ابراهیم خواجه نوری

ابراهیم خواجه‌نوری متولد ۱۲۷۹ نویسنده، روان‌شناس، روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار برجستۀ ایرانی بود. او تحصیلاتش را در مدرسۀ سن لوئی تهران به پایان رساند و سپس برای ادامۀ تحصیل در رشتۀ تلگراف و بعداً حقوق و جامعه‌شناسی به اروپا رفت. خواجه‌نوری کار مطبوعاتی‌اش را از جوانی آغاز کرد و مدتی برای انتشار نشریۀ «نامه جوانان» که در آن به آزادی زنان پرداخته بود، به زندان افتاد.

پس از شهریور ۱۳۲۰، او با تأسیس روزنامه‌های «عدالت» و «حزب عدالت» فعالیت سیاسی گسترده‌ای را آغاز کرد و در چند کابینه به‌عنوان معاون نخست‌وزیر خدمت کرد. او همچنین از مخالفان جدی حزب توده بود. خواجه‌نوری در دوره‌های اول و دوم مجلس سنا نیز سناتور تهران بود و به دلیل نطق‌های مفصل و انتقادی‌اش، به‌ویژه دربارۀ لایحۀ تأسیس ساواک، شناخته می‌شود.

یکی از مهم‌ترین آثار خواجه‌نوری، مجموعۀ کتاب‌های «بازیگران عصر طلایی» است که در آن به شرح حال رجال دورۀ رضاشاه می‌پردازد. این مجموعه شامل زندگی‌نامۀ افرادی چون «محمدحسین آیرم»، «عبدالحسین تیمورتاش»، «علی‌اکبر داور» و «سید حسن مدرس» می‌شود. او همچنین قصد داشت زندگی‌نامۀ رضاشاه را با عنوان «سربازیگر عصر طلایی» منتشر کند، اما این اثر هیچ‌گاه به چاپ نرسید.

خواجه‌نوری یکی از پیشگامان روان‌شناسی در ایران نیز محسوب می‌شود. او روان‌شناسان بزرگی چون فروید و کارن هورنای را به جامعه ایرانی معرفی کرد و اصطلاح «روان‌کاوی» را برای اولین بار در کتاب «روان‌کاوی» به کار برد. او در اواخر عمر، مؤسسه‌ای به نام «مکتب پناه» را برای آموزش مهارت‌های زندگی و روان‌شناسی تأسیس کرد. خواجه‌نوری در آبان ۱۳۷۰ در تهران درگذشت.

از دیگر آثار او می‌توان به «چهره‌های درخشان تاریخ»، «مشهودات گفتنی»، «زندانی باغ فردوس» و ترجمۀ کتاب‌های جان اف کندی با نام‌های «چرا انگلستان خفته بود؟» و «سیمای شجاعان» اشاره کرد.