کتاب صوتی قریب الوقوع

کتاب صوتی قریب الوقوع نوشته‌ بهرام صادقی و با گویندگی امیر محمدی، داستانی تلخ و در عین‌حال پر از طنز سیاه درباره‌ی نسلی سرگردان، خسته و گرفتار تناقض است. استودیو نوار این کتاب را منتشر کرده است و شنونده را وارد جهان ذهنی راوی‌ای می‌کند که میان شکست‌های شخصی، بحران‌های شغلی و دوستی پیچیده‌اش با محسن فلان، مدام در رفت‌وآمد است. داستان کوتاه قریب‌ الوقوع با تکیه‌ بر مونولوگ‌های طولانی، تصویرهای شهری، صحنه‌های روزمره و گفت‌وگوهای کوتاه اما گزنده، فضایی می‌سازد که در آن امید، یأس، آرمان‌خواهی، فرصت‌سوزی، خودفریبی و جنون درهم تنیده شده است. شنونده در طول کتاب صوتی با دو جوان تحصیل‌کرده روبه‌رو است که میان رؤیای نجات جهان و واقعیت بیکاری، فقر، بی‌هدفی و وسوسه‌ی «اشرافیت» شهری معلق مانده‌اند و هر تصمیم تازه‌ای که می‌گیرند، بیش از پیش پوچی تصمیم‌های قبلی را آشکار می‌کند.

درباره کتاب صوتی قریب الوقوع اثر بهرام صادقی

کتاب صوتی قریب الوقوع داستانی است که بهرام صادقی در آن از زبان یک راوی پزشک، رابطه‌ای طولانی و پرپیچ‌وخم با دوستش محسن فلان را روایت کرده است. ساختار داستان بر پایه‌ی چند «مدرک» استوار است؛ نوشته‌هایی که محسن در سنین و موقعیت‌های مختلف درباره‌ی آینده، آرمان‌ها و تصمیم‌هایش تنظیم کرده و به راوی سپرده یا راوی از او دزدیده است. این مدارک شامل تعهدنامه‌ی ازدواج‌نکردن در ۲۰ سالگی، سوگندنامه‌ی مبارزه‌ی سیاسی و اخلاقی، برنامه‌ی دقیق خودسازی و ترک اعتیاد و در نهایت نامه‌ای بلند درباره‌ی تصمیم به خودکشی است. در میان این مدارک، راوی زندگی خودش را هم روایت کرده است.

در ادامه‌ی کتاب صوتی قریب الوقوع شنونده با فصل‌ها و بخش‌هایی روبه‌رو است که هرکدام حول یکی از این مدارک و یک مقطع زمانی شکل گرفته است. می‌توان این متن را به چند محور اصلی تقسیم کرد: بخش نخست که با معرفی «مدرک اول» شروع می‌شود و در آن سوگند محسن به ازدواج‌نکردن و رؤیای دیدار دوباره‌ی او در ۲۰ سال بعد تصویر می‌شود؛ بخش دوم که به «مدرک شماره دو» و تعهد سیاسی و اخلاقی محسن برای تغییر خود، مبارزه با یأس و نجات دهقانان و کارگران اختصاص دارد؛ بخش بعدی که به ورشکستگی بانک، سرگردانی راوی و دیدار دوباره با محسنِ مهندس و صاحب مقام می‌پردازد و در آن، سوگندنامه‌ی قدیمی به سلاحی برای شماتت او تبدیل می‌شود.

بخشی دیگر که در سینما نوشته‌شدن سوگندنامه‌ی تازه‌ی محسن را نشان می‌دهد؛ سوگندنامه‌ای پر از بندهای ریز درباره‌ی ترک سیگار و مشروب، نظم در درس، نظافت، ورزش، ایمان، فاصله‌گرفتن از سیاست و تبدیل‌شدن به «مهندس خوب». در فصل پایانی، نامه‌ی بلند محسن درباره‌ی تصمیم به خودکشی و صحنه‌ی مواجهه‌ی راوی با او در لحظه‌ی دارزدن، اوج تنش داستان را شکل می‌دهد؛ جایی که مرز میان جدی‌بودن مرگ، نمایشی‌بودن آن و جنون راوی به‌ هم می‌ریزد و همه‌چیز به‌سمت تیمارستان سوق داده می‌شود.

خلاصه داستان صوتی قریب الوقوع

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در کتاب صوتی قریب الوقوع راوی از همان ابتدا اعلام می‌کند که مدارکی از دوست جوانش محسن فلان در دست دارد و می‌خواهد با تکیه‌ بر آن‌ها آینده‌ی او را بسنجد. مدرک اول نوشته‌ای است که محسن در ۲۰ سالگی با خط خود نوشته و به راوی داده است. راوی در خیال خود ۲۰ سال بعد را تصور می‌کند: خودش پزشک خسته و فقیر دهی دورافتاده، با پالتوی مندرس و موهای سفید، که در یک روز سرد بارانی به شهر بازمی‌گردد و به دیدن محسن می‌رود. مدرک دوم نوشته‌ای است که راوی از چمدان محسن دزدیده است. صبح جمعه‌ای که راوی بی‌پول و گرسنه به خانه‌ی او می‌رود، با اتاقی مرتب، رختخواب جمع‌شده و ظاهری آراسته روبه‌رو می‌شود و برای کشف راز این «نظم ناگهانی» چمدان‌ها را می‌گردد.

