کتاب تمرکز از دست رفته

به این فکر کردم که شاید شعار دوران کنونی ما باید این باشد: «سعی کردم زندگی کنم، اما حواسم پرت شد.»

می‌توانیم راجع به چنین موضوعی به این صورت فکر کنیم که انگار ما در حال حاضر در حال نوشیدن آب از یک شیلنگ آتش‌نشانی هستیم؛ اطلاعات زیادی به سمت ما می‌آیند. ما غرق در اطلاعات هستیم

«آنچه ما قربانی‌اش می‌کنیم، به عمق رفتن در همه ابعاد است. به عمق رفتن نیاز به زمان دارد. عمق نیاز به تأمل دارد. اگر مجبورید همه‌چیز را دنبال کنید و هرلحظه ایمیل بفرستید، زمانی برای به عمق رفتن وجود نخواهد داشت. به عمق رفتن در روابط نیز زمان‌بر است. انرژی می‌گیرد. نیاز به بازه‌های زمانی طولانی دارد و تعهد و توجه می‌خواهد، درست است؟ عمیق شدن در همه‌چیز، توأم با رنج است؛ اما این روند یعنی غرق شدن در اطلاعات فزاینده، ما را هرچه بیشتر سطحی می‌کند

بنابراین شواهد نشان می‌دهد که اگر زمان خود را صرف جابجایی زیاد بین کارهای مختلف کنید، کندتر خواهید بود، اشتباهات بیشتری مرتکب خواهید شد، خلاقیت کمتری خواهید داشت و کارهایی که انجام می‌دهید را کمتر به یاد می‌آورید.

اگر روی چیزی تمرکز کنید و تمرکزتان به هر دلیلی به‌هم بریزد، به‌طور میانگین بیست‌وسه دقیقه طول می‌کشد تا دوباره به همان حالت تمرکز اولیه بازگردید.

برخلاف نسل‌های قبلی، عمدتاً برای حل بزرگ‌ترین چالش‌های زندگی‌مان به پا نمی‌خیزیم. چرا؟ من گمان می‌کنم بخشی از علت این است که وقتی توانایی توجه کردن از بین می‌رود، توانایی حل مسأله نیز از بین می‌رود. حل مسائل بزرگ مستلزم این است که طیف وسیعی از افراد به‌صورت مدام و در طول سالیان متمادی روی آن‌ها تمرکز کنند. برقراری دموکراسی مستلزم این است که انسان‌های زیادی بتوانند به‌صورت طولانی‌مدت توجه خود را در راستای شناسایی مشکلات واقعی، ارائه راه‌حل‌ها و مطالبه برای پاسخگو کردن رهبران صرف کنند. اگر توانایی توجه کردن را از دست بدهیم، توانایی‌مان را برای داشتن یک جامعه کارآمد از دست خواهیم داد.

بچه‌ای که در کلاس درس از پنجره به بیرون خیره شده و ذهنش در حال پرسه زدن است، ممکن است مفیدترین ایده‌های کلاس را داشته باشد.

«مغز شما فقط می‌تواند یک یا دو فکر را به طور هم‌زمان در ذهن خودآگاه‌تان مدیریت کند. همین. ما به‌شدت تک‌بعدی هستیم و ظرفیت شناختی بسیار محدودی داریم.»

وقتی همه این چیزها را یاد گرفتم، فهمیدم که تمایلم برای دریافت و درکِ میزان زیادی از اطلاعات بدون اینکه تمرکزم را از دست دهم مانند این است که بخواهم هر روز مک‌دونالد بخورم و همچنان خوش‌هیکل بمانم.

از رنج خود سپاسگزار باشید، زیرا امکان همدردی با رنج دیگران را برایتان میسر می‌سازد

هدف جارون لینر این بود که در این فیلم‌ها، فناوری‌های ترسناکی را طراحی کند تا به مردم درباره آینده رشد فناوری هشدار دهد؛ اما در نهایت مجبور شد از این کار دست بکشد زیرا طراحان فناوری از او می‌پرسیدند: «چقدر این فناوری جالبه. چطور می‌تونیم به صورت واقعی درستش کنیم؟!»

«همه‌چیزهایی که با آن‌ها روبرو می‌شویم را نمی‌توان تغییر داد، اما برای تغییر دادن چیزی هم باید با آن روبرو شویم.»

