سپیده. مرتضی راستی [حقیقت]. تهران: انتشارات ابوریحان، ۱۳۶۰.
«پنجاه و هفتیها» از آن اصطلاحاتی است که امروزه در قالب توهین، افترا و هجو برای حمله به مردمانی به کار میرود که در کوران یک سال و اندی مبارزهٔ سیاسیِ مسالمتآمیز، انقلاب بهمن ۱۳۵۷ را رقم زدند. کسانی که با توجه به وضعیت اسفبار و بغرنج فعلیِ جامعه، عموماً نگاهی حسرتزده به سالهای قبل از انقلاب دارند، کمتر شرایط تاریخی و دلایل وقوع آن انقلاب را در نظر میگیرند. آنها در تبلیغات رسانهای و شبکههای اجتماعیِ خود از چند دهه قبل از انقلاب بهشت برینی برساخته و بالطبع حرکت تودههای میلیونی را کفران نعمت و ناسپاسی در حق آن بهشت برین تلقی میکنند.
چند نسل از نویسندگانی که در دورهای چهلساله (۱۳۲۰ - ۱۳۶۰) در این سرزمین بالیدند و سیاست و ادبیات به دغدغهٔ توأمانی برایشان تبدیل شد، شاهد حوادثِ بزرگی از حضور نیروهای نظامی متفقین، سرنگونی رضاشاه، مبارزهٔ سیاسیِ علنی همراه با درگیرهای خیابانی، کودتا، تحولات اجتماعی-اقتصادی برآمده از اصلاحات ارضی، جنبش چریکی، فضای رعبآور دههٔ پنجاه و بالاخره انقلاب و جنگ بودند. این حجم از رخدادها، بهخصوص در دو سال منتهی به انقلاب، برای اهلقلم میتوانست دستمایهٔ خوبی در حوزهٔ داستان و رمان باشد، به همین دلیل تلاشهایی بهصورت شتابزده از همان روزهای نخست پس از انقلاب صورت گرفت و به انتشار آثاری در همان دورهٔ کوتاه معروف به «بهار آزادی» منجر شد؛ ولی آنچه از نخستین ماهها و سالهای دههٔ شصت بر عموم اهلقلم رفت، باعث شد یا بهناچار راهی غربت شوند و یا اگر هم باقی ماندند بیشتر غم جان و نان خود را داشتند تا خلوت و فرصت خلق اثری را.
هرچند انتشار آثاری پس از پایان جنگ و گشایش اندک در فضای فرهنگی نشان داد …
