بریده‌هایی از کتاب رفیق

عشق اگر مبتنی بر تحقیر و بی شرافتی باشد هیچ ارزشی نخواهد داشت.

من طرفدار سلایق معمولی توریست‌ها نیستم... میلی به دیدن کلیساهای جامع، معابد، باکره کوچولوی اعجاز برانگیز و بناهای معروف تاریخی ندارم... این راهی برای یادگیری زندگی و روحیات آدم‌ها و طرز برداشت آنها از زندگی نیست؛ این [نوع سفر] تماشا کردنِ سطح لوکسِ [واقعیت‌ها] است؛ روحِ [زندگی] در آن بیمار بستری در بیمارستان، در آن زندانی محبوس در بند، در آن عابر نگرانی که کنار امواج خروشان ریو گرانده ایستاده و دارد حرف می‌زند بازتاب یافته است.

اگر سرخپوستان آمریکای لاتین بی‌سوادند و از سوء تغذیه رنج می‌برند و زیر سلطه‌اند، دلیلِ اصلی‌اش حکومتِ سلطنتی بریتانیا است. «چه» فریاد زد: «خُب، من ترجیح می‌دهم یک سرخپوست بی سواد باشم تا یک میلیونر آمریکایی».

دولت از سوی مردمِ مسلح حمایت می‌شود به طوری که هیچ امکانی برای ساقط کردن آن از طریق اقدامِ نظامی خارجی وجود ندارد. این انقلاب فقط به واسطه تعارضات داخلی خودش مغلوب شدنی است.

تئوری‌ها و نظریه‌پردازی‌های اصلی منتسب به چه‌گوارا ـ نبرد مسلحانه، جنبش چریکی فوکو، خلق انسان نوین، اولویت انگیزه‌های معنوی، و نبرد برای اتحاد بین‌المللی رزمندگان مسلح ـ امروزه عملاً بی‌معناست.

حالا دارم می‌فهمم که از مدتی پیش چیزی در وجودم به بار نشسته است: نفرت از تمدن

«خطر در تعداد نیروهای متجاوز [به خاک گواتمالا] نیست، چرا که تعداد این نیروها خیلی کم است؛ خطر در تعداد هواپیماهایی که فقط خانه‌های غیر نظامیان را بمباران می‌کنند و معدودی از شهروندان را به مسلسل می‌بندند، نیز نیست. خطر در این است که گرینگوها از نوچه‌های گوش به فرمان خود در سازمانِ ملل متحد به چه ترتیبی استفاده خواهند کرد.»