کتاب اسپانیا در قلب ما

اما از هر کودک مرده، تفنگی می‌روید با دو چشم اما از هر جنایت، گلوله‌هایی زاده می‌شود که روزی بر پیکرتان فروخواهد نشست آنجا که قلبتان قرار دارد.

شغالانی که شغال از آنان روگردان است

زادبومِ خراشْ خراشْ، سوگند می‌خورم که از خاکسترت زاده می‌شوی، چون گلی از آبهای ابد

چهره‌اش با چشمانی خیره و فرورفته زنگار سبزرنگی بود که گورها را می‌فرسود

و یک روز صبح حریق‌ها از دل خاک زبانه کشید و مردمان را بلعید و از آن پس، آتش باروت، از آن پس و از آن پس، خون.

خواهران چون غبار فرونشسته، با دل‌های شکسته! به مردگانتان ایمان داشته باشید. آنان تنها ریشه‌هایی در زیر سنگ‌های خون‌آلوده نیستند، نه‌تنها استخوان‌های ویران بینواشان به یقین خاک را شخم خواهد زد بل دهان‌هاشان، هنوز باروت را می‌جوند و چون اقیانوسی از پولاد یورش می‌برند، و هنوز مشت‌های ناستوده‌شان، مرگ را انکار می‌کند چرا که از این‌همه کالبد حیاتی نامرئی بر خواهد خاست.

ببین جا پای ـ اکنون خزه‌پوش ـ گریه را.

چگونه حتی تا گریستن، حتی تا بن جانم زمین سختت را دوست می‌دارم، نان مسکینت را مردمان مسکینت را

برادران، از این پس بگذارید خلوصتان را و توانتان را، سرگذشت شکوهمندتان را کودکان و مردان بدانند و زنان و پیرمردان. بگذاریدش تا به اتمام انسان‌های بی‌امید برسد بگذاریدش تا به معدن‌های زنگار گرفته فروخزد، بگذاریدش تا بر پلکان‌های نامردمی بردگان بر شود، بگذارید تمامی ستارگان، بگذارید تمام گل‌های کاستیل و جهان نام شما و ستیز تلخ شما را بنگارند و پیروزی‌تان را تنومند و خاکی چون بلوطی سرخ. چرا که شما با ایثارتان زنده کرده‌اید ایمانی گمشده را قلبی ناپدید را، اعتماد به زمین را

بر آنست تا گام‌هاتان را پی گیرد، ارتش مردم! نور سامان‌یافته‌تان به از یاد رفتگان تهیدست می‌رسد ستارهٔ نافذتان پرتوهای خشنش را در مرگ می‌نشاند و بنیاد می‌نهد چشمان نو گشودهٔ امید را.

نه نانی و نه نوری‌ست: قاب سرد پنجره فرومی‌افتد بر شمعدانی‌های خشک.