کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی

کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی نوشته فاطمه فیاض، هادی بهرامی احسان و احمدرضا اخوت، مسئله‌ی دسته‌بندی موضوعات روان‌شناسی را از منظر شناخت انسان در قرآن بررسی می‌کند. پرسش محوری این کتاب، چگونگی ترسیم نقشه‌ای از موضوعات اصلی و فرعی روان‌شناسی باتکیه‌بر آموزه‌های قرآنی است. نویسندگان پژوهش خود را از تدبر در سوره‌ی نحل آغاز کرده‌اند و موضوعات استخراج‌شده را در ارتباط با دیگر آیات قرآن گسترش داده‌اند. انتشارات دانشگاه باقرالعلوم این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی

کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی پژوهشی در زمینه‌ی مبانی و موضوعات روان‌شناسی اسلامی است. فاطمه فیاض، هادی بهرامی احسان و احمدرضا اخوت، نقطه‌ی آغاز بحث را اختلاف دیدگاه‌ها درباره‌ی تعریف روان‌شناسی و ماهیت موضوع این علم قرار داده‌اند. نویسندگان معتقدند که تعریف انسان، ابعاد وجودی او و مقصد رشدش بر چگونگی صورت‌بندی مسائل روان‌شناختی اثر می‌گذارد. این کتاب، از همین موضع، ضرورت مراجعه به قرآن برای تدوین مبانی انسان‌شناختی را توضیح می‌دهد. هدف پژوهش صرفاً کنار هم قراردادن آیات مرتبط با چند مفهوم شناخته‌شده نیست؛ نویسندگان تلاش می‌کنند جایگاه موضوعات و نسبت میان هریک را در یک نظام موضوعی مشخص کنند. روش پژوهش، کیفی و مبتنی‌بر تحلیل محتوای آیات از طریق تدبر است. مقدمه نیز شیوه‌های مراجعه به قرآن، بررسی واژه‌ها، مطالعه‌ی سوره‌ها و ارجاع سؤالات پژوهشی به آیات را شرح داده است. انتخاب سوره‌ی مرتبط با سؤال، استخراج موضوعات مربوط به انسان و بازبینی نتایج در کل قرآن، گام‌های اصلی این مسیر هستند.
کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی شامل پیشگفتار، مقدمه، چهار فصل و خاتمه است. فصل نخست به نمای کلی سوره‌ی نحل اختصاص دارد و دسته‌بندی آیات، شبکه‌ی موضوعات، کلمه‌های محوری، جریان حق و باطل و نقش رسول در جامعه را بررسی می‌کند. فصل دوم، با عنوان نظام موضوعات مربوط به انسان با تأکید بر سوره‌ی نحل، حاصل مطالعه‌ی انسان‌شناختی آیات را در قالب موضوعات محوری و تفصیلی سامان می‌دهد. فصل سوم، نقشه‌ی موضوعات روان‌شناسی را براساس همین یافته‌ها پیشنهاد کرده است. فصل چهارم نیز کارایی نقشه را در پژوهش و توسعه‌ی سؤالات پژوهشی می‌سنجد. نویسندگان در این مسیر، میان موضوعات برگرفته از قرآن و مسائل زندگی ارتباط برقرار می‌کنند و نسبت نظام پیشنهادی را با شاخه‌های شناخته‌شده‌ی روان‌شناسی توضیح می‌دهند. حاصل پژوهش، پیشنهاد ۱۴ حوزه‌ی موضوعی و تعریفی برای روان‌شناسی قرآن‌بنیان است. خاتمه نیز بحث تحقق این الگو، توسعه‌ی پژوهش‌ها و نسبت این حوزه با آموزش و نهادهای سیاست‌گذاری را دنبال می‌کند. تمرکز این کتاب بر طراحی چارچوب پژوهش است، نه ارائه‌ی دستورهای درمانی برای مشکلات روزمره.

خلاصه کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی

کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی این ایده را دنبال می‌کند که تدوین موضوعات روان‌شناسی به شناخت مبانی انسان‌شناختی نیاز دارد. نویسندگان ابتدا سؤال اصلی پژوهش را مشخص می‌کنند و سپس سوره‌ی نحل را برای استخراج موضوعات مربوط به انسان مطالعه می‌کنند. پژوهش، یافته‌های اولیه را در کل قرآن بازبینی می‌کند و از ارتباط موضوعات محوری و تفصیلی، به نقشه‌ای برای روان‌شناسی می‌رسد. مرحله‌ی بعد به پیوند این نقشه با مسائل زندگی و گرایش‌های مختلف روان‌شناسی اختصاص دارد. دغدغه‌ی اصلی، مشخص‌کردن مرز موضوعات، نسبت میان مسائل و اولویت‌های پژوهشی است. نویسندگان همچنین میان روان‌شناسی دین، به‌معنای بررسی روان‌شناختی پدیده‌های دینی، و روان‌شناسی قرآن‌بنیان با هدف تدوین مبانی و مفاهیم، تمایز می‌گذارند. عقل، تجربه و وحی در چارچوب پیشنهادی، منابع شناخت به‌شمار می‌آیند.

چرا باید کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• فرایند استخراج موضوعات روان‌شناختی از آیات، از طرح سؤال تا ترسیم نقشه، توضیح داده شده است.
• خواننده با نقش مبانی انسان‌شناختی در تعریف مسائل روان‌شناسی آشنا می‌شود.
• نسبت نظام پیشنهادی با شاخه‌های روان‌شناسی و ظرفیت این نظام برای گسترش سؤالات پژوهشی بررسی شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ساختار روان شناسی بر اساس آموزه های قرآنی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران روان‌شناسی اسلامی که به تدوین نظام موضوعات علاقه دارند.
• دانشجویان روان‌شناسی که مبانی انسان‌شناختی نظریه‌ها را بررسی می‌کنند.
• پژوهشگران مطالعات قرآنی که روش استخراج مسائل علوم انسانی از آیات را دنبال می‌کنند.