کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز

کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز نوشته‌ی آرزو سماوات گفت‌وگویی مفصل درباره تجربه‌های معماری در بستر تاریخی و شهری شیراز است. در این کتاب صوتی از نخستین پروژه‌ها در کنار بناهای ثبت‌شده تا دغدغه‌های امروز درباره بافت تاریخی و معماری پایدار روایت شده است. شنونده در خلال یک گفت‌وگو با نمونه‌های عینی از پروژه‌های اجراشده، چالش‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و فنی و همچنین مسئله میراث و هویت شهری روبه‌رو می‌شود. کتاب با گویندگی رادیو نمانا منتشر شده و نشر رادیو نمانا آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز

کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز گفت‌وگویی طولانی با آرزو سماوات است که در آن از مسیر کاری خود در پروژه‌های مرتبط با میراث فرهنگی و بافت تاریخی شیراز سخن گفته است. در ابتدای این کتاب صوتی از نخستین تجربه‌ها در طراحی المان‌های گردشگری در کنار بناهای تاریخی مانند بیشاپور و قلعه دختر صحبت شده و نشان داده شده که چگونه مسائل اقتصادی، زیست‌محیطی و کمبود نیروی متخصص می‌تواند یک طرح را از روی کاغذ به واقعیتی متفاوت تبدیل کند. در ادامه کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز بحث به معماری پایدار و استفاده از مصالح بومی کشیده شده است. نمونه‌ای که در آن سنگ‌های محلی روستا جایگزین سنگ‌های تراش‌خورده و دوردست می‌شوند تا هم هزینه حمل‌ونقل و هم آسیب زیست‌محیطی کاهش یابد و در عین حال نیروهای محلی در ساخت مشارکت کنند. این نگاه به‌تدریج به پرسش‌های گسترده‌تری درباره نسبت معماری امروز و میراث تاریخی منتهی شده است. در بخش‌های بعدی کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز موضوع از «تک‌بنا» به «بافت» تغییر می‌کند. سماوات توضیح داده است که چرا حفظ چند بنای شاخص بدون برنامه برای کل بافت تاریخی، رویکردی ناقص است و چگونه در شیراز تنها بخش کوچکی از بناها ثبت شده و برای اکثریت بافت هیچ چشم‌اندازی تعریف نشده است. او از تجربه احیای آب‌انبار و پروژه‌هایی می‌گوید که در آن‌ها به‌جای تقلید ظاهری از گذشته، تلاش شده است بنا به زندگی امروز نزدیک شود. در پایان کتاب صوتی پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز بحث به منشورهای بین‌المللی حفاظت از میراث، مفهوم شبه‌تاریخی‌ساختن، اهمیت مقیاس، رنگ، بافت و تشخیص الحاقات جدید از بخش‌های اصیل بنا رسیده است. سماوات با مثال‌هایی از شیراز نشان داده است که چگونه تجمیع پلاک‌ها، ساخت‌وسازهای دولتی و تقلید سطحی از کاشی‌کاری و فرم‌های قدیمی می‌تواند بافت را تهی از معنا کند و در مقابل، استفاده آگاهانه از مصالحی مانند شیشه و استیل می‌تواند مرز میان گذشته و امروز را برای مخاطب روشن نگه دارد.

خلاصه کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز

این کتاب صوتی بر محور گفت‌وگو با آرزو سماوات شکل گرفته و دغدغه اصلی آن نسبت میان معماری امروز، میراث تاریخی و بافت شهری شیراز است. در ابتدا از پروژه‌های گردشگری در کنار بناهای تاریخی سخن رفته که در آن‌ها مسائل اقتصادی، زیست‌محیطی و دسترسی به مصالح و استادکاران محلی، طرح اولیه را دگرگون کرده است. سپس مفهوم معماری پایدار از دل تجربه استفاده از سنگ‌های بومی و حذف حمل‌ونقل سنگین توضیح داده شده است. در ادامه، تمرکز از احیای تک‌بناها به اهمیت حفظ بافت تاریخی به‌عنوان مجموعه‌ای زنده منتقل شده است. سماوات با اشاره به تعداد اندک بناهای ثبت‌شده در برابر حجم بزرگ بافت تاریخی شیراز، از خلأ برنامه‌ریزی برای ۹۷ درصد باقیمانده سخن گفته است. او با مرور منشورهای بین‌المللی، نقدی جدی به شبه‌تاریخی‌ساختن وارد کرده و بر ضرورت معماری امروز در کنار بناهای تاریخی، حفظ مقیاس و امکان تشخیص الحاقات جدید از بخش‌های اصیل تأکید کرده است.

چرا باید کتاب پادکست رادیو نمانا؛ قسمت015؛ چالش های طراحی معماری در شیراز را بشنویم؟

این کتاب صوتی تصویری نزدیک از چالش‌های واقعی طراحی معماری در بافت تاریخی شیراز ارائه کرده است؛ از اقتصاد پروژه و محیط‌زیست تا میراث و هویت شهری. شنونده با نمونه‌های مشخص می‌بیند که معماری پایدار، احیای بافت و پرهیز از شبه‌تاریخی‌ساختن در عمل چه معنایی پیدا می‌کند و چگونه می‌توان میان گذشته و امروز تعادلی آگاهانه برقرار کرد.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به دانشجویان و فعالان معماری و شهرسازی، علاقه‌مندان به میراث فرهنگی و بافت تاریخی شیراز و کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره معماری پایدار، احیای بناهای تاریخی و نسبت معماری امروز با گذشته هستند.