کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه ها در جهان سوم

کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم نوشته رونالد چارلزبنچ، رابطه‌ی توسعه، آموزش، گردش اندیشه و خدمات کتابخانه‌ای را بررسی می‌کند. نویسنده مسئله‌ای اساسی را پیش می‌کشد: رشد اقتصادی بدون توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی مردم چه معنایی دارد؟ تجربه‌های او در آفریقای غربی، به‌ویژه نیجریه، زمینه‌ی بسیاری از بحث‌های این کتاب است. علی شکویی ترجمه این کتاب را بر عهده داشته است. انتشارات دبیزش این کتاب را منتشر کرده است. بحث کتابخانه‌ها در این بررسی از سوادآموزی، آزادی بیان، تولید کتاب و استقلال فرهنگی جدا نیست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه ها در جهان سوم

کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم، کتابخانه را نهادی جدا از جامعه نمی‌بیند؛ جایگاه کتابخانه در میان مناسبات آموزش، سیاست، اقتصاد و انتقال اطلاعات شکل می‌گیرد. رونالد چارلزبنچ توجه خود را به انتشار عقاید و بازتاب اجتماعی اندیشه‌ها معطوف کرده است. مسئله‌ی اصلی او فقط تغییر امکانات مادی نیست، بلکه چگونگی تغییر تصور مردم از جهان و نسبت این تغییر با نهادهای فرهنگی است. نویسنده تجربه‌های خود در آفریقای غربی را مبنای بسیاری از بررسی‌ها قرار داده است، اما درباره‌ی تعمیم تجربه‌ی یک منطقه به جامعه‌های متفاوت نیز احتیاط نشان می‌دهد. او دیدگاه‌های شخصی خود را آشکارا مطرح می‌کند و بحث را به ارائه‌ی نسخه‌ای یکسان برای همه‌ی کشورها محدود نمی‌سازد. بررسی او از نظریه‌های توسعه آغاز می‌شود تا زمینه‌ی اجتماعی فعالیت کتابداران روشن شود. نقد دوگانه‌ی سنت و تجدد نیز بخشی از همین مسیر است؛ نویسنده می‌پرسد آیا معیارهای برگرفته از تجربه‌ی کشورهای صنعتی می‌توانند وضعیت جامعه‌های دیگر را توضیح دهند.
کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم چهار بخش و ۱۵ فصل دارد. بخش نخست، توسعه و انتقال تکنولوژی را بررسی می‌کند. بخش دوم به آموزش اختصاص دارد و فصل‌هایی مانند میراث آموزشی و آموزش بزرگسالان و سوادآموزی را در بر می‌گیرد. بخش سوم، ارتباطات را از مسیر مطالعه، وضعیت فرهنگی، آزادی بیان، رسانه‌های جمعی و تولید کتاب دنبال می‌کند. بخش چهارم به کتابخانه‌ها، اطلاعات، آموزش حرفه‌ی کتابداری، برنامه‌ریزی خدمات ملی و مطالعات تطبیقی و بین‌المللی کتابداری اختصاص یافته است. این ترتیب، رابطه‌ی دسترسی به دانش با محیط اجتماعی را روشن می‌کند: مسئله‌ی مطالعه فقط به توانایی خواندن محدود نمی‌شود و خدمات کتابخانه‌ای نیز صرفاً مسئله‌ی نگهداری منابع نیست. فهرست موضوعات، پرسش‌هایی درباره‌ی ادبیات بومی، موقعیت زنان، توزیع کتاب، منزلت کتابدار و بومی‌سازی خدمات را کنار یکدیگر قرار می‌دهد. خواننده از خلال این دامنه‌ی بحث، کتابداری را در پیوند با نیازهای عمومی و استقلال فرهنگی می‌شناسد. توجه به عوامل محلی نیز مانع از آن می‌شود که استانداردها و الگوهای خارجی، بدون بررسی تناسبشان با جامعه، پاسخ نهایی تلقی شوند.

خلاصه کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه ها در جهان سوم

نویسنده در کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم، برداشت اقتصادی از توسعه را به پرسش می‌کشد. افزایش تولید یا ورود فناوری، به‌خودی‌خود نشانه‌ی بهبود زندگی اکثریت مردم نیست. عدالت اجتماعی، امکان مشارکت و توجه به شرایط محلی نیز باید در ارزیابی تغییرات حضور داشته باشند. بررسی نوآوری نشان می‌دهد که مقاومت ظاهری مردم همیشه از ناآگاهی سرچشمه نمی‌گیرد؛ نبود امکانات یا نامشخص‌بودن منفعت تغییر می‌تواند مانع همکاری باشد. بحث سپس به آموزش، سوادآموزی، مطالعه و ارتباطات گسترش می‌یابد. کتابخانه‌ها در امتداد این مسائل قرار دارند و وظیفه‌ی آن‌ها را نمی‌توان بیرون از وضعیت فرهنگی جامعه تعریف کرد. دغدغه‌ی اصلی نویسنده، شناخت رابطه‌ی گردش دانش با زندگی مردم است؛ رابطه‌ای که الگوهای وارداتی، شاخص‌های صرفاً اقتصادی و داوری‌های کلی درباره‌ی جوامع، اغلب بخشی از پیچیدگی آن را نادیده می‌گیرند.

چرا باید کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه ها در جهان سوم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خواننده با نقد یکی‌دانستن رشد اقتصادی و توسعه آشنا می‌شود.
• بحث آموزش و ارتباطات، زمینه‌ی اجتماعی خدمات کتابخانه‌ای را روشن می‌کند.
• نمونه‌های مربوط به نوآوری، نقش امکانات و منافع محلی را نشان می‌دهند.
• موضوع بومی‌سازی، زمینه‌ای برای اندیشیدن به تناسب خدمات کتابداری با نیازهای جامعه فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بحران فرهنگی و کتابخانه‌ها در جهان سوم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کتابداران و دانشجویان علم اطلاعات که به نقش اجتماعی کتابخانه‌ها علاقه دارند.
• پژوهشگران آموزش و سوادآموزی در کشورهای در حال رشد.
• خوانندگان علاقه‌مند به رابطه‌ی توسعه، استقلال فرهنگی و گردش دانش.