بریده‌هایی از کتاب قطار فلسفه

به قول ولتر، بهترین ابزار برای قضاوت یک شخص سؤال‌هایی است که می‌پرسد، نه پاسخ‌هایی که ارائه می‌دهد

«زندگی زمانی در شادترین حالت است که ما کمترین آگاهی را از آن داریم.»

با پیر شدن، چیزی عجیب و شگرف در ما رخ می‌دهد. دیگر به نظر دیگران اهمیت نمی‌دهیم. به عبارت دقیق‌تر، متوجه می‌شویم دیگران اصلاً به ما فکر نمی‌کردند.

وقتی یک زن هستی، زندگی حتی در بهترین دوران هم سخت است.

شخصی که طالب زیبایی باشد حتی در یک سطل زباله هم آن را پیدا می‌کند، درحالی‌که «کسی که دنبال ایراد است، حتی در بهشت هم ایرادی پیدا می‌کند.»

: «چیزی که مردم را ناراحت می‌کند خودِ یک اتفاق نیست بلکه قضاوتشان دربارهٔ آن است.»

کارل سیگن کیهان‌شناس معتقد است «هر پرسش فریادی است برای فهمیدن جهان.»

ما چیزی که فکر می‌کنیم می‌خواهیم را نمی‌خواهیم. فکر می‌کنیم اطلاعات و دانش می‌خواهیم. این‌طور نیست، ما خرد می‌خواهیم. این فرق دارد. اطلاعات مجموعه‌ای از حقایق است، دانش همان مجموعه است با نظم بیشتر. خرد حقایق را باز می‌کند، معنایشان را پیدا می‌کند و به شکلی قابل توجه، نحوهٔ استفاده از آن‌ها در بهترین حالت ممکن را نشان می‌دهد. به قول مایلز کینگتن، نوازندهٔ بریتانیایی: «دانش یعنی اینکه بدانیم گوجه یک میوه است. خرد یعنی آن را در سالاد میوه قرار ندهیم.» دانش می‌داند، خرد می‌بیند.

. ما شاید از مرگ بترسیم، ولی گزینه مقابل آن، یعنی جاودانگی، حتی از مرگ هم بدتر است. آگاهی از وقوع مرگ به ما امکان می‌دهد که زندگی کاملی داشته باشیم.

همین امروز می‌توانی خوب باشی. ولی برای این کار، فردا را انتخاب می‌کنی

نگاه کن. بنگر. جهان را با چشمان یک کودک و ذهن یک فرزانه ببین.

ما بیشتر وقت‌ها از پرسش‌ها به‌عنوان سلاح استفاده می‌کنیم، با آن‌ها به دیگران شلیک می‌کنیم: فکر می‌کنی کی هستی؟ یا خودمان را هدف می‌گیریم: چرا هیچ‌کاری را نمی‌توانم درست انجام دهم؟

درمان مرگ، زندگی بیشتر نیست، همان‌طور که درمان ناامیدی، امیدواری نیست. هر دو حالت یک دارو نیاز دارند: پذیرش.

از او می‌پرسم: «چرا فلسفه؟» «چرا عاشق چیزی می‌شوی؟ احساس می‌کنی فراخوانده شده‌ای. فراخوانده شده‌ای به سمت پرسش‌های نهایی. ما کی هستیم؟ چی هستیم؟ چرا اینجاییم؟ انسان به معنا نیاز دارد. به همین دلیل بله، یک فراخوانی بود.

دنیا واقعاً رنج‌آور است، یک اشتباه عظیم است ولی مسکن‌هایی هم وجود دارند. باریکه‌های شادی‌آوری هم می‌شود پیدا کرد. و هیچ باریکه‌ای شادی‌آورتر از هنر نیست.

«گاهی وقت‌ها باید کاملاً آزاد قدم بزنی، بدون فضولی و کنجکاوی، بدون این‌که خود را مجبور به دیدن کنی.»

