کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب)

کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب) نوشته کارل پوپر با ترجمه یاسین قاسمی بجد تصویری فشرده اما پرجزئیات از ایده‌های اصلی این اثر مشهور ارائه می‌دهد. این کتاب صوتی به نقد ریشه‌ای تاریخ‌گرایی، توتالیتاریسم و نوستالژی برای جامعه‌ی قبیله‌ای می‌پردازد و در برابر آن از جامعه‌ی باز دفاع می‌کند. گویندگی علی پاشائی با تمرکز بر وضوح مفاهیم فلسفی و سیاسی، شنیدن متن را برای مخاطب آسان‌تر کرده است. انتشارات جزیره کتاب این اثر را منتشر کرده است تا شنونده با نسخه‌ای خلاصه‌شده اما منسجم از مباحث گسترده‌ی پوپر روبه‌رو شود که از افلاطون تا مارکس و از عدالت تا مهندسی اجتماعی را در بر می‌گیرد.

درباره کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب)

کتاب جامعه باز و دشمنان آن یکی از تأثیرگذارترین آثار فلسفه‌ی سیاسی قرن بیستم است که در سال ۱۹۴۵، در دو جلد، به‌عنوان یک «دفاع سرسختانه از دموکراسی لیبرال و حمله‌ای قدرتمند به ریشه های فکری توتالیتاریسم» منتشر شد. نویسنده، کارل پوپر، فیلسوف اتریشی_بریتانیایی، این کتاب را در دوران تبعید خود در نیوزیلند و در آستانه‌ی جنگ جهانی دوم نوشت تا «ریشه‌های فکری توتالیتاریسم آلمانی و شوروی» را تشخیص دهد. این اثر بلافاصله با استقبال گسترده‌ای مواجه شد و در سمت چپ و راست طیف سیاسی به جایگاهی اسطوره‌ای دست یافت و الهام بخش مخالفان کمونیست در طول جنگ سرد بود.

ساختار کتاب جامعه باز و دشمنان آن شامل دو جلد است: جلد اول با عنوان «افسون افلاطون» (The Spell of Plato) و جلد دوم با عنوان «جزر و مد پیشگویی» (The High Tide of Prophecy) که به نقد فلسفه‌ی هگل و مارکس می‌پردازد. پوپر در این اثر که ۷۵۵ صفحه در نسخه‌ی یک جلدی دارد، با تکیه بر «روح نقد آزادانه که بر تحقیقات علمی حاکم است» به رد سنت‌های تمامیت‌خواهانه در فلسفه‌ی غرب می‌پردازد. کتاب با وجود موفقیت چشمگیر، با موانع زیادی برای انتشار روبرو شد و «ارنست گومبریچ»، تاریخ‌دان برجسته‌ی هنر، داستان انتشار نهایی آن را در مقاله‌ای شخصی روایت کرده است که در نسخه‌های بعدی کتاب گنجانده شده است. نسخه‌ی یک جلدی این کتاب با مقدمه ای از «آلن رایان»، فیلسوف سیاسی برجسته، و مقاله‌ای از گومبریچ در سال ۱۹۹۴ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر شد و به‌عنوان یک شاهکار ماندگار در دفاع از آزادی و جامعه‌ی باز شناخته می‌شود.

خلاصه کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب)

کتاب صوتی جامعه‌ی باز و دشمنان آن به شنونده نشان می‌دهد که تاریخ‌گرایی چگونه با فرض وجود قوانین قطعی برای توسعه‌ی تاریخ، راه را برای پیش‌گویی سرنوشت بشر و توجیه حاکمیت طبقاتی و نژادی باز می‌کند. پوپر با بررسی نمونه‌هایی از الهیات تاریخ، نژادپرستی و مارکسیسم، این تصور را نقد می‌کند که می‌توان آینده را بر اساس «قوانین تاریخ» طراحی کرد و از دل آن نظام‌های سیاسی تغییرناپذیر ساخت. در کتاب صوتی جامعه‌ی باز و دشمنان آن تحلیل مفصل افلاطون جایگاه مرکزی دارد؛ از نظریه‌ی ایده‌ها و قانون انحطاط تاریخی تا طرح دولت ثابت، کمونیسم طبقه‌ی حاکم، تفکیک سخت‌گیرانه‌ی طبقات و تعریف خاص او از عدالت به‌عنوان حفظ نظم طبقاتی. سپس مفهوم مهندسی اجتماعی تدریجی در برابر مهندسی آرمانشهری قرار می‌گیرد و نشان داده می‌شود که بازسازی کلی جامعه بر اساس طرحی زیباشناسانه و آرمانی چگونه به دیکتاتوری و سرکوب نقد می‌انجامد. در پایان، کتاب صوتی جامعه‌ی باز و دشمنان آن از جامعه‌ی باز دفاع می‌کند؛ جامعه‌ای که در آن نهادها نقدپذیرند، تصمیم‌ها مسئولانه‌اند و بازگشت به قبیله‌گرایی ناممکن و خطرناک توصیف شده است.

