کتاب موهبت شگفت انگیز خشم

آن‌چه باعث خشم ما می‌شود رفتارهای دیگران نیست، بلکه چیزی درون ماست که به کارهای دیگران واکنش نشان می‌دهد

علت اصلی خشم، تفسیری است که از رفتارهای دیگران داریم.

توجه داشته باشید که ما خشم را سرکوب نمی‌کنیم. خشم به احساس‌هایی مثل غم، آزردگی، ترس، ناکامی و مانند این‌ها بدل می‌شود

من به زندانی‌هایی که می‌خواهند دیگران را بابت کاری که کرده‌اند تنبیه کنند، نشان می‌دهم که این انتقام‌جویی، در حکم التماسی است کج‌ومعوج برای همدلی. نشان می‌دهم که وقتی فکر می‌کنیم می‌خواهیم دیگران را آزار بدهیم، چیزی که در واقع نیاز داریم این است که آن‌ها ببینند چه‌قدر آزرده‌ایم و ببینند رفتارشان چه‌قدر در رنج ما سهیم بوده.

خشم، محصول طرز فکر ماست

خشم در خدمت هدف مشخصی است که زندگی را غنا می‌بخشد. زنگ خطری است که هشدار می‌دهد ارتباط شما با ارزش‌هایتان قطع شده و نیازهای شما برآورده نمی‌شود.

خشم در حکم وسیله‌ای است برای پیدا کردن نیازهای برآورده نشده.

بیرون‌ریزی صرف کافی نیست. من نیاز دارم درکم کنند، نیاز به شنیده شدن دارم، آن هم همدلانه.

احساس‌های شما نتیجهٔ برآورده شدن یا نشدن نیازهای شماست، و به هیچ وجه ناشی از کاری که دیگران کرده‌اند یا نکرده‌اند نیست.

آن‌چه ما را خشمگین می‌کند فقط رفتار مردم نیست. علت خشم، ارزیابی ما از عملی است که انجام شده. و این ارزیابی هم از نوع مشخصی است.

«سلام مارشال. یادت می‌آید دفعهٔ قبل که این‌جا بودی، گفتی وقتی از فکر آزار دیگران کیف می‌کنیم یا می‌خواهیم کسی را آزار بدهیم نیاز واقعی ما این است که زجرمان فهمیده شود؟» گفتم: «بله، یادم هست.»

عصبانیت، برآورده نشدن نیازهای ماست. مشکل این‌جاست که ما با نیازهایمان در تماس نیستیم. به جای آن که مستقیماً با نیازهایمان مرتبط بشویم، به ذهن‌مان رجوع می‌کنیم و شروع می‌کنیم به فکر کردن به این که دیگران چه عیبی دارند که نیازهای ما برآورده نمی‌شود. قضاوتی که ما نسبت به دیگران داریم ـ و سبب خشم ما می‌شود ـ

‫- هر چیزی که در ذهن شما می‌گذرد و کلمهٔ «باید» در آن هست، خشونت‌برانگیز است

تمرین ارتباط بدون خشونت ما را به سمتی هدایت می‌کند که پیام‌های دیگران را به گونه‌ای دیگر بشنویم و با تمرکز آگاهی بر چهار حوزه، درونیات خود را ابراز کنیم. این چهار حوزه عبارت است از: آن‌چه مشاهده می‌کنیم، آن‌چه احساس می‌کنیم، آن‌چه نیاز داریم، و چه تقاضایی می‌توانیم بکنیم تا زندگی‌مان غنی‌تر شود.

این کتاب به صورت خاص از خشم و راهکارهای این الگوی ارتباطی در مواجهه با آن صحبت می‌کند. تعابیری از قبیل مهار، فروخوردن و تدبیر خشم را کنار می‌گذارد و دید جدیدی نسبت به خشم و علت به وجود آمدن آن می‌دهد. به ما می‌آموزد که افراد، حوادث و موضوعات علت خشم نیستند بلکه صرفاً «محرک» اند؛ و قضاوت‌ها و نیازهای برآورده‌نشدهٔ ماست که موجب خشم می‌شوند. این کتاب به ما کمک می‌کند به‌جای سرکوب یا برون‌ریزی مخاطره‌آمیز خشم، آن را به صورت کامل «بیان کنیم»، به گونه‌ای که برآورده شدن نیازهایمان محتمل‌تر شود و در نتیجه، رابطهٔ محبت‌آمیزتری هم با خود و هم با دیگران، و با جهان هستی، داشته باشیم.

نگرشی که ارتباط بدون خشونت به ما پیشنهاد می‌کند این است که همهٔ این افراد را «انسان» هایی ببینیم که نیازهایی داشته‌اند و در تلاش برای برآورده شدن این نیازها، آن اعمال را انجام داده‌اند. ممکن است من عملی را که به قصد برآورده شدن نیازشان انجام داده‌اند دوست نداشته باشم، ولی می‌توانم تصور کنم که من هم همین نیازها را دارم، و می‌دانم فردی که مثلاً نیاز به امنیت دارد چه حالی دارد.

