کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه

کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه نوشته علیرضا محمدرضایی و عبیر جادری، رابطه‌ی میان ساختار متن قرآن و کارکرد ارتباطی خطاب‌های قرآنی را بررسی می‌کند. پرسش محوری این پژوهش این است که واژه‌ها، جمله‌ها، ضمیرها و حتی نشانه‌های غیرکلامی چگونه در انتقال پیام و اثرگذاری بر مخاطب نقش دارند. نویسندگان بررسی روابط درونی متن را به عواملی مانند موقعیت گفتار، قصد گوینده و واکنش دریافت‌کننده پیوند داده‌اند. انتشارات میراث شرق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه

کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه پژوهشی در پیوند زبان‌شناسی، تحلیل گفتمان و مطالعات قرآنی است. علیرضا محمدرضایی و عبیر جادری، خطاب قرآنی را صرفاً مجموعه‌ای از جمله‌ها و آرایه‌های ادبی در نظر نمی‌گیرند. نویسندگان صورت‌بندی پیام را در ارتباط با قصد، موقعیت و تأثیر آن بررسی کرده‌اند. مسئله‌ی اصلی پژوهش، عبور از توصیف ساختمان متن به شناخت فرایند ارتباط است؛ فرایندی که فرستنده، پیام، دریافت‌کننده و زمینه‌ی دریافت در آن سهم دارند. این کتاب سه فصل اصلی دارد. فصل نخست با عنوان مفاهیم، تعریف لغوی و اصطلاحی خطاب، جایگاه جمله، مفهوم متن و رابطه‌ی متن، کلام و خطاب را توضیح می‌دهد. بحث‌های این فصل از تعریف‌های موجود در سنت لغوی، اصولی و تفسیری تا دیدگاه‌های زبان‌شناختی امتداد می‌یابد. نویسندگان همچنین نسبت کلام با کنش را مطرح می‌کنند تا زمینه‌ی بررسی اثر اجتماعی و ارتباطی گفتار فراهم شود.
کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه در فصل دوم، اقسام خطاب، روابط ساختاری و متنی را در کنار کارکردهای گفتار قرار می‌دهد. روابط هم‌نشینی و جانشینی، تناسب آغاز و پایان سوره، پیوند آیه‌ها، ارجاع و تکرار از موضوعات این فصل‌اند. نویسندگان دلالت‌های صوتی و تداعی‌های عاطفی را نیز بررسی کرده‌اند و بحث را به نظریه‌ی کنش گفتاری جان آستین و نسبت خطاب با قدرت گسترش می‌دهند. فصل سوم با عنوان الخطاب القرآنی التواصلی، ارتباط را به موضوع اصلی تبدیل می‌کند. الگوهای ارتباط، دیدگاه رومن یاکوبسن، نشانه‌شناسی ضمیرها، حرکات بدن و بازخورد مخاطب در این فصل مطرح می‌شوند. پژوهش سپس هوش عاطفی، شایستگی شخصی و اجتماعی و موانع ارتباط را به شیوه‌ی ابلاغ پیام پیوند می‌زند. چارچوب اعتقادی نویسندگان نیز در انتخاب و تفسیر نظریه‌ها حضور دارد؛ آنان کاربرد مفاهیم زبان‌شناسی را مقید به تلقی خود از قداست خطاب قرآنی کرده‌اند.

خلاصه کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه

کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه بر این ایده استوار است که شناخت خطاب قرآنی به بررسی ساختمان جمله‌ها محدود نمی‌شود. روابط میان اجزای متن، بخشی از معنا را شکل می‌دهند و موقعیت ارتباط، قصد گوینده و وضعیت دریافت‌کننده نیز در فهم پیام مؤثرند. نویسندگان این بحث را از تمایز جمله، متن و خطاب آغاز می‌کنند و سپس به انسجام متنی، کنش گفتاری و اثرگذاری می‌رسند. بخش ارتباطی پژوهش نشان می‌دهد که واکنش مخاطب، نشانه‌های غیرکلامی و موانع پذیرش پیام نیز موضوع تحلیل‌اند. هوش عاطفی در همین چارچوب مطرح می‌شود: خودآگاهی، مدیریت عواطف، شناخت احساسات دیگران و اداره‌ی روابط، مؤلفه‌هایی هستند که پژوهش در بررسی ارتباط پیامبران و مخاطبان دنبال کرده است.

چرا باید کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز جمله، متن و خطاب را از خلال تعریف‌های مختلف توضیح می‌دهد.
• بررسی انسجام متن را به قصد و اثر گفتار پیوند می‌زند.
• نشانه‌های غیرکلامی و بازخورد مخاطب را وارد تحلیل می‌کند.
• جایگاه هوش عاطفی را در ابلاغ پیام بررسی می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تحلیل الخطاب القرآنی من منظور البنیویه و الوظیفه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران مطالعات قرآنی علاقه‌مند به تحلیل گفتمان.
• دانشجویان زبان‌شناسی و ادبیات عرب با دغدغه‌ی رابطه‌ی متن و بافت.
• علاقه‌مندان به ارتباطات دینی و موانع دریافت پیام.