هر روز (به عنوان یک پیامد مستقیم اختراع وی) معادل عمر ۲۰۰ هزار انسان (از لحظه تولد تا مرگ) صرف اسکرول کردن صفحات اینترنتی می‌شود.

استراتژیست سابق گوگل، به من گفت: «تصور کن یک جی‌پی‌اس داری که برای بار اول خوب کار می‌کند، اما دفعه بعد تو را چند خیابان دورتر از جایی که می‌خواستی می‌برد. در نوبت بعد نیز تو را به شهر دیگری می‌برد. طبیعتاً دیگر هرگز از آن استفاده نمی‌کنی. رسانه‌های اجتماعی نیز دقیقاً به همین شکل عمل می‌کنند. ما را از مقصدی که قصد داریم به آن برسیم دور می‌کنند؛ اما به استفاده از آن‌ها ادامه می‌دهیم چراکه ما را از طریق فضای اطلاعاتی (و نه فضای فیزیکی) هدایت می‌کنند و ازاین‌رو اثراتشان نامحسوس است؛ اما در عمل معیوب هستند.»

من آن نسخه از خودم را که بعد از خواندن کتاب‌های زیاد به او تبدیل خواهم شد، دوست دارم؛ اما وقتی زمان زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانم، از کسی که به آن تبدیل می‌شوم، متنفرم.

«ما نمی‌توانیم زندگی را تا زمانی که آماده نیستیم به تعویق بیندازیم. زندگی مستقیم به سمت ما شلیک شده است.»

توئیتر به شما این احساس را می‌دهد که تمام دنیا درگیر شما و وجود نفسانی ناچیز شما هستند؛ اینکه دنیا شما را دوست دارد، از شما متنفر است و یا در حال حاضر در مورد شما صحبت می‌کند؛ اما اقیانوس به شما این احساس را می‌دهد که دنیا با بی‌تفاوتی ملایم و مهربانانه به شما سلام می‌کند. مهم نیست چقدر بلند فریاد بزنید، هرگز پاسخی گستاخانه از آن نخواهید شنید.

هر بار که در فیس‌بوک، اسنپ‌چت یا توئیتر پیامی می‌فرستید یا وضعیتتان را بروزرسانی می‌کنید و هر بار که چیزی را در گوگل سرچ می‌کنید، همه این اطلاعات اسکن، دسته‌بندی و ذخیره می‌شوند. این شرکت‌ها پروفایلی از شما ایجاد می‌کنند و آن را به تبلیغ‌کنندگانی می‌فروشند که می‌خواهند شما را مورد هدف قرار دهند. برای مثال، اگر از سال ۲۰۱۴ از جی‌میل استفاده می‌کنید، سیستم‌های خودکار گوگل تمام مکاتبات خصوصیتان را اسکن می‌کنند تا یک «پروفایل تبلیغاتی» دقیقاً متناسب با شما ایجاد کنند. اگر مثلاً به مادرتان ایمیل بزنید و به او بگویید که باید پوشک بخرید، جی‌میل می‌داند که شما بچه دارید و تبلیغات محصولات کودک را برایتان ارسال می‌کند. اگر از کلمه «آرتریت» استفاده می‌کنید، سعی می‌کند درمان‌های این بیماری را برای شما تبلیغ کند.

بنابراین آن‌ها کدی را نوشته‌اند تا به طور خودکار انتخاب کند که چه چیزی را ببینید. انواع الگوریتم‌ها در این زمینه وجود دارند که شبکه‌های اجتماعی می‌توانند با استفاده از آن‌ها تصمیم بگیرند چه چیزی را و به چه ترتیبی ببینید. آن‌ها می‌توانند الگوریتمی را اجرا کنند که به شما چیزهایی را نشان دهد که باعث خوشحالی یا برعکس غمگین شدنتان شود. یا می‌توانند الگوریتمی را به کار گیرند که به شما چیزهایی را نشان دهد که دوستانتان بیشتر راجع به آن‌ها صحبت می‌کنند. فهرست الگوریتم‌های این‌چنینی بسیار طولانی است.

