کتاب تابوت سرگردان

دنیا هروقت بخواد بلایی سر کسی بیاره، بالاخره یکی رو وسیله می‌کنه.

پدر خدابیامرزم یه بار گفت طبیبی که شعر می‌خونه بهتر معنی درد رو می‌فهمه.

«خود را بی‌نقاب ببینید و به دیگران بنمایانید. و البته این آغاز مصیبت شماست! «یک انسان بی‌نقاب در میان خیل نقاب‌داران، بی‌پناه و تنهاست. در میان مردمانی که به نقاب خو کرده‌اند و بی‌نقاب بودن را نمی‌پذیرند، همواره در خطر است. خطرِ مردمانی که با نقاب‌هایشان، هر کدام می‌توانند برایش گرگی باشند و او را بدرند. آن وقت است که تنها می‌شوید. نقابی را که چون یک زره از شما محافظت می‌کرده از دست داده‌اید؛ پس بی‌دفاع می‌شوید. تنها و بی‌دفاع. انگار در بیابانی پرخطر، یکه‌وتنها رها شده باشید.»

میرزا احمد سری تکان داد و گفت: «زحمت خوندن به خودتون نمی‌دین یا سواد خوندن ندارین؟» اسدبیگ پوزخندی زد و گفت: «مگه فرقی می‌کنه؟ من پول دارم... اون‌قدر که لازم نیست خودم بخونم. دیگران برام این کار رو می‌کنن.»

قدیمی‌ها گفتن عاقبت گرگ‌زاده گرگ شود، گرچه با آدمی بزرگ شود

وقتی حادثه‌ای وارد گذشته شد، به همان شکل که بود یخ می‌زند. سنگ می‌شود و هیچ آه‌وافسوسی توان نرم کردن و تغییر آن را ندارد. ما همیشه از گذشتهٔ خودمان رنج می‌بریم، حتی اگر ناخواسته آن را ساخته باشیم.

«می‌گفت دگرباره به خوابم بینی/ پنداشت که بعد از او مرا خوابی هست.»

اجزای بدن توی قبر می‌پوسن و از بین می‌رن. دیگه چیزی که به‌درد تعلیم بخوره باقی نمی‌مونه... این‌طور که دکتر تولوزان تشریح کرد، برای تهیهٔ این چهارچوب استخوانی یا به‌قول فرنگی‌ها، اسکلتون، دو راه وجود داره. یکی اینکه جسد یه میت رو توی آب جوش قرار می‌دن تا کاملاً پخته بشه. و بعد با دقت و وسواس، گوشت و رگ‌وپی و چربی رو می‌تراشن و استخوان‌های باقی‌مونده رو به‌شیوه‌ای دقیق خشک می‌کنن. یا اینکه جسد رو توی جعبه‌ای قرار می‌دن و روش آهک می‌ریزن، تا از اثر آهک گوشت و چربی از بین بره و قبل از آسیب رسیدن به استخوان‌ها، اون‌ها رو بیرون می‌آرن و خشک می‌کنن.

یک انسان بی‌نقاب در میان خیل نقاب‌داران، بی‌پناه و تنهاست. در میان مردمانی که به نقاب خو کرده‌اند و بی‌نقاب بودن را نمی‌پذیرند، همواره در خطر است. خطرِ مردمانی که با نقاب‌هایشان، هر کدام می‌توانند برایش گرگی باشند و او را بدرند. آن وقت است که تنها می‌شوید. نقابی را که چون یک زره از شما محافظت می‌کرده از دست داده‌اید؛ پس بی‌دفاع می‌شوید. تنها و بی‌دفاع. انگار در بیابانی پرخطر، یکه‌وتنها رها شده باشید.

دنیا هروقت بخواد بلایی سر کسی بیاره، بالاخره یکی رو وسیله می‌کنه.

ایرج‌میرزا از گوشهٔ چشم نگاهی به ادیب‌الملک انداخت. کمی مکث کرد. آب دهانش را فروداد. با آهستگی و متانت عرق پیشانی‌اش را با دستمال پاک کرد. بعد دست برد به جیب بغل قبای خاکستری بلندش؛ از میان آن، کاغذی را بیرون آورد و تای آن را باز کرد و شروع به خواندن کرد: زن گرفتم شدم ای دوست به دام زن اسیر من گرفتم تو نگیر خوشی از دست برون رفت و شدم لات و فقیر من گرفتم تو نگیر من از آن روز که شوهر شده‌ام خر شده‌ام خر همسر شده‌ام می‌دهد یونجه به من جای پنیر من گرفتم تو نگیر و صدای خنده از میان جمع بالا رفت.

«درست می‌گی؛ هر آدمی با دیدن جنازه حالش بد می‌شه... اما مسئله اینه که کاتی‌بیگ آدم نیست!»

از پنج تومان خرج سفرم، پنج قرانش را به مأمور نواقلی داده بودم، اما ارزشش را داشت. معلوم نبود اگر در صندوق چوبی بالای کالسکه، جسد مچاله‌شدهٔ یک آدم را می‌دید، چه بلایی سرم می‌آورد.

رو به گودال گفتم: «من فقط می‌خواستم برم سفر، برم تهرون، می‌خواستم آناجان رو ببینم.» صدای میرزا احمد از دور به گوشم خورد که داد کشید: «بیا دیگه، زود باش.» یک بار دیگر رو به گودال گفتم: «من فقط می‌خواستم برم سفر.»