در ادامه، راوی از ورشکستگی بانکی می‌گوید که در آن به‌عنوان منشی کار می‌کرده است. در این میان، راوی تصمیم می‌گیرد به دیدن محسن برود؛ محسن حالا مهندسی است پرمشغله، با عناوین متعدد. راوی با دیدن این «موفقیت» و فراموشی آرمان‌های قدیمی، مدرک دوم را جلوی او می‌گیرد و از او می‌پرسد چه شد آن کینه‌ها و آرمان‌ها. محسن ابتدا خجالت می‌کشد، اما بعد با اطمینان توضیح می‌دهد که در شرایط جدید، تنها راه «مبارزه» همین است که هرکس در فکر تأمین زندگی خود باشد. راوی عصبانی می‌شود، نوشته‌ی قدیمی را به صورتش می‌زند و بیرون می‌آید.

مدرک سوم سوگندنامه‌ای است که شش ماه پیش، در صبح شنبه‌ای که هر دو باید سر کار می‌رفتند، در صف سینما نوشته شده است. محسن با هیجان پیشنهاد می‌کند که با هم تصمیم بگیرند و روز شنبه‌ی آینده را که اول ماه است به‌عنوان نقطه‌ی شروع انتخاب کنند. او سوگندنامه‌ای در چند بند دیکته می‌کند. در پایان هم شرط می‌گذارد که اگر به این مواد عمل نکرد، راوی حق دارد او را خوار کند. در بخش پایانی، راوی نامه‌ی بلندی را می‌خواند که محسن برایش فرستاده است. راوی با این نامه به‌سوی خانه‌ی محسن می‌رود تا او را از خودکشی بازدارد و «حقایق» را نشانش بدهد. اما وقتی به اتاق محسن می‌رسد، با صحنه‌ای تکان‌دهنده روبه‌رو می‌شود.

چرا باید کتاب صوتی قریب الوقوع را بشنویم؟

کتاب صوتی قریب‌ الوقوع برای شنونده تصویری نزدیک و ملموس از نسلی ارائه کرده است که میان آرمان‌خواهی و سازش، میان رؤیای نجات جامعه و وسوسه‌ی رفاه شخصی، مدام در رفت‌وآمد است. شنیدن این کتاب صوتی فرصتی است برای مواجهه با طنز تلخ و نگاه تیزبین بهرام صادقی به شهر، طبقه‌ی متوسط تحصیل‌کرده، مناسبات قدرت، مصرف‌گرایی و زبان توجیه‌گر «منطقی‌بودن». از سوی دیگر، این داستان با صحنه‌ی پایانی‌اش، مرز میان جدی‌بودن و نمایشی‌بودن خودکشی، میان سلامت و جنون و میان واقعیت و برداشت فردی را زیر سؤال برده است.

جابه‌جایی نقش‌ها شنونده را وادار می‌کند درباره‌ی معنای شکست، موفقیت، سازش و مقاومت دوباره فکر کند. داستان صوتی قریب‌ الوقوع همچنین برای کسانی که به زبان و لحن خاص صادقی علاقه‌مندند، نمونه‌ای پررنگ از ترکیب طنز، اغراق، تصویرسازی شهری و مونولوگ‌های طولانی است. شنیدن این کتاب به‌صورت صوتی، با اجرای امیر محمدی، امکان همراهی نزدیک‌تر با ریتم جملات، تغییرات عاطفی راوی و فضای متغیر میان خنده، تلخی و هذیان را فراهم کرده است.

شنیدن کتاب صوتی قریب الوقوع را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی قریب‌ الوقوع به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های شهری و شخصیت‌های سرگشته و معترض علاقه‌مندند. به دانشجویان و جوانانی که درگیر تعلل، تصمیم‌های مکرر «از شنبه»، احساس بی‌هدفی و تضاد میان آرمان و واقعیت هستند نیز پیشنهاد می‌شود. همچنین به علاقه‌مندان ادبیات معاصر فارسی، کسانی که به طنز تلخ و نگاه انتقادی به طبقه‌ی متوسط، مناسبات قدرت و مصرف‌گرایی توجه دارند و شنوندگانی که دوست دارند داستان‌هایی با تمرکز بر ذهنیت و بحران‌های درونی شخصیت‌ها دنبال کنند، این کتاب صوتی پیشنهاد می‌شود.