کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا

کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا نوشته میلاد تلسچی امیرخیزی روایتی بلند، تند و بی‌پرده از زندگی زنی است که در حاشیه‌ی شهر و حاشیه‌ی همه‌چیز نفس می‌کشد و مدام با خدا، خودش و جهان در حال جدل است. انتشارات یمام این کتاب صوتی را با گویندگی نازنین منصور خاکی منتشر کرده است و تمام متن آن بر پایه‌ی مونولوگ‌ها و تجربه‌های شخصی همین زن شکل گرفته که شنونده را از همان سطرهای اول، وسط کابوس‌ها و بیداری‌هایش پرتاب می‌کند. این کتاب صوتی بیش از آنکه قصه‌ی یک «شغل» باشد، قصه‌ی یک ذهن خسته است که در دل تاریکی، هنوز زیر لب می‌گوید: «خدا… خدا…»

درباره کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا

کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا داستانی بلند است که تماماً از زاویه‌دید اول‌شخص روایت می‌شود و شنونده را در ذهن و زبان یک زن تن‌فروش رها می‌کند؛ زنی که از همان سطرهای آغازین، در دل یک کابوس خفه‌کننده ظاهر می‌شود: مردهایی که در تاریکی می‌خندند، فحش می‌دهند، تهدید می‌کنند و او فقط با تکرار نام خدا از حلقه‌ی محاصره‌ی آن‌ها بیرون می‌جهد و با صدای اذان بیدار می‌شود. میلاد تلسچی امیرخیزی در این کتاب صوتی، به‌جای روایت خطی و کلاسیک، از جریان سیال ذهن، پرش‌های زمانی و رفت‌وبرگشت‌های مداوم بین خواب و بیداری استفاده کرده است. شنونده در همان فصل‌های اول، با فضای خانه‌ی کوچک و نمور، حمام حیاط، یخچال خراب، نان کپک‌زده، مگس‌ها، توالت حیاط، همسایه‌های فضول، بچه‌های محل و مشتری‌های مختلف آشنا می‌شود و به‌تدریج می‌فهمد که این زن، سال‌ها کارتون‌خوابی و زیرپل‌خوابی را تجربه کرده و حالا در یک خانه‌ی اجاره‌ای که صاحب اصلی‌اش معلوم نیست، موقتاً لنگر انداخته است.

کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا در چند بخش پرحجم و پیوسته، بدون فصل‌بندی کلاسیک اما با گره‌های روایی مشخص پیش می‌رود. یکی از محورهای مهم آن کتاب، مواجهه‌ی شخصیت اصلی با خداست؛ خدایی که هم‌زمان متهم و پناه است. او مدام از «نسخه‌ای که خدا برایش نوشته» گلایه می‌کند، از اینکه مثل دو ورق بی‌ارزش در بازی حکم، از همان اول از دور بازی بیرون گذاشته شده و بقیه‌ی ورق‌ها دارند روی میز زندگی، برد و باخت می‌کنند. در بخشی دیگر، با کتابخانه‌ی بزرگ خانه و اعتیاد تازه‌اش به کتاب‌خواندن روبه‌رو می‌شویم؛ جایی که چشم‌هایش، کیمیاگر و بعد کتابی درباره‌ی ستاره‌ها و کهکشان‌ها را می‌خواند و ناگهان با این واقعیت روبه‌رو می‌شود که زمین فقط یک غبار در میان میلیاردها کهکشان است. این کشف، نگاهش را به فقر، محله، مرز، غیرت، دعواهای روزمره و حتی شغل خودش عوض می‌کند.

خلاصه داستان صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا با یک کابوس خفه‌کننده شروع می‌شود؛ زنی در تاریکی، محاصره‌ی مردهایی که فحش می‌دهند، می‌خندند، تهدید می‌کنند و او را «کثافت» و «آشغال» صدا می‌زنند. او در اوج ترس، فقط یک چیز را تکرار می‌کند: «خدا… خدا…» و با شنیدن «لا اله الا الله» از دور، ناگهان از خواب می‌پرد؛ اذان صبح است، بین پاهایش خون عادت ماهانه را می‌بیند و از اینکه «بچه‌ای در کار نیست» احساس سبکی می‌کند. همین شروع، دو محور اصلی کتاب را می‌سازد: کابوس و خدا. بعد از این بیداری، شنونده وارد روزمرگی او می‌شود: تشنگی، آب گرم‌کردن در قابلمه چون آبگرمکن خراب است، دوش‌گرفتن در حمام حیاط، شستن لباس‌ها با آب سرد، نفرت از نگاه‌کردن به خودش در آینه، رابطه‌ی شکسته با خودش، خاطره‌ی فالگیر محله که از بچگی به او می‌گفت «کثافت وجودت آتیش جهنم رو هم از رو می‌بره» و کشیدن کف دست‌هایش روی آسفالت داغ برای پاک‌کردن «خطوط نحس». او مدام از خدا می‌پرسد چرا نسخه‌ی زندگی‌اش را این‌طور نوشته، چرا او را در دنیایی پر از حسرت و گناه آفریده و بعد هم تهدید به جهنم کرده است.

چرا باید کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا را بشنویم؟

شنیدن این کتاب صوتی، ورود به ذهن و زندگی کسی است که معمولاً فقط برچسبش دیده می‌شود نه انسانیتش. کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا شنونده را وادار می‌کند پشت واژه‌هایی مثل «فاحشه»، «کارتن‌خواب»، «مشتری»، «خاله» و «ارباب» بایستد و ببیند هرکدام از این نقش‌ها، چه تاریخچه‌ای از تحقیر، ترس، گرسنگی، تنهایی و جنگ با خدا و خود دارند. این کتاب صوتی، تصویری بی‌پرده از خشونت جنسی، فقر، اعتیاد به بقا و سازوکارهای ریز تحقیر در محله، خانواده، خیابان و خانه‌های اعیانی ارائه می‌دهد. شنونده در طول آن کتاب، با طیفی از شخصیت‌ها روبه‌رو می‌شود: فالگیر محله، میوه‌فروش چشم‌چران و همسر نجیبش، راننده‌ی آژانس، نوجوانان نانوایی، مشتری‌های مختلف، خاله‌ی واسطه، ارباب دامپزشک و کارگر نجات‌دهنده. این تنوع، شبکه‌ای از روابط قدرت و سوءاستفاده را نشان می‌دهد که در آن، بدن و روح زن، میدان اصلی بازی است.

شنیدن کتاب صوتی صلاح کار کجا و من خراب کجا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های شهری تند، تلخ و بی‌پرده علاقه‌مندند و تاب مواجهه با صحنه‌های خشن، تحقیرآمیز و آزار جنسی را دارند. به دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های مطالعات جنسیت، فقر شهری، حاشیه‌نشینی و خشونت ساختاری پیشنهاد می‌شود، چون از دل روایت، می‌توانند با تجربه‌ی زیسته‌ی یک زن تن‌فروش آشنا شوند. به شنونده‌هایی که درگیر پرسش‌های دینی و وجودی‌اند و می‌خواهند ببینند رابطه‌ی یک انسان «ته‌خط» با خدا و جهان چطور شکل می‌گیرد نیز پیشنهاد می‌شود.