کتاب فرهنگ سیاسی: رویکردی مغفول در فرایند دموکراسی‌سازی و شناخت جوامع

محمد قالیباف خراسانی( -۱۳۳۶)، پژوهشگر علوم سیاسی و مطالعات اجتماعی است.

امروزه اهمیت فرهنگ سیاسی در روابط بین‌الملل و دوران جهانی شدن، بیش از بیش برجسته شده است. علاوه بر اینکه دریافت شکل نظام‌های سیاسی مستلزم شناخت این بعد از جوامع است، پیش‌بینی رفتار سیاسی کشورها که برآمده از بعد ذهنی سیاست است نیز مطالعه فرهنگ سیاسی را اجتناب ناپذیر می‌کند.

برای ایجاد تغییر و تحول در نظام‌های سیاسی باید به این بعد از جامعه توجه خاص داشت. در اهمیت فرهنگ سیاسی در نظام سیاسی ملی همین بس که بدانیم اگر نظام سیاسی دو بعد داشته باشد، بعد عینی آن که ساختار سیاسی است بازتابی است از بعد ذهنی آن.

با دریافت اهمیت نقش فرهنگ در شکل نظام‌ها و رفتارهای ملی و بین‌المللی آنها، توجه و اهمیت آن در برابر زمینه‌هایی چون قدرت نرم، دیپلماسی فرهنگی و عمومی و رابطه آنها با فرهنگ سیاسی صد چندان می‌شود.

تجربه شکست دموکراسی‌سازی در میانه قرن بیستم در برخی از کشورها، از جمله آلمان و ایتالیا، عامل عمده‌ای شد برای توجه به عامل ذهنی سیاست در جوامع، که همان فرهنگ سیاسی یا بعد ذهنی سیاست است.

در نتیجه، گرچه این رویکرد یک موضوع مستقل است اما به نحو بارزی با مطالعات فرایند دموکراسی‌سازی قرین است، به همین دلیل در عنوان کتاب و فصول آن همواره به این رابطه توجه شده است.