کتاب به بچه ها گفتن، از بچه ها شنیدن

آنچه آدم‌ها در تمام سنین در لحظهٔ آشفتگی نیاز دارند، موافقت یا مخالفت نیست. آن‌ها کسی را می‌خواهند که حال و روزشان را درک کند و پی ببرد در سرشان چه می‌گذرد.

ناراحتی‌های عاطفی و نادیده‌گرفتن آن‌ها می‌تواند درست به‌اندازهٔ دردهای جسمانی برای فرزندش رنج‌آور باشد؛ به‌گونه‌ای که تصور یک خراش یا بریدگی به او کمک کرد تا درک کند که پسرش برای احساسات آسیب‌دیده‌اش به‌اندازهٔ یک زانوی زخمی به توجه فوری و جدی نیاز دارد.

آنچه آدم‌ها در تمام سنین در لحظهٔ آشفتگی نیاز دارند، موافقت یا مخالفت نیست. آن‌ها کسی را می‌خواهند که حال و روزشان را درک کند و پی ببرد در سرشان چه می‌گذرد.

بیان جمله‌هایی که نشان‌دهندهٔ پذیرش احساسات فرزندانشان بوده، چه تأثیر آرامش‌بخشی بر آن‌ها داشته است. جمله‌های قدیمی «آروم باش» یا «بس کن دیگه!» ظاهراً فقط کودکان را بیش از پیش آشفته می‌کنند؛ اما چند کلمهٔ حاکی از تأیید، اغلب سرکش‌ترین احساسات را تسکین می‌بخشند و خُلق‌وخوی طرف را به طرز قابل‌توجهی تغییر می‌دهند.

وقت‌هایی بوده که فرزندانم به من به چشمِ «دشمن» نگاه می‌کردند. کسی که همیشه آن‌ها را وادار می‌کند کاری را انجام دهند که نمی‌خواهند: «دست‌هات رو بشور... آروم‌تر حرف بزن... پیش‌بندت رو ببند... لباست رو آویزون کن... تکلیفت رو انجام دادی؟... مطمئنی مسواک زدی؟... برگرد و سیفون توالت رو بکش... لباس‌خوابت رو بپوش... برو تو رختخواب... بخواب...»

برای ایجاد همکاری ۱. توصیف کنید؛ آنچه می‌بینید یا مشکل را توصیف کنید. ۲. اطلاعات بدهید. ۳. آن را با یک واژه بیان کنید. ۴. دربارهٔ احساساتتان حرف بزنید. ۵. یادداشت بنویسید.

هنگامی که به احساسات یک کودک گوش می‌دهیم یا احساسات خودمان را با آن‌ها در میان می‌گذاریم یا آن‌ها را به حل مسئله دعوت می‌کنیم، اعتمادبه‌نفس آن‌ها را تقویت می‌کنیم.

باید درک کنیم که غیر از تأمین غذا، سرپناه و لباس برای فرزندانمان نسبت به آن‌ها وظیفهٔ دیگری هم داریم و آن تأیید کارهای درست و شایستهٔ آن‌هاست. تمام دنیا به آن‌ها خواهند گفت که اشتباهشان چیست (آن هم با صدای بلند و بارها). کار ما این است که بگذاریم فرزندانمان بدانند کدام‌یک از ویژگی‌هایشان پسندیده است.

هرچه بیشتر سعی کنی احساسات منفی فرزندانت را از آن‌ها دور کنی، بیشتر در آن گرفتار می‌شوند. هرچه بیشتر سعی کنید احساسات بد فرزندانتان را بپذیرید، برایشان آسان‌تر می‌شود که این احساسات را از خودشان دور کنند. حدس می‌زنم می‌گویید برای داشتن خانوادهٔ خوشحال، بهتر است آمادهٔ پذیرفتن بسیاری از ناراحتی‌ها باشید.

برای کمک‌کردن به احساسات ۱. با دقت و توجه تمام گوش دهید. ۲. با کلمه‌هایی مانند «اوه... آهان... می‌فهمم» احساساتشان را تأیید کنید. ۳. احساسش را در قالب عبارتی بیان کنید. ۴. به‌طور خیالی آرزوها و خواسته‌هایشان را برآورده کنید.

در خانهٔ خودم، هر روز با بچه‌ها مثل یک شب در تئاتر بود؛ اسباب‌بازی گمشده، اصلاح خیلی کوتاه موی سر، تهیهٔ گزارش به‌عنوان تکلیف مدرسه، شلوار جینی که کاملاً اندازه نیست، دعوا با خواهر یا برادر، هرکدام از این بحران‌ها می‌توانستند به‌اندازهٔ یک درام سه‌پرده‌ای و به مقدار کافی اشک به دنبال داشته باشند.

«مشکل تنبیه این است که کارساز نیست، موجب حواس‌پرتی می‌شود و باعث می‌شود کودک به‌جای اینکه از کارش پشیمان باشد و به اصلاح رفتارش فکر کند، گرفتار انتقام‌های خیالی شود.

جایگزین‌های تنبیه ۱. به روشی اشاره کنید که مفید باشد. ۲. مخالفت شدید خود را اعلام کنید (بدون اینکه به شخصیت فرزندتان حمله کنید.) ۳. انتظارات خود را شرح دهید. ۴. به فرزندتان نشان دهید چگونه می‌تواند خطای خود را جبران کند. ۵. به او حق انتخاب بدهید. ۶. دست‌به‌کار شوید. ۷. بگذارید کودک پیامدهای رفتار ناشایست خود را تجربه کند.

«زمانی که بین ما کشمکشی وجود دارد، نباید توان خود را علیه همدیگر به کار گیریم و نگران این باشیم که چه کسی پیروز می‌شود و چه کسی شکست می‌خورد. در عوض، می‌توانیم نیروی خود را برای جست‌وجوی راه‌حل‌هایی صرف کنیم که نیازهای هر دو ما را به‌طور خاص برآورده می‌کند.»

نوشتن ایده‌ها تا حدودی به هر بخش مرتبه و مقام می‌بخشد. (از کودکی شنیده شد که می‌گفت: «مادر من خیلی باهوشه. اون تمام نظرهای من رو یادداشت می‌کنه.»)

انکار مداوم احساسات می‌تواند کودکان را سردرگم و خشمگین کند.

جمله‌های از نوع همدلی به‌طور طبیعی به زبان ما نمی‌آیند و بخشی از «زبان مادری» ما نیستند. اغلب ما با انکار احساساتمان بزرگ می‌شویم. برای اینکه در این زبان جدید پذیرش دیگران ورزیده شویم، باید روش‌های آن را بیاموزیم و تمرین کنیم.