زن و جنسیت در پیش از تاریخ. سمانه نظیف و حامد وحدتینسب. تهران: ندای تاریخ، ۱۴۰۲. ۳۹۲ ص. ۳۵۰۰۰۰۰ ریال.

«برخی از پژوهشگران زن در قلمرو باستانشناسی و جنسیت بر این نظر بودند که ساختار مادرسالاری را میتوان از چند ویژگی همچون پرستش بدن زن، نظم غیر سلسهمراتبی و صلحطلبی شناسایی کرد. از نشانههای فرهنگ مادرسالاری، پرستش الههها، یعنی پیکرههای کوچک زنانۀ یافتهشده در خانهها، زیارتگاهها، خاکسپاریها و انبارهای غلات بود که در تضاد با تندیسهای بزرگتر دینهای پدرسالار سپسین بودند. یکی دیگر از نشانههای فرهنگ مادرسالار دورههای طولانی صلح بود.» (ص ۸۴)
۱. این کتاب، یک پژوهش باستانشناختی پیشاتاریخی است که بنا به محتوا و موضوع، طیف مخاطبانش میتواند دانشجویان رشتههای باستانشناسی، تاریخ و مطالعات زنان باشد. اما در حوزهٔ مطالعات اجتماعی و فرهنگی نیز این کتاب مخاطبان بسیاری را جذب میکند. زبان کتاب ساده و منعطف است و به دور از خشکی و قلمبهگوییهای دانشگاهی است. اگرچه در پرانتز باید بگویم در میان فصلها، بهخصوص در بین نقلقولها، گاهی جملات ناروشن و ناگویایی به چشم میخورد که امیدوارم در چاپ بعدی اصلاح شود. به نظر میرسد برای معرفی این اثر اشاره به قسمتهایی از فصلهای پنجگانه کافی باشد. فصل ششم جمعبندی و ماحصل فصول قبل است. قطعاً معرفیای از این دست، یک معرفی انتقادی نخواهد بود، زیرا بررسی و معرفی نقادانه به عهدهٔ متخصصان این رشته است. توجه نگارنده به این کتاب از این حیث است که راهی میگشاید یا حداقل پنجرهای باز میکند به روی فضایی تازه برای پژوهشهای علوم انسانی در ایران. بهخصوص با نگاه پیشاتاریخی به جنسیت. چهبسا که امکان شکانگاری در نظریات مبتنی بر دوگانهانگاری جنسیت در …