کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم

کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم نوشته شیما جندقی، موضوع شناسایی نشانه‌های اولیه‌ی اوتیسم در کودکان خردسال را از مشاهده‌ی رفتار در خانه تا مراجعه برای ارزیابی تخصصی دنبال می‌کند. نویسنده میان نگرانی والدین، نتیجه‌ی غربالگری و تشخیص تخصصی تفاوت می‌گذارد؛ مشاهده‌ی چند رفتار متفاوت، به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست. انتشارات بن بال این کتاب را منتشر کرده است. مباحث این کتاب، علاوه‌بر شناخت نشانه‌های ارتباطی و رفتاری، ثبت مشاهدات روزانه و آمادگی خانواده برای دریافت حمایت را نیز در بر می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم

کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم، نوشته شیما جندقی، راهنمایی برای آشنایی والدین با تفاوت‌های رشد اجتماعی، ارتباطی و رفتاری کودکان است. نویسنده اوتیسم را اختلالی عصبی‌رشدی معرفی کرده است که ویژگی‌ها و نیازهای حمایتی مرتبط با آن در کودکان مختلف یکسان نیست. موضوع اصلی، شناخت رفتار کودک بدون شتاب‌زدگی در برچسب‌زدن است. والدین در این مسیر، هم به آشنایی با نشانه‌های هشداردهنده نیاز دارند و هم باید محدودیت برداشت‌های شخصی و پرسش‌نامه‌های اولیه را بشناسند. این کتاب در هشت فصل تنظیم شده است. فصل‌های آشنایی با اختلال طیف اوتیسم، نشانه‌های هشداردهنده در سنین مختلف و غربالگری اولیه و ابزارهای آن، مبانی بحث را شکل می‌دهند. مطالب مربوط به نوزادی و خردسالی، رفتارهای مورد توجه را در حوزه‌هایی مانند تعامل اجتماعی، تقلید، گفتار، بازی و واکنش‌های حسی دسته‌بندی کرده‌اند. جدول‌ها و چک‌لیست‌ها نیز برای مقایسه‌ی موضوعات و مشخص‌کردن زمینه‌های مشاهده به کار رفته‌اند.
کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم در ادامه، نقش والدین در شناسایی زودهنگام را به موضوعی مستقل تبدیل می‌کند. ثبت زمان، موقعیت و تکرار رفتار، تهیه‌ی فیلم از تعامل‌های طبیعی و یادداشت‌کردن نقاط قوت کودک، از موضوعات این قسمت هستند. نویسنده میان توصیف رفتار و تفسیر احساسی تفاوت می‌گذارد؛ گزارش دقیق باید نشان دهد چه اتفاقی افتاده است، نه اینکه کودک چه برچسبی می‌گیرد. فصل ارزیابی تخصصی چگونه انجام می‌شود؟ نیز تفاوت بررسی اولیه با ارزیابی جامع را توضیح می‌دهد. سه فصل پایانی به اشتباهات رایج در مسیر پیگیری، اقدامات پس از تشخیص اولیه و گفت‌وگو درباره‌ی تشخیص اختصاص دارند. انکار نگرانی‌ها، مقایسه‌های گمراه‌کننده، تهیه‌ی برنامه‌ی حمایتی و اطلاع‌رسانی به خانواده و مربیان، موضوعات این فصل‌ها هستند. توجه به فشار روانی خانواده نیز در کنار نیازهای کودک قرار گرفته است. این مجموعه‌ی مباحث، فرایند پیگیری را صرفاً به پیداکردن علائم محدود نمی‌کند و جایگاه همراهی خانواده و متخصصان را نیز نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم

کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم بر این ایده استوار است که شناخت تفاوت‌های رشدی باید به مشاهده‌ی دقیق و پیگیری مناسب منجر شود، نه تشخیص‌گذاری خانگی. والدین می‌توانند الگوهای ارتباط، بازی و واکنش‌های کودک را در موقعیت‌های روزمره ثبت کنند و نگرانی‌های خود را با متخصص در میان بگذارند. غربالگری، احتمال نیاز به بررسی بیشتر را مشخص می‌کند؛ ارزیابی تخصصی برای بررسی جامع‌تر وضعیت کودک انجام می‌شود. نویسنده همچنین باورهایی مانند نسبت‌دادن اوتیسم به تربیت اشتباه یا یکسان‌دانستن توانایی‌های همه‌ی کودکان دارای اوتیسم را نقد کرده است. پیام محوری این کتاب، استفاده از شناخت زودهنگام برای برنامه‌ریزی حمایتی متناسب با نیازهای کودک و کاهش سردرگمی خانواده است.

چرا باید کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نشانه‌های مورد توجه در نوزادی و خردسالی به‌تفکیک حوزه‌های رشد معرفی شده‌اند.
• تفاوت غربالگری اولیه و ارزیابی تخصصی روشن می‌شود.
• شیوه‌ی ثبت بی‌طرفانه‌ی رفتارها و نقاط قوت کودک توضیح داده شده است.
• موضوع حمایت خانوادگی و گفت‌وگو با مربیان در کنار مباحث تشخیصی مطرح شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب راهنمای تشخیص زودهنگام اوتیسم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدین کودکان شش‌ماهه تا پنج‌ساله که درباره‌ی رشد فرزندشان نگرانی دارند.
• والدینی که نخستین تجربه‌ی مراقبت از کودک را می‌گذرانند.
• مربیان مهدکودک و مراقبانی که رفتار کودکان خردسال را مشاهده می‌کنند.