کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی

کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی نوشته سعیده احسانی، دشواری یادگیری ریاضی را در ارتباط با حافظه، توجه و پردازش اطلاعات بررسی می‌کند. موضوع اصلی این کتاب، شناخت فرایندهایی است که پشت اشتباه‌های محاسباتی یا دشواری در فهم عددها قرار دارند؛ مشکلاتی که همیشه با تمرین بیشتر تکالیف درسی توضیح داده نمی‌شوند. نویسنده همچنین جایگاه تمرین‌های شناختی و فعالیت‌های ادراکی‌‌حرکتی را در کمک به کودکان دارای این اختلال شرح داده است. نشر سنجاق این راهنما را به صورت الکترونیکی منتشر کرده که می‌توانید آن را از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی

کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی، نوشته‌ی سعیده احسانی، موضوع یادگیری ریاضیات را از محدوده‌ی نمره و پاسخ درست فراتر می‌برد. نویسنده دشواری‌های تحصیلی کودکان را در پیوند با شیوه‌ی دریافت، نگهداری و پردازش اطلاعات توضیح می‌دهد. کودک ممکن است مفهوم عدد را به‌سختی یاد بگیرد، مراحل محاسبه را فراموش کند یا هنگام حل مسئله نتواند اطلاعات ضروری را از جزئیات نامربوط جدا کند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهند که مشکلات ریاضی همیشه شکل یکسانی ندارند.

بحث‌های این کتاب، دو فصل با عنوان‌های «اختلال یادگیری ریاضی و فرایندهای شناختی مرتبط» و «اختلالات یادگیری و کارکردهای مرتبط با یادگیری ریاضی» را در بر می‌گیرند. عنوان‌های «ناتوانی‌های یادگیری و نقش فرایندهای شناختی در یادگیری ریاضی»، «طبقه‌بندی ناتوانی‌های یادگیری» و «ملاک‌های تشخیصی ناتوانی‌‌های یادگیری» نیز مسیر بحث را روشن می‌کنند. سعیده احسانی تعریف مفاهیم را در کنار توضیح نظریه‌ها و گزارش پژوهش‌ها قرار داده است. مباحث تشخیصی نیز میان دشواری گذرای یادگیری، آموزش ناکافی و اختلال یادگیری تمایز می‌گذارند. توجه به این مرزها، زمینه‌ای برای فهم دقیق‌تر عملکرد دانش‌آموز فراهم می‌کند و مانع از یکسان‌دانستن همه‌ی ضعف‌های درسی می‌شود.

کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی، حافظه‌ی فعال را صرفاً محل ذخیره‌ی اطلاعات معرفی نمی‌کند؛ این سامانه در نگهداری موقت داده‌ها و کارکردن روی اطلاعات نقش دارد. توضیح مدل بدلی، ارتباط میان مجری مرکزی، حلقه‌ی واجی، بخش دیداری‌‌فضایی و انبار رویدادی را روشن می‌سازد. بحث توجه انتخابی نیز نشان می‌دهد که کنارگذاشتن محرک‌های مزاحم، بخشی از انجام موفق تکلیف است.

نویسنده در ادامه، تفاوت دیدن و شنیدن با معنا‌دادن به اطلاعات دیداری و شنیداری را شرح می‌دهد. مباحث مداخله، تمرین‌های رایانه‌ای از جمله نرم‌افزار کاپیتان لاگ و فعالیت‌های ادراکی‌‌حرکتی را پوشش می‌دهند. مفهوم انعطاف‌پذیری عصبی، مبنای توضیح نقش تجربه و تکرار در تغییر عملکرد شناختی است. توجه به پیامدهای هیجانی و اجتماعی ناکامی تحصیلی نیز جایگاه مشخصی در بحث دارد. حاصل این مجموعه، آشنایی با رابطه‌ی مهارت‌های پایه‌ی شناختی و عملکرد ریاضی است؛ رابطه‌ای که شناخت تفاوت‌های کودکان و نیازهای حمایتی هر یک را ضروری می‌سازد.

