کتاب در باب انقلاب ها

کتاب در باب انقلاب ها (سیاست سرکش در جهان معاصر) نوشته کالین جی. بک، جورج لاوسن، شارون اریکسون نپستاد، ملادا بوکووانسکی، دنیل پی. ریتر و اریکا چنووت، پرسشی اساسی را پیش می‌کشد: آیا کناررفتن یک حاکم برای انقلابی‌دانستن یک جنبش کافی است؟ نویسندگان، انقلاب را فرایندی همراه با پیشروی، توقف و عقب‌گرد بررسی کرده‌اند که نتیجه‌اش لزوماً تحقق خواسته‌های معترضان نیست. آرش موسوی این کتاب را ترجمه کرده و انتشارات کتابستان برخط آن کتاب را منتشر کرده است. بحث اصلی، محدودیت دسته‌بندی‌هایی است که پیچیدگی دگرگونی‌های سیاسی را به دو گزینه کاهش می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در باب انقلاب ها

کتاب در باب انقلاب ها حاصل همکاری کالین جی. بک، جورج لاوسن، شارون اریکسون نپستاد، ملادا بوکووانسکی، دنیل پی. ریتر و اریکا چنووت در بررسی مفاهیم و شیوه‌های مطالعه‌ی انقلاب است. نویسندگان، تعریف‌های شناخته‌شده را نقطه‌ی شروع بحث قرار می‌دهند، اما مرزهای این تعریف‌ها را قطعی نمی‌دانند. تمایز انقلاب اجتماعی و سیاسی یکی از همین مرزهاست: اولی دگرگونی بنیادین نهادهای جامعه را در نظر دارد و دومی بر تغییر قدرت و قواعد سیاسی متمرکز است. مسئله اینجاست که بسیاری از قیام‌ها دقیقاً در هیچ‌یک از این دو دسته جا نمی‌گیرند. رهبران ممکن است جایگزین شوند، اما شبکه‌های نفوذ، فساد یا شیوه‌های اداره‌ی کشور باقی بمانند. نویسندگان، انقلاب را نه لحظه‌ای منفرد، بلکه فرایندی بررسی می‌کنند که ارزیابی‌اش به شناخت تغییرات نهادی و سرنوشت مطالبات جمعی وابسته است. مقایسه‌ی تعریف‌های نظری با تجربه‌های سیاسی، فاصله‌ی میان نام‌گذاری یک رویداد و توضیح سازوکارهایش را آشکار می‌کند.
کتاب در باب انقلاب ها شامل نه فصل است. فصل نخست، شیوه‌ی اندیشیدن درباره‌ی انقلاب را به چالش می‌کشد؛ فصل‌های بعدی به دوگانه‌های عاملیت‌ـ‌ساختار، خشونت‌آمیز‌ـ‌خشونت‌پرهیز، موفقیت‌ـ‌شکست و داخلی‌ـ‌بین‌المللی اختصاص دارند. بحث نظریه‌ی سیاسی، هانا آرنت و منتقدانش، روش‌شناسی مطالعه‌ی انقلاب، اخلاق پژوهش و آینده‌ی انقلاب نیز فصل‌های دیگر را شکل می‌دهد. بررسی اوکراین نشان می‌دهد که اعتراض انتخاباتی، تغییر رهبری و استقرار دموکراسی الزاماً یک مسیر مستقیم را طی نمی‌کنند. تجربه‌ی مصر نیز زمینه‌ای برای بررسی پیوند تصمیم‌های کنشگران با شرایط ساختاری فراهم کرده است. نویسندگان در بحث عاملیت، هم توضیح‌هایی را نقد می‌کنند که همه‌چیز را حاصل نیروهای ساختاری می‌دانند و هم برداشت‌هایی را که پیروزی را صرفاً به مهارت رهبران نسبت می‌دهند. مفهوم راهبرد در این میان، حلقه‌ی اتصال انتخاب‌های انسانی و محدودیت‌های محیط سیاسی است. خواننده از خلال این مباحث با اختلاف‌های نظری در مطالعات انقلاب آشنا می‌شود و درمی‌یابد که انتخاب تعریف، معیار موفقیت و شیوه‌ی پژوهش چگونه بر نتیجه‌ی تحلیل اثر می‌گذارد. توجه به این انتخاب‌ها، موضوع بحث را از توصیف اعتراض‌ها فراتر می‌برد و به پرسش درباره‌ی ابزارهای شناخت تغییر سیاسی تبدیل می‌کند.

خلاصه کتاب در باب انقلاب ها

نویسندگان در کتاب در باب انقلاب ها استدلال می‌کنند که دسته‌بندی‌های دوتایی، بخشی از واقعیت جنبش‌های انقلابی را پنهان می‌کنند. تقسیم انقلاب‌ها به اجتماعی و سیاسی، برای مثال، تفاوت میان تعویض رهبران، تغییر قواعد حکومت و دگرگونی نهادها را همیشه به‌درستی نشان نمی‌دهد. بررسی انقلاب‌های انتخاباتی روشن می‌کند که بسیج گسترده‌ی مردم و برکناری یک مقام می‌تواند بدون رفع فساد یا تثبیت دموکراسی رخ دهد. بحث عاملیت و ساختار نیز بر همین پرهیز از توضیح‌های تک‌عاملی استوار است: کنشگران در خلأ تصمیم نمی‌گیرند، اما شرایط موجود هم تمام انتخاب‌های آنان را تعیین نمی‌کند. نویسندگان، راهبرد را در پیوند با بستر اجتماعی و سیاسی معنا می‌کنند. حرف اصلی این کتاب، ضرورت بررسی مسیر دگرگونی است؛ مسیری که می‌تواند هم‌زمان شامل دستاورد، تداوم نظم پیشین و بازگشت به اقتدارگرایی باشد.

چرا باید کتاب در باب انقلاب ها را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در باب انقلاب ها را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مقایسه‌ی تعریف‌های انقلاب، تفاوت تغییر رهبری و دگرگونی قواعد حکومت را روشن می‌کند.
• بررسی انقلاب‌های انتخاباتی، محدودیت برکناری حاکمان برای تحقق دموکراسی را نشان می‌دهد.
• بحث راهبرد، رابطه‌ی تصمیم‌های کنشگران و شرایط ساختاری را توضیح می‌دهد.
• فصل‌های روش‌شناسی و اخلاق، مسائل پژوهش درباره‌ی انقلاب را مطرح می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب در باب انقلاب ها به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان جامعه‌شناسی و علوم سیاسی که موضوع پژوهششان انقلاب است.
• علاقه‌مندان به مقاومت مدنی و جنبش‌های دموکراسی‌خواه.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت تغییر حاکمان و تحول نهادهای سیاسی را بهتر بشناسند.