کتاب مرزها و رابطه ها

دیگران باید به مرز من احترام بگذارند و نیازی نیست آن را بفهمند یا با آن موافق باشند.

اگر نمی‌توانید به حدوحدودهایم احترام بگذارید، مضطرب می‌شوم، در روابطمان احساس امنیت نمی‌کنم و ناخودآگاه از شما دوری می‌کنم. این نوع رابطه برای من سازنده نیست و شما را از زندگی‌ام حذف خواهم کرد.

دیگران به اندازه‌ای که خودم بخواهم می‌توانند از من اطلاعات به دست بیاورند. این ارزیابی نیست، بلکه طبیعت انسانی است.

وقتی دربارهٔ مرزتان بیش از اندازه توضیح می‌دهید یا نیازهایتان را توجیه می‌کنید، مرزتان آن‌طور که باید در نظر طرف مقابل محکم به نظر نمی‌رسد، پس به خود اجازه می‌دهد بهانه بیاورد، به شما احساس گناه دهد یا شما را تحت فشار قرار دهد که مرزتان را نادیده بگیرید.

وقتی مردم احساس می‌کنند دارید چیزی را از آن‌ها می‌گیرید، حتی اگر از اول هم هیچ حقی بر آن نداشته باشند، از دستتان عصبانی می‌شوند. این انسان‌ها از هر روشی استفاده می‌کنند (مانند دفاع از خود، خصومت، مقصردانستن شما و دغل‌کاری) که برایشان مرزبندی نکنید؛ زیرا می‌دانند اگر کاری کنند که به خودتان احساس بدی پیدا کنید، زندگی مانند گذشته و بدون مرز ادامه خواهد داشت. وقتی مدتی به دیگران اجازه می‌دهید مرزتان را نادیده بگیرند، این اتفاق می‌افتد و آن‌ها عادت می‌کنند به روش‌هایی که خودتان اجازه دادید از شما سوءاستفاده کنند.

مرزها محدویت‌هایی واضح‌اند که شما در روابطتان با دیگر انسان‌ها برای خود تعیین می‌کنید، تا امنیت و سلامت خود و رابطه‌تان را حفظ کنید.

هر توضیح اضافه‌ای هنگام مرزبندی شاید نتیجهٔ معکوس داشته باشد. وقتی شروع به توضیح‌دادن می‌کنید طرف مقابلتان فرصت دارد با ذکر دلیل با مرزتان مخالفت کند و در ذهن خودش نیاز شما به مرزبندی را رد کند. فرض کنید نانسی دربارهٔ دلیل کارش زیادی به همسایه‌اش توضیح می‌دهد و خانم همسایه بعداز شنیدن حرف‌های او می‌گوید: «این‌قدر زندگی رو سخت نگیر، این فقط یه پیاده‌رویه، همین! ما حتی قرار نیست وقت پیاده‌روی با هم حرف بزنیم.» وقتی بیش از حد دربارهٔ موضوعی توضیح می‌دهید، مجبورید به‌جای تأکید بر مرزهایتان دلایل خود را توجیه کنید. درصورتی‌که نانسی بدون هیچ توضیح اضافی می‌توانست بگوید: «امروز نمی‌تونم باهاتون پیاده‌روی کنم، روز خوبی داشته باشین!»

برای خودم هم مرزهایی تعیین کردم و با خودم قرار گذاشتم در همهٔ کارها مانند انسانی سالم با عادت‌های سالم رفتار کنم. این مرز مانند مانترایی تا چند سال راهنمای زندگی‌ام بود. مثلاً از خودم می‌پرسیدم: «آیا یه آدم سالم با عادت‌های درست، با ماشین دوست‌هاش به مهمونی‌ای می‌ره که نمی‌دونه چه کسایی اونجان؟ نه. پس با ماشین خودت برو که هروقت خواستی برگردی» یا «آیا یه آدم سالم با عادت‌های سالم با دوست‌های جدید ’ورزش دو‘ قرار شام می‌ذاره، اما برای خودش آب گازدار با لیمو سفارش می‌ده؟ بله. پس برو و خوش باش.»

دیگران باید به مرز من احترام بگذارند و نیازی نیست آن را بفهمند یا با آن موافق باشند.

مرزها برای کنترل‌کردن رفتار دیگران نیستند، بلکه شما از آن‌ها برای حفظ امنیت و سلامت خود استفاده می‌کنید.

مهم‌ترین درسی که من یاد گرفتم این بود که وقتی کاری را شروع می‌کنم دیگران به اندازه‌ای که خودم بخواهم می‌توانند از من اطلاعات به دست بیاورند.

به‌جای فعال‌بودن، رفتاری انفعالی داشتم و خیلی سریع خسته می‌شدم تا اینکه دوست و رفیق کارآفرینم گفت: «ملیسا، مردم همون‌قدر که بخوای به اون‌ها بدی از تو می‌گیرن. باید برای این کارت حدوحدودی در نظر بگیری» و این ایده تبدیل به یکی از اصول اساسی مرزبندی من شد: کار شما نیست که مرزهای مرا حدس بزنید، خودم باید آن ها را مشخص و حفظ کنم.

«حواست باشه، کارت درست نیست.»

اگر هرکس، بدون توجه به جنسیت، منظورش را واضح بیان نکند یا مسئولیت احساساتش را به عهده نگیرد، آن رابطه روبه‌نابودی می‌رود.

نمونه‌هایی از مرز مبهم و غیرشفاف: «چپ‌چپ نگاه‌کردن، آه عمیق کشیدن، نادیده‌گرفتن سؤال یا جوک‌درست‌کردن از آن.» نمونهٔ مرز شفاف: «نمی‌خوام دربارهٔ بدن و وزن‌هامون صحبت کنیم. ممنونم.»

