بریده‌هایی از کتاب باغ وحش انسانی

آدم تا وقتی مار نشده باشد، نمی‌تواند به‌سادگی احساس تنفر را بپذیرد

گربه ادامه داد: «من که می‌دونم قرار نیست برگردم به عقب. بهتره خودمون رو گول نزنیم. کلاً هیچ وقت هیچ چی به عقب برنمی‌گرده. زندگی یه جادهٔ یه طرفه‌ست. به قول خودت تو یه رودخونه فقط یه بار می‌شه شنا کرد.

«کسی که خوابیده رو می‌شه بیدار کرد، ولی کسی رو که خودش رو به خواب زده نمی‌شه.»

چشم‌انتظاری مثل زل زدن به تاریکی محض، به‌مرور آدم را دچار توهم می‌کند

اما بروز رفتارهای حیوانی از یک انسان، اصلاً چیز ترسناکی نیست.

بزرگ‌ترین جنایت‌ها را آدم‌های معصوم، در کمال خونسردی و آرامش انجام می‌دهند. حتی شاید بدون این‌که خودشان بدانند. برای همین است که بچه‌ها بی‌رحم‌ترین موجوداتند.

شاهین فکر کرد اگر قرار است آدم‌ها ازدواج کنند و بعد، مدام سر هر چیز کوچک و بزرگی جیغ‌وداد راه بیندازند، اصلاً عشق یا ازدواج چه فایده‌ای دارد؟

«قناعت برای او فضیلت نبود. چاره‌ای جز این نداشت.»

برگشت به گردگیری. با این‌که حالش را خراب‌تر می‌کرد. سروکله زدن با اشیا به جای آدم‌ها، حال هر کسی را خراب می‌کند. ساعت‌های طولانی تنهایی، کارهای تکراری... چیزی که نیاز به گردگیری واقعی داشت، خود او بود، نه آینه و میز و در و دیوار.

بی‌تحرکی و افسردگی شاهین، قفس را پنهان می‌کرد. برای موجودی که اعتراض نمی‌کند، قفس بی‌معناست. دیده نمی‌شود. حالا که دوباره بعد از مدت‌ها بال‌هایش را باز می‌کرد و قدم از قدم برمی‌داشت، مینا می‌دید که در قفس است.

مادرها چه‌طور می‌توانستند هر روز هم ناهار آماده کنند، هم شام و هیچ وقت هم به نظر نمی‌رسید غذای‌شان تکراری است؟

گربه برای اولین بار صدای مهیبی از خودش درآورد. سیامک چنان جا خورد که پرید هوا و سر گربه داد زد: «هُش، چته تو؟ هر کی از هر جا ناراحته سر ما خالی می‌کنه.»

عصبی‌تر از قبل گفت: «شما هر کی رو توی تاکسی ببینید فکر می‌کنید راننده‌تاکسیه؟» بهرکاب کمی گیج نگاهش کرد و آرام‌تر گفت: «اگه پشت فرمون باشه آره.»

پیامی که فقط یک تیک دارد، از بلاک شدن هم بدتر است. مثل نوار سیاه گوشهٔ عکس است. مثل حجله‌ای جلو خانه‌ای یا مثل پرچم نیمه‌افراشته‌ای در روزهای عزا...

شکل نشستن لوسی هم خیلی انسانی به نظر می‌رسید. و هیچ چیز از بروز رفتارهای انسانی از یک حیوان، ترسناک‌تر نیست.

سیامک خندید. خنده‌اش به نظر ساغر طور عجیبی بود. یک طور حالت غیرانسانی داشت. اما بروز رفتارهای حیوانی از یک انسان، اصلاً چیز ترسناکی نیست.

گفت: «بر باد رفته رو دیدی؟» پریناز بلند بلند خندید و لابه‌لای خنده گفت: «چه‌قدر جواد...» و باز هم خندید.

«من هم تو سن تو بودم همین فکرها رو داشتم. ولی الان فقط می‌خوام عروسی کنم.»

حال به‌خصوصی داشت. حال ماهیگیری که ماهی را تا سطح آب بالا آورده، برق اندام سفید و براقش را دیده، اما درست در لحظه‌ای که فکر می‌کرده کار تمام شده، ماهی دمی زده و در اعماق تاریک آب ناپدید شده است.