کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه

کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه نوشته سمانه کاظمی است. کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه پژوهشی دقیق درباره یکی از مشهورترین تعزیه‌خوان‌های تاریخ ایران است.

درباره کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه

شکست، تنها چیزی است که در حافظه تاریخی ملت ما باقی است. تاریخ و فرهنگ این سرزمین کهنسال گواهی می دهد که امواجی اندوهبار یک از پی دیگر بر سر ما فروریتخه است. شکست از پی شکست که حاصل آن غم و ماتم، درد و اندوه، ناله و ندبه و عزا و سرانجام عزاداری است. ملت تاریخی ایران بارها طعم تلخ شکست را از دم تیغ کینه‌توز گرسیوز بدسرشت که به فرمان افراسیاب توران سر سیاوش نیک سرشت را در طشت طلا از تن جدا کرده است، از دم تیغ وحشی چنگیز که بر سر ملت ما فرو باریده است، از دم تیغ اسکندر، جوان نامجوی مقدونی که تنها در یک شب ده هزار دختر باکره ایرانی را در آغوش افسران مقدونی افکند، تا فرزندان ایشان دیگر کینه‌ای به مقدونیه نداشته باشند، از دم تیغ زهرآگنی ابن‌ملجم مرادی که فرق بلند شیر خدا را به زهرکین شکافت، غم، ماتم، اندوه و عزا را بر روان تاریخی خود به یاد سپرده است.

ایرانیان در صدها ستیزه و نبرد و پیکار با تورانیان شکست و پیروزی را تجربه کرده‌اند، اما سرانجام بر ایشان پیروز شدند. مراسم آیین سهراب کشان و مویه مداوم بر او که جوانمردترین پهلوان شاهنامه حکیم بزرگوار و ارجمند طوس است، آیین سوگ سیاووشان و زاری مداوم بر سرنوشت او ـ که پاک‌ترین قهرمان اثر بی‌بدیل فردوسی است ـ جای خود را به آیین عزاداری و ماتم کربلا و شور حسین می‌دهد.

تاریخ سرخ ملت ما، سرشار از این غم‌نامه‌های سرخگون است که رگبار باران زمان نیز آنها را از روان ما نشسته است. از سال ۶۱ هجری که قصیده بلند آزادگی و سلحشوری را سر سالاران و سرور آزادگان سرود، تاکنون این غمنامه‌های نامکرر در روان قوم ایران تکرار می‌شود و شهسوار کربلا قرن به قرن، دهه به دهه، سال به سال، ماه به ماه و روزبه‌روز، به روزتر می‌شود. از بطن این حوادث نوزادی پرورش می‌یابد، به جهان می‌آید، می‌بالد و بزرگ می‌شود. این نوزاد به تعبیر دکتر جمید فلاح‌زاده، نامش تعزیه است. تئاتر عزا، تئاتر شقاوت، تئاتر تهور، تئاتر بی‌داد، تئاتر افسوس و دریغ، تئاتر تاریخ است.

جوهر این تاریخ و به تعبیری روح فرهنگی آن که به ناچار در قالب مذهبی تعزیه ریخته شده است، نوعی عدالت‌خواهی است که در شعر کهن ایرانی بازتاب یافته و مبشر اندیشه‌های ناب اندیشمندان و روشنفکران ایرانی در تمامی دوران‌های ادبی است.

این کتاب جست‌وجویی دقیق  در زندگی و آثار میرزاعزا کاشانی؛ یکی از نامدارترین تعزیه‌سرایان ایران است. میرعزا کاشانی از تعزیه خوانان مطرح و تاثیرگذار تاریخ است. او که در تهران و کاشان تعزیه گردانی می‌کرده، مردی ادیب، هنرمند، خوش ذوق بوده که بنا به اقتضای کارش از موسیقی و دستگاه خوانی نیز اطلاعات کافی داشته است. بیشتر تعزیه خوانان تهرانی از نسخه‌های مجالس تعزیه او استفاده می‌کردند و مجالس تعزیه‌شان را رونق می‌بخشیدند.

خواندن کتاب میر عزا کاشانی در قلمرو تعزیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به هنرهای نمایشی پیشنهاد می‌کنیم.