چرا باید کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب) را بشنویم؟

کتاب صوتی جامعه‌ی باز و دشمنان آن فرصتی است برای آشنایی فشرده با یکی از مهم‌ترین نقدها بر توتالیتاریسم و تاریخ‌گرایی. شنونده در این کتاب صوتی می‌تواند ریشه‌های فکری مفاهیمی مانند عدالت، رهبری، نژاد برتر و دولت آرمانی را در سنت فلسفی یونان دنبال کند و در برابر آن با ایده‌ی جامعه‌ی باز، مهندسی تدریجی و مسئولیت فردی آشنا شود. این کتاب صوتی به فهم عمیق‌تر نسبت به نسبت آزادی، قدرت و نظریه‌های فلسفی کمک می‌کند.

شنیدن کتاب صوتی جامعه باز و دشمنان آن (خلاصه کتاب) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی جامعه‌ی باز و دشمنان آن به علاقه‌مندان فلسفه‌ی سیاسی، دانشجویان علوم انسانی، فعالان اجتماعی و کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی آزادی، عدالت، دموکراسی و نقد ایدئولوژی‌های تمامیت‌خواه را دارند. همچنین به مخاطبانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند با نسخه‌ای خلاصه‌شده از ایده‌های اصلی پوپر درباره‌ی جامعه‌ی باز آشنا شوند.

درباره کارل پوپر

کارل رایموند پوپر (۲۸ ژوئیه ۱۹۰۲ - ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۴) فیلسوف اتریشی_بریتانیایی و یکی از تأثیرگذارترین و بحث‌برانگیزترین متفکران قرن بیستم بود. او در وین در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد، اما والدینش به لوتریسم گرویدند و او در فضایی «کتاب‌دوست» با کتابخانه ای بیش از ۱۰۰۰۰ جلد بزرگ شد. پوپر در ۱۶ سالگی مدرسه را رها کرد و به‌عنوان دانشجوی غیررسمی در دانشگاه وین به تحصیل پرداخت و در فضای پرآشوب سیاسی پس از جنگ جهانی اول، برای چند ماه به کمونیسم گروید، اما پس از مشاهده‌ی کشته شدن کارگران سوسیالیست توسط پلیس در یک اعتراض در سال ۱۹۱۹، از این ایدئولوژی رویگردان شد و این تجربه «انزجاری مادام‌العمر» را در او ایجاد کرد.

پوپر در سال ۱۹۲۸ دکترای روانشناسی خود را دریافت کرد و سپس به تدریس ریاضیات و فیزیک در دبیرستان پرداخت. در سال ۱۹۳۴، کتاب منطق پژوهش علمی (Logik der Forschung) را منتشر کرد که پایه‌های فلسفه‌ی علم او را بنا نهاد و مورد تحسین آلبرت اینشتین قرار گرفت. با پیش‌بینی الحاق اتریش به آلمان نازی، پوپر در سال ۱۹۳۷ به نیوزیلند مهاجرت کرد و در آنجا، در شرایط سخت مالی و انزوای فکری، کتاب جامعه‌ی باز و دشمنان آن را نوشت. پس از جنگ، به لندن نقل مکان کرد و در سال ۱۹۴۶ به‌عنوان استاد منطق و روش علمی در مدرسه‌ی اقتصاد لندن (LSE) منصوب شد و تا سال ۱۹۶۹ در این سمت باقی ماند. پوپر که یک انسان‌گرا و مدافع سرسخت دموکراسی لیبرال بود، در سال ۱۹۶۵ به لقب شوالیه (Sir) نائل شد و در سال ۱۹۷۶ به‌عنوان عضو انجمن سلطنتی (Royal Society) انتخاب گردید. او در سال ۱۹۹۴ در لندن درگذشت و خاکسترش در وین به خاک سپرده شد.