مارکوس تولیوس کیکرو (سیسرون)

مارکوس تولیوس کیکرو (۱۰۶ـ۴۳ پیش از میلاد) سیاست‌مدار، حقوقدان، فیلسوف، نویسنده و یکی از بزرگ‌ترین خطیبان روم باستان بود که در دوران بحران‌های جمهوری روم تلاش می‌کرد از اصول سنتی حاکمیت دفاع کند. او از خانواده‌ای مرفه در طبقه‌ی سوارکاران برخاست، در رم و یونان آموزش دید و در سال ۶۳ پیش از میلاد به مقام کنسولی رسید.

کیکرو تأثیر عمیقی بر زبان لاتین گذاشت و بخش قابل‌توجهی از آثارش، شامل نوشته‌هایی در زمینه‌ی خطابه، فلسفه و سیاست، تا امروز باقی مانده است. او با ترجمه و بومی‌سازی مفاهیم فلسفه‌ی یونانی، واژگان بسیاری را وارد زبان لاتین کرد و سبک خطابه‌ای ویژه‌ای پدید آورد که بعدها به بلاغت سیسرونی شهرت یافت.

با وجود موفقیت در وکالت و سخنوری، خودش فعالیت سیاسی را مهم‌ترین دستاوردش می‌دانست. او در دوران کنسولی، توطئه‌ی کاتیلینا را سرکوب کرد، اما به‌دلیل اعدام بدون محاکمه‌ی برخی از متهمان، مدتی تبعید شد. کیکرو بعدها به صحنه‌ی سیاست بازگشت، مدتی فرماندار کیلیکیه بود و در جنگ داخلی از پومپه حمایت کرد و پس از پیروزی ژولیوس سزار بخشیده شد.

آثار و اندیشه‌های سیسرون تأثیری ماندگار بر فرهنگ غرب گذاشت. بازکشف نامه‌های او در دوره‌ی رنسانس نقشی مهم در احیای اندیشه‌های کلاسیک داشت و در دوره‌ی روشنگری نیز متفکرانی چون جان لاک، دیوید هیوم و مونتسکیو از او تأثیر پذیرفتند. آثار او هنوز از منابع اصلی برای شناخت تاریخ اواخر جمهوری روم به شمار می‌روند.