خلاصه کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی

محور اصلی کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی این است که دشواری محاسبه یا حل مسئله را باید در ارتباط با فرایندهای زیربنایی یادگیری فهمید. حافظه‌ی فعال به نگهداری داده‌ها هنگام انجام تکلیف کمک می‌کند، توجه انتخابی اطلاعات مرتبط را در کانون پردازش قرار می‌دهد و پردازش دیداری و شنیداری، دریافت معنادار نمادها و دستورها را ممکن می‌سازد. ضعف در هر یک از این حوزه‌ها می‌تواند شکل متفاوتی از مشکل تحصیلی ایجاد کند.

نویسنده پس از توضیح ویژگی‌ها و ملاک‌های اختلال یادگیری، مبانی توان‌بخشی شناختی را شرح می‌دهد. تمرین‌های هدفمند رایانه‌ای و فعالیت‌های بدنی، دو مسیر مطرح‌شده برای تقویت کارکردهای مرتبط هستند. پیام محوری این بحث، ضرورت توجه به مجموعه‌ی نیازهای کودک است؛ اتکا به یک شیوه‌ی واحد، جای شناخت توانایی‌ها، دشواری‌ها و انتخاب حمایت متناسب را نمی‌گیرد.

چرا باید کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• توضیح رابطه‌ی حافظه‌ی فعال و توجه انتخابی با خطاهای ریاضی.
• آشنایی با تفاوت دریافت حسی و پردازش اطلاعات دیداری و شنیداری.
• شناخت مبانی تمرین‌های رایانه‌ای و فعالیت‌های ادراکی‌‌حرکتی.
• فهم تمایز مشکلات معمول درسی و اختلال یادگیری بر اساس مباحث تشخیصی.

خواندن کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان ابتدایی که با دشواری‌های ریاضی دانش‌آموزان مواجه‌اند.
• دانشجویان روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی.
• متخصصان اختلالات یادگیری علاقه‌مند به مبانی مداخله‌های شناختی.
• والدین علاقه‌مند به شناخت زمینه‌های شناختی مشکلات ریاضی کودکان.

بخشی از کتاب توان بخشی شناختی در اختلال یادگیری ریاضی

«یکی از عمده ترین دلایل شکست تحصیلی دانش آموزان، ناتوانی های یادگیری است. ناتوانیهای یادگیری یک سازه واحد یا یک اختلال است که با نارسایی در پیشرفت مهارتهای تحصیلی مرتبط است، این اختلال دارای ماهیتی ناهمگن است که این ناهمگنی در الگوهای تحصیلی، قوت و ضعف پردازش اطلاعات و همچنین در سیستم های طبقه بندی اصلی به عنوان اختلالهای تحصیلی حوزه خاص ماننند اختلال خواندن، نوشتن و یا اختلال در ریاضیات منعکس میشود. عامل مشترک در تعاریف گوناگون ناتوانی های یادگیری درک این نکته است که مشکلات یادگیری دانش آموزان با ناتوانیهای یادگیری از نقایص عصب شناختی سیستم مرکزی ناشی میشود (تقی زاده، توکلی، سلطانی و زین الدینی میمند، ۱۳۹۵). این اختلالات روند تحولی داشته و از پیش از دبستان شروع شده و تا بزرگسالی ادامه پیدا می کنند. (شکوهی یکتا و همکاران، ۱۳۹۲). کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص، به خاطر عملکرد نامناسب مناطق مختلف مغز در پردازش اطلاعات، مشکلات متعدد دارند. این کودکان در یادگیری مهارتهای زبانی و واج شناسی، محاسبات ریاضی و هماهنگی ادراکی-حرکتی، پردازش بینایی و شنوایی، هماهنگی حسی-حرکتی و فضایی، دقت و توجه، حافظه کاری و کارکردهای اجرایی؛ در مقایسه با کودکان عادی ناتوانی بیشتری دارند (زینی، بلوچی انارکی، رضایی و ملاجعفری، ۱۳۹۵).»