کتاب الخطبه القاصعه

کتاب الخطبه القاصعه را اکبر راشدی‌نیا و احمد مهدوی دامغانی گردآوری کرده‌اند. کتاب الخطبه القاصعه نسخه‌ای نویافته از میراث کهن حدیثی شیعه منسوب به امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه‌السلام) است. 

مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب در سال ۱۳۷۲ به قصد حمایت از كوشش‌های محققان و مصححان و احیا و انتشار مهمترین آثار مكتوب فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی با نام «دفتر نشر میراث مكتوب» و با كمك وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأسیس شد. پس از یک دهه فعالیت، مؤسسه نخست به «مركز نشر میراث مكتوب» و سپس در سال ۱۳۸۴ با دریافت مجوز چهار گروه پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به «مؤسسه پژوهشی میراث مكتوب» تغییر نام داد و علاوه بر كار نشر به كار پژوهشی نیز رو آورد.

فعالیت‌های موسسه میراث مکتوب بر تصحیح نسخه‌های خطی فارسی و عربی و تحقیق در متون، پژوهش‌های متن شناسی، نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، میراث‌های مشترک ایران و حوزه ایران فرهنگی، و تاریخ علم متمركز است.

میراث مكتوب آثار خود را در چند عنوان اصلی و بر اساس موضوع منتشر می‌كند. در حوزه متون كهن، منشورات مؤسسه به ۱۶ موضوع اصلی تقسیم می‌شود، از جمله زبان و ادبیات فارسی، علوم و معارف اسلامی، علوم و فنون، تاریخ و جغرافیا، متن‌شناسی، فهرست نسخه‌های خطی، نسخه‌برگردان، رسائل، ارج نامه‌ها، همایش ها و نكوداشت ها و ....

بخش اصلی این آثار به متون فارسی اختصاص دارد. بسیاری از این متون كه در سلسله‌ای غیر از زبان و ادبیات فارسی نیز منتشر شده اند، به عنوان یک متن كهن فارسی نیز دارای اهمیت بسیارند.

جدای از این آثار، میراث مكتوب مجموعه‌ای با عنوان «كارنامۀ دانشوران اسلام و ایران» به چاپ می‌رساند. در این مجموعه متون كهن به قصد استفادۀ جوانان یا كسانی كه دانش استفاده از اصل متون كهن را ندارند، تلخیص، ساده‌نویسی و بازنویسی می‌شود.

میراث مكتوب همچنین سه نشریه منتشر می‌كند:

«آینه میراث» كه دوفصلنامه است و هر شش ماه یک‌بار منتشر می‌شود و «ویژه کتابشناسی، نقد کتاب و اطلاع رسانی در حوزۀ متون» است. «گزارش میراث» كه فصلنامه است و به پژوهش‌های «حوزۀ نقد و تصحیح متون نسخه شناسی و ایران شناسی» اختصاص دارد و میراث علمی ایران و اسلام که دوفصلنامه است و به «تاریخ علوم و فناوری دورۀ اسلامی» اختصاص دارد

افزون بر این، موسسه میراث مكتوب تا کنون نشست‌های نقد و بررسی متعددی دربارۀ مباحث متن پژوهی و متون كهنِ منتشر شده در مؤسسه با حضور استادان و صاحب نظران برگزار كرده است. همچنین همایش‌هایی را در حوزه ‌های مختلف ادبی و فرهنگی و پژوهشی برگزار یا در برگزاری آنها مشارکت كرده است.

درباره کتاب الخطبه القاصعه

خطبۀ قاصعه آخرین خطبه‌ای است که امیرالمؤمنین (ع) در واپسین روزهای زندگی خود در کوفه ایراد کرده‌ و در آن از امور مهمی سخن گفته‌اند. متاسفانه این خطبه در گذر زمان از بین رفته است و امروزه ما تنها به بخش اندکی از آن که به صورت پراکنده در منابعی همچون کتاب الکافی و التوحید شیخ صدوق و نهج‌البلاغه نقل شده دسترسی داریم. آخرین گزارشی که از این خطبه ارائه شده گزارشی است که سید ابن‌طاوس در کتاب الیقین ارائه می‌کند وی به نسخه‌ای کهن (کتابت شده در سال ۲۰۸) از این خطبه دسترسی داشت اما او نیز به نقل بخش اندکی از این خطبه بسنده می‌کند. تنها نسخۀ کاملی که از این خطبه به‌جای مانده نسخه‌ای است که صدرالدین قونوی یکی از بزرگ‌ترین عارفان قرن هفتم (همزمان با سید ابن‌طاوس) به خط خود کتابت کرده است. در این اثر برای اولین بار این خطبه به صورت کامل به همراه دستنوشتۀ آن منتشر می‌شود.

خواندن کتاب الخطبه القاصعه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به متوندینی و سخنان حضرت امیر (ع) پیشنهاد می‌کنیم.