اگر من بپرم وسط و طرفم را سرزنش کنم، هیچ‌وقت به دردی که پشت همهٔ این‌هاست نخواهیم رسید. نخواهم توانست نیازهایم را به‌تمامی به او ابراز کنم و کاری کنم که او آن‌ها را درک کند. فقط وارد دعوایی می‌شویم که من می‌دانم چه‌طور تمام می‌شود: حتی وقتی هم بِبَرم، احساس خوبی نخواهم داشت. پس، نه، من می‌خواهم آن‌چه در وجودم می‌گذرد به صورت کامل ابراز کنم.

وقتی متوجه شویم که داریم عصبانی می‌شویم، نفس عمیقی می‌کشیم و از خود می‌پرسیم: «من دارم چه چیزی به خودم می‌گویم که این همه عصبانی‌ام می‌کند؟»

وقتی خشم را ناشی از نوعی عیب و ایراد در خودمان ببینیم، نتیجه‌اش این می‌شود که ترجیح می‌دهیم سرکوبش کنیم و با آن مواجه نشویم. این روش برخورد با خشم، یعنی سرکوب و انکار، اغلب به این منجر می‌شود که آن را به صورت‌هایی بروز بدهیم که ممکن است برای خودمان و دیگران بسیار خطرناک باشد.

هر چه واضح‌تر بتوانیم نیازهایمان را ابراز کنیم، احتمال این که دیگران به چیزی که می‌خواهیم، با محبت پاسخ بدهند بیش‌تر می‌شود.

خشم احساس باارزشی است. ندای بیدارکننده است. به ما می‌گوید داریم جوری فکر می‌کنیم که کم‌وبیش تضمین می‌کند نیازهایمان برآورده نشود.

چون اگر من فکر کنم طرفم باعث می‌شود من چنین احساسی بکنم، بعید است که خودم را در حین تنبیه او تصور نکنم

مرحلهٔ اول: تشخیص محرک خشم، بدون مخلوط کردن آن با ارزیابی. مرحلهٔ اول رسیدگی به خشم با استفاده از ان. وی. سی، آگاهی از این نکته است که محرک خشم، یا تلنگر آغازکننده، علت خشم نیست. یعنی آن‌چه باعث خشم ما می‌شود رفتارهای دیگران نیست، بلکه چیزی درون ماست که به کارهای دیگران واکنش نشان می‌دهد، و در واقع همین است که باعث خشم ما می‌شود.

از این طرز فکر نهادینه‌شده که شما را عصبانی می‌کند صحبت خواهیم کرد و این که چه‌طور آن را به نیازهایی ترجمه کنید که بر اثر اعمال طرف مقابل برآورده نشده‌اند. سپس خواهیم گفت چگونه از این آگاهی به بازسازی آشتی بین خود و دیگران برسیم.

آن‌چه احساس خشم را در من برمی‌انگیزد، در واقع نیازهای من است؛ اما از آن‌چه نیاز دارم آگاه نیستم چون آگاهی من روی این متمرکز شده که طرف مقابل چه عیبی دارد که نیاز من برآورده نمی‌شود.

هر چیزی که در ذهن شما می‌گذرد و کلمهٔ «باید» در آن هست، خشونت‌برانگیز است.

در مبحث مدیریت خشم، ان. وی. سی. به ما یاد می‌دهد که از خشم به صورت نوعی هشدار بهره بگیریم؛ هشداری که اعلام می‌کند داریم به گونه‌ای فکر می‌کنیم که احتمالاً منجر به برآورده شدن نیازهایمان نخواهد شد، و بیش‌تر ممکن است ما را با تعاملی درگیر کند که برای هیچ‌کس سازنده نخواهد بود.

به‌جای این که به قلب‌مان رجوع کنیم و با آن‌چه نیاز داریم و به آن نمی‌رسیم مرتبط شویم، تمرکزمان را می‌گذاریم روی قضاوت در باب این که دیگران چه عیبی دارند که نیازهای ما برآورده نمی‌شود.

طرز فکری که منجر به خشم می‌شود، طرز فکری است که می‌گوید آدم‌ها به دلیل اعمال‌شان مستحق عذاب کشیدن هستند. به عبارت دیگر دارم از قضاوت‌های اخلاقی‌مان در مورد دیگران حرف می‌زنم که حاکی از خطاکار بودن، بی‌مسئولیت بودن یا ناشایست بودن است. همهٔ این قضاوت‌ها در کُنه خود حاکی از این است که کسی کاری کرده که نباید می‌کرد، و از این بابت مستحق نوعی توبیخ یا تنبیه است.

محرک آن‌چه در لحظه دارد در من جریان دارد، آن‌چه احساس خشم را در من برمی‌انگیزد، در واقع نیازهای من است؛ اما از آن‌چه نیاز دارم آگاه نیستم چون آگاهی من روی این متمرکز شده که طرف مقابل چه عیبی دارد که نیاز من برآورده نمی‌شود.