کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت056؛ معماری و حفاظت

کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت اثری از رادیو نمانا است که نشر رادیو نمانا آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی با گویندگی گروه رادیو نمانا ضبط شده و به موضوع معماری، مرمت و حفاظت از بناها و بافت‌های تاریخی می‌پردازد. در این اپیزود گفت‌وگویی مفصل با محمدمهدی کلانتری، معمار، حفاظت‌گر و مدرس دانشگاه سوره شکل گرفته است که در آن از تاریخ حفاظت معماری، مبانی نظری مرمت، نقش شهروندان و چالش‌های امروز بافت‌های تاریخی در ایران سخن گفته شده است.

درباره کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت056؛ معماری و حفاظت

کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت یک گفت‌وگوی تخصصی و درعین‌حال صمیمی با محمدمهدی کلانتری است که در آن نسبت معماری، تاریخ و حفاظت از زاویه‌ای تحلیلی بررسی شده است. در ابتدای این کتاب صوتی کلانتری با معرفی مسیر تحصیلی و تجربه تدریس خود در حوزه مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، زمینه‌ای برای ورود به بحث اصلی فراهم می‌کند و سپس به این سؤال پاسخ می‌دهد که حفاظت معماری پدیده‌ای مدرن است یا ریشه در سنت‌های کهن تعمیر و مرمت بناها دارد. در ادامه کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت شنونده با دو نگاه متفاوت به تاریخ حفاظت آشنا می‌شود: از یک‌سو شکل‌گیری علم مدرن حفاظت در اروپا طی حدود ۲۰۰ سال گذشته و از سوی دیگر تداوم سنت‌های بومی تعمیر و توسعه بناها که نمونه‌های آن در سیر تحول مسجد جامع اصفهان دیده می‌شود. گفت‌وگو سپس به رابطه شناخت تاریخ معماری و عمل حفاظت می‌رسد و بر این نکته تأکید شده است که فهم دقیق گذشته، شرط هرگونه مداخله در بناهای تاریخی است. در بخش‌های بعدی کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت مبانی نظری مرمت از خلال نام‌ها و منشورها مرور شده است؛ از ویوله‌لو‌دوک و راسکین تا منشور ونیز و منشورهای مکمل آن مانند نارا، فلورانس و واشنگتن. نقش ایکوموس و نسبت آن با یونسکو توضیح داده شده و سپس بحث به فاز اجرایی حفاظت، روش‌های برداشت کالبدی از متر و شلنگ تراز تا لیزر اسکن و همچنین جایگاه تغییر کاربری در بناهای تاریخی کشیده می‌شود. کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت در بخش پایانی به سراغ بافت‌های تاریخی شهرهای ایران می‌رود و با مثال‌هایی از تهران، اصفهان، شیراز، مشهد و شیراز، پیامدهای خیابان‌کشی‌های گسترده، پروژه‌های تجاری و توسعه اماکن مذهبی بر بافت‌های کهن را بررسی می‌کند. در این میان نقش شهروندان، سرمایه‌گذاران و حفاظت‌گران در انتخاب میان «حفظ، تغییر کاربری یا تخریب» به‌طور انتقادی مطرح شده و نمونه‌هایی از تبدیل خانه‌های قدیمی به کافه، رستوران و اقامتگاه، هم به‌عنوان فرصتی برای بقا و هم منبع آسیب، تحلیل شده است.

خلاصه کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت056؛ معماری و حفاظت

این کتاب صوتی به پرسش‌های بنیادین درباره معنای حفاظت معماری و نسبت آن با تاریخ معماری پاسخ می‌دهد. ابتدا دو نگاه به تاریخ حفاظت معرفی می‌شود: حفاظت به‌عنوان دانشی مدرن با سابقه حدود ۲۰۰ سال در اروپا و حفاظت بومی که در قالب تعمیر و توسعه تدریجی بناها از گذشته‌های دور وجود داشته است. سپس تأکید می‌شود که شناخت معماری گذشته، از طریق مطالعه متون تاریخی، بررسی کالبد، مصالح و سیر تحول، مقدمه هر اقدام حفاظتی است. در ادامه کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت 056؛ معماری و حفاظت مبانی نظری مرمت و اختلاف دیدگاه‌ها درباره الحاقات تاریخی، از پاکسازی سبکی تا حفظ همه لایه‌های تاریخی، توضیح داده می‌شود و جایگاه منشور ونیز و منشورهای بعدی در تدوین اصول جهانی حفاظت تشریح شده است. بحث سپس به روح مکان، امکان یا عدم امکان تغییر کاربری در بناهایی مانند تخت جمشید یا مساجد تاریخی، و در نهایت به چالش‌های بافت‌های تاریخی ایران، توسعه نامتوازن، پروژه‌های تجاری و تغییر کاربری خانه‌های قدیمی می‌رسد.

چرا باید کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت056؛ معماری و حفاظت را بشنویم؟

این کتاب صوتی تصویری روشن از پیچیدگی‌های حفاظت معماری در ایران امروز ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد تصمیم میان مرمت، تغییر کاربری یا تخریب تا چه حد به شناخت، مبانی نظری و واقعیت‌های اقتصادی وابسته است. شنونده با نمونه‌های عینی از شهرهای مختلف، مفهوم روح مکان، نقش منشورها و سازمان‌های بین‌المللی و همچنین پیامدهای مداخلات شتاب‌زده در بافت‌های تاریخی آشنا می‌شود.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به دانشجویان و علاقه‌مندان معماری، مرمت و شهرسازی، فعالان حوزه میراث فرهنگی، سرمایه‌گذاران در بافت‌های تاریخی و شهروندانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه سرنوشت خانه‌ها و محله‌های قدیمی و نسبت توسعه شهری با حفظ هویت تاریخی را دارند.