کتاب خلسه در رحم

کتاب خلسه در رحم نوشته حمیدرضا هیام، نمایشنامه‌ای درباره‌ی دو جنین دوقلو است که پیش از تولد، صدای دنیای بیرون را می‌شنوند. خواهر و برادر در فضای تنگ رحم با هم جر‌وبحث می‌کنند، اما حرف‌های اطرافیان به‌تدریج سؤال‌های مهم‌تری پیش رویشان می‌گذارد: چرا خانواده پیش از دیدن فرزند، درباره‌ی دختر یا پسربودن او داوری می‌کند؟ انتشارات داروگ این کتاب را منتشر کرده است. گفت‌وگوهای دوقلوها با فرشته‌ای که میان دو دنیا رفت‌وآمد دارد، شوخی‌های نمایش را به موضوع تبعیض جنسیتی و معنای انسان‌بودن پیوند می‌زند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خلسه در رحم

کتاب خلسه در رحم اثر حمیدرضا هیام، صحنه را میان دو فضای هم‌زمان تقسیم می‌کند: فضای محصور رحم که دو جنین در آن نشسته‌اند و خانه‌ای که مادر باردار و خانواده‌اش در آن حضور دارند. این چیدمان، امکان شنیدن یک موقعیت از دو سوی متفاوت را فراهم کرده است. بزرگ‌ترها درباره‌ی بارداری، انتخاب اسم و ترجیح جنسیت فرزند صحبت می‌کنند، اما دوقلوها معنای حرف‌هایشان را از دریچه‌ی تجربه‌ی محدود خود می‌فهمند. نویسنده از همین فاصله برای شکل‌دادن به شوخی‌ها و پرسش‌های نمایش استفاده کرده است. سؤال‌های جنین‌ها درباره‌ی مادر، پدر، ازدواج و غذاخوردن، رفتارهای آشنای بزرگ‌سالان را به موضوعی برای مکث تبدیل می‌کند. فرشته نیز فقط پاسخ‌دهنده نیست؛ حضور او تصور تولد و مرگ را به‌عنوان گذر از جهانی به جهان دیگر وارد نمایش می‌کند. شخصیت‌ها در گفت‌وگوهای محاوره‌ای، گاهی سربه‌سر هم می‌گذارند و گاهی نگرانی‌های خود را آشکار می‌کنند. فضای خانه نیز ترکیبی از محبت، دخالت، رقابت و دلواپسی است.
کتاب خلسه در رحم مسئله‌ی تبعیض را در جزئیات معاشرت خانوادگی نشان می‌دهد. بافتنی‌های صورتی و آبی، پیشنهاد نام برای نوزاد و اطمینان برخی اطرافیان به پسربودن فرزند، نشانه‌هایی از انتظاراتی هستند که پیش از تولد شکل گرفته‌اند. نمایش، این پیش‌داوری‌ها را فقط به مردان نسبت نمی‌دهد؛ زنان خانواده نیز گاهی همان ارزش‌گذاری‌ها را بازگو می‌کنند. بحث‌های مربوط به مهریه، دارایی مشترک، کار زن و مسئولیت‌های بارداری، دامنه‌ی موضوع را از ترجیح دختر یا پسر فراتر می‌برد. شخصیت‌ها هنگام صحبت از حقوق زنان و مردان، میان ادعاهای خود و منافع شخصی‌شان جابه‌جا می‌شوند. طنز در بسیاری از این برخوردها از آشکارشدن همین تناقض‌ها پدید می‌آید. رابطه‌ی دریا و نوید در کنار این کشمکش‌ها، امکان گفت‌وگو درباره‌ی همراهی زوج‌ها را فراهم می‌کند. تجربه‌ی عاطفی نمایش نیز بر تفاوت میان خواسته‌های بزرگ‌ترها و نیاز فرزندان به پذیرفته‌شدن استوار است؛ فرزندانی که هنوز دیده نشده‌اند، اما حرف‌های دیگران بر احساسشان نسبت به زندگی اثر می‌گذارد.

خلاصه کتاب خلسه در رحم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
دو جنین دوقلو در رحم مادر از کمبود جا کلافه‌اند و هریک دیگری را مقصر ناراحتی خود می‌داند. فرشته‌ای میان جر‌وبحث آن‌ها وارد می‌شود و به سؤال‌هایشان درباره‌ی جهان بیرون پاسخ می‌دهد. کتاب خلسه در رحم هم‌زمان ماجرای دریا و نوید را دنبال می‌کند؛ زوجی که در انتظار فرزندشان، میزبان پدرها و مادرهای خود هستند. جمع خانوادگی از حرف‌های روزمره به انتخاب اسم و آرزوی پسرداشتن می‌رسد. دختر با شنیدن این حرف‌ها نگران می‌شود که دنیای بیرون جایی برای پذیرفتن او نداشته باشد. برادرش نیز میان حرف‌های بزرگ‌ترها و احساسی که به خواهر خود دارد، فاصله می‌بیند. فرشته در پاسخ به نگرانی‌های آن‌ها، بحث را به ارزش انسان‌ها فارغ از جنسیت می‌کشاند.

چرا باید کتاب خلسه در رحم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب خلسه در رحم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تقسیم صحنه میان رحم و خانه، تأثیر حرف‌های بزرگ‌سالان بر فرزندان را ملموس می‌کند.
• طنز خانوادگی، تناقض میان ادعای برابری و ترجیح جنسیتی را نشان می‌دهد.
• پرسش‌های دوقلوها، مفاهیم آشنایی مانند والدبودن و مسئولیت مشترک را دوباره محل تأمل قرار می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب خلسه در رحم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های اجتماعی با موقعیت‌های طنزآمیز.
• خوانندگان علاقه‌مند به موضوع تبعیض جنسیتی در روابط خانوادگی.
• والدین و زوج‌هایی که به تأثیر انتظارهای خانواده بر فرزندان فکر می‌کنند.