کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی

کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی نوشته سیدضیاء مرتضوی، نسبت میان مشارکت عبادی زنان و احکام حضور آنان در اجتماع را بررسی می‌کند. مسئله‌ی محوری پژوهش این است که تفاوت برخی تکالیف زنان و مردان، چه اثری بر حضور زنان در مسجد، نماز جمعه و دیگر عبادت‌های گروهی دارد. نویسنده، اختلاف دیدگاه‌های فقیهان را مبنای ارزیابی ادله قرار داده است و میان الزامی‌نبودن حضور و فضیلت مشارکت تفاوت می‌گذارد. انتشارات میراث شرق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی

کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی پژوهشی فقهی از سیدضیاء مرتضوی است که مسئله‌ی عبادت زنان را در پیوند با حضور اجتماعی آنان صورت‌بندی می‌کند. نویسنده بحث را از اصل اشتراک تکالیف عبادی زنان و مردان آغاز کرده است. او سپس این سؤال را پیش می‌کشد که استثناها و تفاوت‌های موجود، تا چه اندازه به خود عبادت مربوط‌اند و چه اندازه از شرایط خاص فردی، خانوادگی یا اجتماعی ناشی می‌شوند. تمایز میان وجوب، استحباب، کراهت و توصیه‌های ناظر به موقعیت، در این بررسی اهمیت دارد. چنین تفکیکی مانع از آن می‌شود که هر توصیه به عبادت در خانه، به معنای نفی ارزش حضور در جمع تلقی شود. نویسنده، جامع‌نگری در مسائل زنان را نیز ضروری می‌داند و احکام مشارکت عبادی را جدا از دیگر شئون زندگی آنان ارزیابی نمی‌کند.
کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی در نه فصل تنظیم شده است. دو فصل آغازین، درآمدی بر عبادت زنان و بررسی عبادت آنان در ادیان توحیدی را در بر می‌گیرند. فصل دوم موضوعاتی از مسیحیت، یهود، دین زرتشتی و اسلام را کنار هم قرار داده است. فصل‌های میانی به حضور زنان در مساجد، شرکت در نماز جمعه، نماز عید و سایر نمازها اختصاص دارند. نویسنده در این بخش‌ها، دیدگاه‌های فقیهان شیعه و اهل‌سنت، روایات و نسبت ادله‌ی خاص با احکام عمومی را بررسی می‌کند. نماز باران، نماز بر مردگان، آموزش و قرائت قرآن، ذکر، دعا و زیارت نیز در دامنه‌ی پژوهش جای دارند. فصل هشتم، اذن شوهر برای خروج از خانه و شرکت در عبادات را از جهت اقتضای عقد ازدواج، قوامیت و روایات خاص ارزیابی کرده است. فصل پایانی به فلسفه‌ی تفاوت و تمایز زن و مرد اختصاص دارد. این گستره نشان می‌دهد که موضوع پژوهش فقط جواز ورود به یک مکان عبادی نیست؛ نسبت میان تکلیف، فضیلت عبادت، مسئولیت خانوادگی و امکان مشارکت اجتماعی، چارچوب اصلی بحث را شکل می‌دهد.

خلاصه کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی

کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی بر این مبنا پیش می‌رود که خطاب‌های عبادی، در اصل زنان و مردان را شامل می‌شوند و محدودکردن این شمول به دلیل نیاز دارد. نویسنده میان رفع الزام به شرکت و ازمیان‌رفتن فضیلت حضور تفاوت می‌گذارد. او همچنین برخی تفاوت‌های احکام را در نسبت با وضعیت جسمی، مناسبات اجتماعی و حقوق زناشویی بررسی کرده است. عبادت گروهی در این بحث، علاوه‌بر ارتباط شخص با خداوند، واجد آثار تربیتی و اجتماعی است. یکی از نتایج تصریح‌شده‌ی پژوهش به اجازه‌ی شوهر مربوط می‌شود: نویسنده این شرط را تنها در فرض ناسازگاری خروج زن با حقوق واجب شوهر می‌پذیرد. دغدغه‌ی اصلی، سنجش حدود تفاوت‌ها از راه بررسی ادله است، نه یکسان‌انگاشتن همه‌ی احکام یا تعمیم محدودیت‌ها به تمام موقعیت‌ها.

چرا باید کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت میان واجب‌نبودن حضور و فضیلت مشارکت عبادی را روشن می‌کند.
• زمینه‌ی مقایسه‌ی دیدگاه‌های فقیهان شیعه و اهل‌سنت را فراهم می‌کند.
• مسئله‌ی اجازه‌ی شوهر را در نسبت با حقوق زناشویی بررسی می‌کند.
• بحث حضور در مسجد را به دیگر عبادت‌های جمعی گسترش می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بررسی فقهی حضور زنان در عبادت های جمعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران فقه و مطالعات زنان علاقه‌مند به احکام مشارکت عبادی.
• طلاب و دانشجویان پیگیر اختلاف دیدگاه‌های فقهی.
• خوانندگان علاقه‌مند به نسبت حقوق زناشویی و حضور اجتماعی زنان.