کتاب زندگی روزمره در ایران مدرن

تردیدی نیست که هنر، مهم‌ترین عرصه بازنمایی زندگی روزمره است،

زندگی روزمره اصلی‌ترین قلمرو تولید معناست.

لُفور بر آن است که علت اصلی غفلت فیلسوفان غرب از زندگی روزمره، تلقی آنان از خودشان بوده است. فیلسوفان بر این گمان بوده‌اند که حوزه‌ای کهآنان بدان تعلق دارند، یعنی حوزه تفکر محض، کاملاً مجزا و متمایز از حوزهتفکر عقل سلیم افراد معمولی درگیر در زندگی روزمره است. از منظر آنان، زندگی روزمره جایگاه اعمال پیش‌پاافتاده و معمولی و احساسات و تجربه‌های جسمانی انسان است که درخور تأملات فیلسوفانه نیست و باید این زوائد دست‌وپاگیر را که حجابی بر تفکر و شناخت واقعی هستند، کنار زد تا با تفکر محض به شناخت اصیل دست‌یافت.

به‌نظر شوتس «گرایش طبیعی» ذهن آدمی به دنیای خارج و موضوعاتمشترک اجتماعی ایجاب می‌کند که آدمیان به‌طور طبیعی و ساده در زندگی روزمره، اموری را که با آن سروکار دارند، تفسیر کنند و به آن‌ها معنا بخشند و آن‌ها را مسلّم و انکارناپذیر بدانند (توسلی، ۱۳۷۴، ۳۵۹).

زمانی که تاریخ در آن گامی به جلو برنمی‌دارد، بلکه نوعی تکرار است و کلیت تاریخ، تکرار همین دورهایی است که آغاز و پایانشان یکی است.

انسانی که فلسفه ترسیم می‌کند و انسانی که در زندگی روزمره می‌زید، نمی‌توانند با یکدیگر همزیستی داشته باشند.

در فلسفه دکارت دوگرایی ذهن - عین، همانند بسیاری از فلسفه‌های ایده‌آلیستی دیگر، اصلی‌ترین سبب به غفلت سپردن زندگی روزمره و به تبع آن ظهور و ریشه‌دار شدن ازخودبیگانگی در این زندگی است. غفلت کردن اززندگی روزمره، سبب عدم توجه به تجارب انسانی و توانایی‌ها و قدرت‌های بشری‌ای می‌شود که ریشه در حیات روزمره دارند و در متن زندگی روزمره تولید شده و به کار می‌افتند. از این‌رو، فلسفه دکارتی که عامل شناخت را ذهن عقلانی دانسته و اساسا تجارب معمولی بشری را از دایره این شناخت خارج می‌داند، قادر نیست تجارب بشری و توان‌ها و قابلیت‌های او را در ساختن و تغییر جهان اجتماعی بازشناسد. تبعات این فلسفه‌های ایده‌آلیستی، خاصه فلسفه دکارت آن است که انسان‌ها معنای زندگی و شناخت آن را یا باید در جایی خارج از جهانِ واقعی زندگی‌شان جست‌وجو کنند، یا برعکس در اندرون ذهن‌شان، بی‌آن‌که این اندرون را به جهان واقعی زندگی‌شان ربط دهند

درافتادن با تروریسم فرهنگی، یعنی مبارزه با درغلتیدن زندگی روزمره به دایره بسته تکرار مکررات و کسالت، یعنی مبارزه با حسّ پوچی و بی‌معنایی و سودجویی و رقابت بی‌امان افراد که حاصل آن چیزی به جز اضطراب نیست. اولین قدم در این راه، تماشاگر و تابع محض نبودن و رفتن به سوی هر اندیشه و عمل والایی است که لایق انسان و جامعه انسانی است. نظریه انتقادی یعنی استنتاج این روشنایی‌ها از دل تاریکی‌های جامعه مدرن.

زندگی واقعی «رؤیا»، رؤیاهایی است که یکسر به سبب نیازهای او به کالاها و فرهنگ مصرفی در ذهن او شکل گرفته است. از سوی دیگر، فیلم در عمل نشان می‌دهد که برای بازنمایی وضعیت زنانی که م

نیاز به ارائه دلیل و برهان نیست که تا چه حد بررسی زبان و نحوه گفتار به شناخت فرهنگ‌های مختلف یک جامعه کمک می‌کند

زبان، ابزاری دوسویه است، هم می‌تواند نشان‌دهنده روابط مخدوش باشد و هم به‌کار گرفتن آن با معیارهایی که قبلاً به آن اشاره شد می‌تواند رهایی‌بخش و سامان‌دهنده روابط مخدوش باشد. درحدی که فیلم بازنمایی می‌کند، زبان حاکم بر دیالوگ‌های این خانواده، صرفا روابط مخدوش آن را مخدوش‌تر می‌کند