بریده‌هایی از کتاب خاطرات عشق از دست رفته

«درد، فقدان، سکوت ژرف و جراحاتْ خردمند را به صبوری می‌رساند.»

اثباتِ عشق بیش از بیان عشق ارزش دارد.

همه خود را منحصربه‌فرد می‌دانند و این ذهنیتْ اصلاً منحصربه‌فرد نیست.

از دو قاتل پرهیز کن: دلتنگی و امید. آن‌ها زمان حال را می‌کُشند.

ما جوانی خود را صرف آماده شدن برای زندگی می‌کنیم و پیری خویش را صرف به یاد آوردن زندگی سپری‌شده. با این کار زمان حال را که تنها زمان موجود است با افتادن در دو دام از دست می‌دهیم، دام آینده‌ای که هنوز نیامده است و دام گذشته‌ای که دیگر نیست. چه زمان ازدست‌رفته‌ای! یا بهتر است بگوییم: چه زمان حال ازدست‌رفته‌ای!

از دو قاتل پرهیز کن: دلتنگی و امید. آن‌ها زمان حال را می‌کُشند.

«درد، فقدان، سکوت ژرف و جراحاتْ خردمند را به صبوری می‌رساند.»

«سکوتْ محافظ آلام روحی است. انسان نمی‌تواند بر آلام روحی غلبه کند، مگر آنکه حرف بزند.»

فکر می‌کردم درد انسان را می‌کشد. درحالی‌که جسم برای ادامهٔ کارهای طاقت‌فرسای همیشگی، همچنان کودن، کوته‌فکر و مقاوم باقی می‌ماند و به‌رغم ممانعت روح، توانایی بیش‌ازحدش را برای امیال، اشتها و قدرتِ بازسازی حفظ می‌کند. چقدر دلم می‌خواست هنگام شنیدن این خبر می‌مردم!

او هیچ‌وقت نفهمید که در زمان نبودنش چقدر وحشت‌زده می‌شدم

حالا تمام شد. مرگِ او ترس از مرگش را کشت. هیچ ترسی ندارم. زندگی با ترس از آینده خوشایندتر از زندگی با واقعیت پوچی است.

«چون نمی‌توانم اندوه را تحمل کنم، می‌خواهم با از بین بردن خودْ آن را از بین ببرم.»

مامان مرا موجودی خاص، بی‌نظیر و بااستعداد می‌دید. راز تقدیر من این است: من به نگاه مامان ایمان داشتم.

مرگ، در اغلب مواقع، چندین بار دست‌به‌کار می‌شود. موجودی پرمدعا که در لباس بیماری و ضعف و زوال در جهان می‌خرامد. وقتی که زندگی را تلخ، بی‌حرمت، و غیرقابل تحمل کرد و هنگامی که روز و شبِ قربانی یکسان می‌شود و ساعت‌هایش اسف‌بار، بیهوده و پوچ از پیِ هم می‌گذرند، مرگ می‌تواند کاری کند که او این عامل نامطلوب را آرزو کند. بله، وقتی به اندازهٔ کافی قربانی‌اش را شکنجه کرد، به‌عنوان راه‌حل ظاهر می‌شود. مرگ تسلی‌بخش! چه ریشخندی!

مرگِ ناگهانی برای کسی که می‌رود عسل است و برای کسانی که می‌مانند زهر. هرچند عذاب خودِ شخص را کم می‌کند، نزدیکانش را در شوک، تردید، بهت و کرختی رها می‌کند.

در مقابل، مرگِ تدریجی برای زندگان قابل تحمل است و برای شخص در حال مرگ نه. عذابی که بیمار تحمل می‌کند اخطاری است برای بستگان او که مرگ را بپذیرند، حتی گاهی آن را خواستهٔ خود بدانند.

خردِ واقعی در پیِ داشتنِ امر مسلم نیست، بلکه می‌خواهد با امر غیرمسلم کنار بیاید.

زندگی یک غافلگیری زیبا بود، مرگ یک غافلگیری زیبا خواهد بود. به چه صورت؟ اصلاً نمی‌دانم.

درد ارتقا نمی‌دهد، مچاله می‌کند. بهبود نمی‌بخشد، تحلیل می‌برد. منجر به تعالی اندیشه نمی‌شود، محکوم به نیندیشیدن می‌کند. درد، امتیازی منزلت‌بخش نیست، آفتی تمام‌وکمال است که انسان را بر زمین می‌زند.

مرگ به گذشته حمله نمی‌کند، حال و آینده را هدف می‌گیرد. مرگ، به‌رغم توانایی‌اش، با گذشته کاری ندارد. خاطراتْ دست‌نخورده باقی می‌مانند. از این پس، گذشته بیش از آینده مرا جذب می‌کند.

ـ مرگ یک مادر اتفاقی نیست، پیش‌بینی‌شده است. قاعدتاً، منتظرش هستیم. چه چیز از این طبیعی‌تر؟ معمولی بودنِ یک مصیبتْ آن را از بین نمی‌برد.

اغلب، از اینکه یک شخص بالغ، قوی، پرجنب‌وجوش و همیشه موفق خودکشی کند متعجب می‌شویم. بعد می‌شنویم که می‌گویند: «اصلاً این کار بهش نمی‌آد...» اتفاقاً چرا! چون کسی که کنترل زندگی‌اش را در دست دارد می‌خواهد رنجَش را هم مهار کند. اگر مردن عملی اجباری است، خودکشی عملی اختیاری است.

هرچند خودکشی راه‌حل به شمار نمی‌آید، فکر کردن به آن موقتاً انسان را تسکین می‌دهد. صادق باشیم: گاهی برای گذر از یک روز دردناک یا یک شب هولناک کمک می‌کند. امید داشتن به اینکه می‌توانیم زندگی را رها کنیم از سختی آن می‌کاهد.

رابطهٔ یک عدد با من چیست؟ هیچ! من یک منِ ده ساله، یک منِ بیست ساله، یک منِ چهل ساله نبودم. در ده سالگی، بیست سالگی، چهل‌سالگی، باز هم خودِ من بودم. همیشه من. چیزی جز من وجود ندارد. برچسب سن‌وسال به نظرم مستبدانه، بی‌معنی، غیرضروری و در معرض انقضای سریع و دائمی است.

نگران بودن برای دیگران به دو صورت است: محبت و بی‌اعتمادی.

آنچه اضطراب را دلهره‌آور می‌کند بی‌دلیل بودن آن است. ترسْ دشمن تعیین می‌کند، اضطراب نه. *** اضطراب از چیزی نمی‌ترسد، ترسِ از هیچ است.