دوباره کلمهٔ نامربوط «خوبم» را استفاده کردم. چند بار دیگر می‌خواستم مثل ربات بگویم خوبم، درحالی‌که واقعاً خوب نبودم. ما این کلمه را زمانی به کار می‌بریم که می‌خواهیم آرامش دیگران را بر هم نزنیم، کسی را ناراحت نکنیم یا توجه دیگران را به آسیب‌هایمان جلب نکنیم. اغلب هم وقتی کسی از مرزمان عبور می‌کند یا مرزی را که می‌دانیم هنوز نداریم اما باید داشته باشیم نادیده می‌گیرد، از این کلمه استفاده می‌کنیم. اصلاً حالم «خوب» نبود.

می‌دانم احساسات دیگران برایتان مهم است و این همدلی بسیار تحسین‌آمیز است. اما این را هم بدانید که نباید سلامتی و امنیت خود را فدای احساس دیگران کنید.

مرزبندی کمک می‌کند کسانی که دوستمان دارند به روشی که خودمان می‌خواهیم از ما حمایت کنند. آن‌ها مرز میان مفید و مضر را کاملاً مشخص می‌کنند. پس دیگر نیازی نیست که بقیه مجبور باشند ذهنمان را بخوانند. آن‌ها کمک می‌کنند در روابطمان بی‌پرده باشیم و تمامیت خودمان را نشان دهیم، مطمئن‌اند حدوحدودمان را برای دیگران توضیح داده‌ایم، پس بقیه بهتر می‌توانند به نیازهای ما احترام بگذارند. در واقع، بهترین راه برای حفظ رابطه مرزبندی است.

اولین و مهم‌ترین بخش این است که نیازی نیست همهٔ محتوای مرزتان را برای دیگران بازگو کنید. (مرزهای شما فقط مرزهای خودتان‌اند.) خوب حالا بعداز من تکرار کنید: دیگران باید به مرز من احترام بگذارند و نیازی نیست آن را بفهمند یا با آن موافق باشند.

کنترلگرها: همیشه باید به خواسته‌هایشان برسند، مشاوره‌های ناخواسته به شما می‌دهند (و اگر آن‌ها را به کار نگیرید، بسیار عصبانی می‌شوند) و همیشه از شما انتقاد می‌کنند که چرا «مفید» نیستید.

احساسات خودتان در اولویت قرار دارند، نه احساسات دوستتان. او به احساسات شما اهمیت نداد و الان وقتش رسیده است که خودتان به فکر خودتان باشید.

اولین چیزی که هنگام مرزبندی در محیط کار باید خودتان را برایش آماده کنید عدم‌پذیرشی است که با آن روبه‌رو می‌شوید.

احساس گناه نابجا موقع تعیین یا حفظ مرز خود را نشان می‌دهد. پس برای پیشگیری از بروز آن بهتر است اول قبول کنید وجود دارد و بگویید: «آهای احساس گناه! می‌بینم داری مزاحم می‌شوی! شاید مفید باشی اما اینجا به دردم نمی‌خوری.» سپس به خودتان یادآوری کنید که چرا دارید این مرز شفاف را می‌گذارید و بگویید: «این مرز را برای حفظ سلامت و امنیتم می‌گذارم. من استحقاق این را دارم که در این رابطه و هر رابطهٔ دیگری برای خودم هم خواسته‌ای داشته باشم. من مرزم را با شفافیت و مهربانی تعیین می‌کنم و این کار هیچ ایرادی ندارد.»

یادتان باشد شما نمی‌توانید والدینتان را وادار کنید احساسات یا کارهایشان را عوض کنند.

با گفت‌وگو، مشخص‌کردن انتظارات و سپس مرزبندی شفاف برای استحکام آن‌ها، رابطه‌ای سرشار از احترام و اعتماد خواهید داشت.

شاید فکر کنید مرزبندی، کاری از روی بدجنسی، خودخواهی، بی‌توجهی یا تمایل به کنترل‌کردن بقیهٔ انسان‌هاست. شاید همهٔ این‌ها را کسانی به شما گفته باشند که بیشترین منفعت را از مرزنداشتن شما می‌برند. تعریف من از مرز این است: مرزها محدویت‌هایی واضح‌اند که شما در روابطتان با دیگر انسان‌ها برای خود تعیین می‌کنید، تا امنیت و سلامت خود و رابطه‌تان را حفظ کنید.

حتماً شما هم مانند من، زمانی که هنوز مرزبندی را بلد نبودم، همیشه سکوت می‌کنید تا مبادا کسی ناراحت شود، اما متوجه نیستید با این کار به دیگران اجازه می‌دهید حقتان را پایمال کنند.

فکر کنید روزی چند بار در خانه، محیط کار یا در کنار اعضای خانواده یا دوستان می‌گویید: «ولش کن، مهم نیست.» هربار که این حرف را می‌زنید، رنجش، خشم، آشفتگی و فرسودگی‌تان بیشتروبیشتر می‌شود.

مرزبندی یعنی همچنان که از خود مراقبت می‌کنیم، حامی هم باشیم و با حفظ سلامت و شادمانی خودمان به کسانی که دوستشان داریم این احساس را منتقل کنیم.

قربانی‌ها: همهٔ مشکلات و احساساتشان را روی شما خالی می‌کنند، هیچ مسئولیتی به عهده نمی‌گیرند، نصایحتان را نادیده می‌گیرند و هیچ تلاشی برای عوض‌کردن شرایطشان نمی‌کنند.