده با اسلام، با آن مقابله خواهند نمود.

همۀ مظاهر و مصادیق بیان شده دربارۀ جاهلیت اوّل را بنگرید و همۀ آنچه که کتاب الله و آل الله آنها را نهی فرموده‌اند، فرا رو قرار دهید تا دریابید که ساحت جان بشر، امروز از نور علم روشن یا غرق در تاریکی و جهل است؟

«اسلام غریبانه آغاز شد و به زودی به غربت باز خواهد گشت، پس خوش به حال غریبان»،

عبدالله بن زراره هم از قول امام صادق (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند: «همانا قائم ما با جاهلان سرسخت‌تری نسبت به جاهلانی که رسول خدا (ص) در دوران جاهلیت با آنها برخورد داشت، روبه‌رو می‌شود و متحمّل رنج و سختی بیشتری خواهد شد.» راوی می‌پرسد، چگونه چنین چیزی ممکن است؟ فرمودند: «رسول خدا (ص) در حالی به پیامبری برانگیخته شد که مردم سنگ و صخره و مجسّمه‌های چوبی را می‌پرستیدند. امّا قائم ما هنگامی قیام می‌کند که همۀ مردم برای مقابله با او به تأویل کتاب خدا و احتجاج به آن متوسّل می‌شوند.»

تفکر اومانیستی (اصالت الانسانی)، اخلاق لیبرالیستی (اباحی‌گری) و نگاه سکولاریستی (دنیوی‌گری) توأم با هم، مشخّصات مهمّ جاهلیت دوم را می‌نمایانند و خدای نو، اخلاق نو و انسان نو را معرفی می‌کنند. شاید این واقعه، تفسیر این آیه در «قرآن» باشد که از قول ابلیس بیان شده: «رَبِّ بِمَآ أَغْوَیتَنِی لأُزَینَنَّ لَهُمْ فِی الأَرْضِ؛ پروردگارا! به سبب آنکه مرا گمراه ساختی من [هم گناهانشان را] در زمین برایشان می‌آرایم.» اغوای انسان از طریق زینت دادن به زمین اتّفاق افتاد و نه از طریق امر به فحشا و حتّی از طریق زینت‌بخشی به زشتی‌ها، چنان که آیه فرموده بود: «وَ زَینَ لَهُمُ الشَّیطَانُ مَا کانُواْ یعْمَلُونَ؛ و شیطان آنچه را انجام می‌دادند، برایشان آراسته است.»

شاید بتوان گفت، امام عصر (ع)، بزرگترین بت‌شکن تاریخ حیات بشر بر زمین است. ایشان، بت انسان را در بتخانۀ وجودی‌اش می‌شکند.

در دریای تاریک و راه‌های باریک، این ستاره‌ها و فانوس‌های دریایی‌اند، که گم کرده راه را به سوی مقصد فرا می‌خوانند و مانع از نابود شدن آنها در میان صحرا و دریا و سرانجام، هلاکتشان می‌شوند.

تفاوت بنیادین این عصر و سایر اعصار ماضی که بشر تبعیت از حجج غیر معصوم را گردن می‌نهاده، این است که در ادوار گذشته، بت‌پرستان و پیروان کاهنان و دروغ‌زنان، به پرستش شخصی طاغوتی، الهه‌ای، کاهنی و حتّی بتی غیر از خودشان مشغول می‌آمدند و حدّاقل، نوعی خروج از خود و ترک خود را در اسفل مراتب داشتند؛ لیکن در عصر مدرن، بشر خود را می‌پرستد؛ طاغوت، خود اوست؛ بی‌واسطه در «خودبنیادی» مستقر شده و این بدترین نوع جاهلیت است که در تاریخ حیات بشر اتّفاق افتاده است.

تفاوت بنیادین این عصر و سایر اعصار ماضی که بشر تبعیت از حجج غیر معصوم را گردن می‌نهاده، این است که در ادوار گذشته، بت‌پرستان و پیروان کاهنان و دروغ‌زنان، به پرستش شخصی طاغوتی، الهه‌ای، کاهنی و حتّی بتی غیر از خودشان مشغول می‌آمدند و حدّاقل، نوعی خروج از خود و ترک خود را در اسفل مراتب داشتند؛ لیکن در عصر مدرن، بشر خود را می‌پرستد

خروج از دایرۀ حجج الهی، ناگزیر گردن‌گذاردن بر اوامر و نواهی حجج غیر الهی را در پی خواهد داشت