در تحقیقی گسترده، از برخی ملی‌گرایان نژادپرست پرسیده شد که آن‌ها چگونه به افرادی تندرو و افراطی تبدیل شدند؟ اکثریت آن‌ها اینترنت و یوتیوب را به عنوان عواملی نام بردند که بیشترین اثرات را بر روی آن‌ها گذاشته‌اند. تحقیقی دیگر در توئیتر بر روی راست‌گرایان افراطی نشان داد که بیشترین بازدید آن‌ها از یوتیوب بوده است. تریستان گفت: «تنها تماشای یوتیوب می‌تواند مردم را افراطی کند.»

وقتی در مورد برخی راهکارهایی که باید برای بهبود تمرکزمان انجام دهیم یاد گرفتم، متوجه شدم که در پارادوکسی آشکار زندگی می‌کنیم. بسیاری از این راهکارها بسیار واضح و پیش پا افتاده هستند. اینکه سرعت خود را کم کنید، در یک زمان فقط به انجام یک کار بپردازید و بیشتر بخوابید؛ اما با اینکه تقریباً همه ما آن‌ها را درست می‌دانیم درست مخالفشان عمل می‌کنیم. ما در شکافی بین آنچه می‌دانیم باید انجام دهیم و آنچه می‌توانیم انجام دهیم به سر می‌بریم؛ بنابراین سؤالات کلیدی عبارت‌اند از: چه چیزی باعث این شکاف می‌شود؟ چرا نمی‌توانیم راهکارهای مشخصی که منجر به بهبود توجه‌مان می‌شوند را انجام دهیم؟ و چه نیروهایی مانع ما می‌شوند؟

دریافت پیامک پرت می‌شود، چگونه است. معلوم شد که سطح آسیب به عملکرد آن‌ها «بسیار شبیه» به زمانی است که افراد مست هستند

«همه‌چیزهایی که با آن‌ها روبرو می‌شویم را نمی‌توان تغییر داد، اما برای تغییر دادن چیزی هم باید با آن روبرو شویم.»

هر چند ساعت یک‌بار، حسی ناآشنا درونم به خروش در می‌آمد و از خودم می‌پرسیدم: «این چیه؟ آه بله آرامش.» اما تنها کاری که کرده بودم این بود که چند تکه فلز (موبایل و سایر لوازم الکترونیک) را کنار گذاشته بودم. چرا چنین احساس متفاوتی داشتم؟ احساس می‌کردم سال‌های متمادی را با در آغوش گرفتن دو نوزاد جیغ‌جیغو گذرانده‌ام و حالا بچه‌ها را به پرستار سپرده بودم و دیگر جیغ‌زدن‌ها و استفراغ کردن‌هایشان را نمی‌دیدم.

ساعت ۲ بامداد به‌تنهایی به خانه ساحلی برگشتم؛ به تفاوت بین نور آبی درخشانی که بیشتر عمرم را با زل زدن به آن گذرانده بودم (نور موبایل و ...) و باعث می‌شد آدم همیشه بیدار و برانگیخته باشد و نور طبیعی که در اطرافم پخش شده بود فکر کردم. به نظر می‌رسید که این نور طبیعی برخلاف آن نورهای مصنوعی به ما این‌گونه می‌گوید: «روز تمام شده. حالا استراحت کن.»

صدای زمزمه اقیانوس را از دور می‌شنیدم. برگشتم و دیدم تمام کتاب‌هایی که آرزوی خواندنشان را داشتم منتظرم هستند. احساسی داشتم که نمی‌توانستم کاملاً درکش کنم و در آن لحظه، بدترین هفته‌ای که در این چند سال تجربه کرده بودم آغاز شد.

پس از گذشت دو هفته از ورودم به پروینستاون درحالی‌که در ساحل قدم می‌زدم، همان چیزی را دیدم که هنگام سفرم به ممفیس مرا آزرده بود. تقریباً همه به موبایل‌هایشان زل زده بودند. به نظر می‌رسید که مردم از پروینستاون صرفاً به‌عنوان پس‌زمینه‌ای برای سلفی گرفتن استفاده می‌کنند. آن‌ها به‌ندرت چشم‌هایشان را از صفحه‌نمایش برداشته و به اقیانوس یا به یکدیگر نگاه می‌کردند. این بار تمایل نداشتم که فریاد بزنم: «داری زندگیت رو هدر میدی، گوشی لعنتی رو بزار زمین.» بلکه می‌خواستم داد بزنم: «اون گوشی رو بده به من! بده که مال من باشه!»