بریده‌هایی از کتاب تاریخ فشرده اتحاد شوروی

افزون بر پیشرفتگی فراوان شهرهای ورشو و ریگا

بلشویک‌ها به انترناسیونالیسم مارکسیستی پایبند بودند و ناسیونالیسم را آگاهی کاذبی می‌دانستند. با وجود این از جاذبه‌اش برای مردم و از گرایش‌اش به رشد، اگر سعی می‌شد نابودش کنند، آگاه بودند. از این رو می‌کوشیدند مرتکب این اشتباه نشوند. راهبردشان تشویق ناسیونالیسم‌های غیرروس بود، نه تنها با استفادهٔ اداری از زبان‌های بومی و کمک به فرهنگ‌های ملی بلکه همچنین با تأسیس ادارات جداگانهٔ منطقه‌ای، که از سطح جمهوری (مثل اوکراین) آغاز می‌شد و تا شوراهای روستایی پیش می‌رفت (تعدادی ناحیهٔ خودمختار یهودی، بلاروسی، روسی، لتونیایی، یونانی و غیره در دل جمهوری اوکراین شکل گرفت). این یکی از تناقض‌نماهای حکومت شوروی بود که ساختارهای اداری‌اش نه تنها از هویت‌های ملی حمایت می‌کردند بلکه در ایجاد آنها هم کمک می‌کردند.