یک پرسش خوب نه تنها موجب دستیابی به یک پاسخ هوشمندانه نمی‌شود، بلکه اصلاً پاسخی پیش رویتان نخواهد بود.

افرادی که از دنیا دوری می‌کنند همیشه مشکوک هستند. ما آدم گوشه‌گیر را آن‌قدر دست می‌اندازیم که انگار می‌ترسیم خطری برای خودمان باشد.

اگر بخواهم با خودم صادق باشم، چیزی که بیش از همه دنبالش هستم نه شهرت و نه ثروت بلکه آرامش ذهنی است، «لذت ناب هستی».

شکوفهٔ گیلاس دوست‌داشتنی است اما عمر کوتاهش یک غم اضافه برای تحمل کردن نیست بلکه خودش عامل همین دوست داشتن است. دانلد ریچی، محقق حوزهٔ ژاپن، می‌گوید: «زیبایی ریشه در زوال دارد.»

شخصی که طالب زیبایی باشد حتی در یک سطل زباله هم آن را پیدا می‌کند، درحالی‌که «کسی که دنبال ایراد است، حتی در بهشت هم ایرادی پیدا می‌کند.»

زیبایی را دیدن بهتر از فهمیدن آن است.

قدم زدن که کندترین روش مسافرت است، سریع‌ترین راه برای رسیدن به یک خود اصیل‌تر است.

مارکوس معتقد بود بهترین راه برای مقابله با آدم‌های پردردسر این است که قدرت را از آن‌ها بگیریم. مجوز حضور آن‌ها در زندگی خود را باطل کنید. مردم نمی‌توانند به شما آسیبی بزنند، چون «چیزی که در ذهن یک نفر است دیگر نمی‌تواند آسیبی به تو وارد کند.» چرا باید به نظر دیگران اهمیت بدهم وقتی این تفکرات کاملاً در ذهن آن‌ها می‌گذرد نه من؟

برای شوپنهاور، سروصدا چیزی فراتر از یک مزاحمت بود. شاخصی برای سنجش شخصیت افراد بود. او معتقد بود میزان تحمل یک نفر در برابر سروصدا، نسبت معکوسی با هوشش دارد. «بنابراین وقتی می‌بینم که سگ‌ها برای چند ساعت در حیاط یک خانه واق‌واق می‌کنند و کسی کاری با آن‌ها ندارد، می‌دانم دربارهٔ ساکنان آن خانه چه نظری باید داشته باشم.»

اپیکور دوستی را یکی از بهترین لذت‌های دنیا می‌دانست. می‌گفت: «از میان تمام چیزهایی که در یک زندگی فرخنده نقش دارند، هیچ‌چیز مفیدتر از دوستی نیست.»

بعضی لذت‌ها ممکن است در آینده منجر به درد شوند و به همین دلیل باید از آن‌ها دوری کرد. رنج ناشی از سرطان ریه به لذت سیگار کشیدن می‌چربد. به همین ترتیب، بعضی رنج‌ها در آینده منجر به لذت می‌شوند و به همین دلیل باید تحملشان کرد. مثل رنج ناشی از باشگاه رفتن.

نادیده‌گرفتن لذت، یکی بهترین لذت‌های زندگی است

پرسش دربارهٔ ذات بشر، یکی از پردردسرترین پرسش‌ها در تاریخ فلسفه است. بعضی از فیلسوف‌ها مثل توماس هابز، باور داشتند که انسان ذاتاً خودخواه است؛ این جامعه است که خوی وحشی‌گری‌اش را تعدیل می‌کند. متفکرانی مثل روسو معتقد بودند انسان خوب به دنیا می‌آید؛ جامعه خرابش می‌کند. ولی افراد دیگری مثل سیمون دو بووارِ هستی‌گرا را داریم که شک داشتند اصلاً چیزی به اسم ذات انسان وجود دارد

«هر آن‌چه می‌بینی، همان می‌شوی.»