کتاب سرزمین مقدس

کتاب سرزمین مقدس (راهبردهای روایت‌گری در اردوهای راهیان نور) حاصل تحقیق و تدوین جواد شفیعیان است. این کتاب روایت‌گری در مناطق جنگی را فراتر از بازگویی خاطرات می‌بیند؛ کاری که به شناخت مخاطب، آمادگی اخلاقی، اطلاعات مستند و برنامه‌ریزی برای موقعیت‌های مختلف سفر نیاز دارد. معاونت پژوهش مؤسسه فرهنگی روایت سیره شهدا تهیه‌ی این مجموعه را بر عهده داشته است. انتشارات موسسه روایت سیره شهدا این کتاب را منتشر کرده است. یکی از نکات محوری مجموعه، توجه به تفاوت میان نیاز مخاطب و میل او به شنیدن مطالب است؛ تفاوتی که بر انتخاب موضوع و شیوه‌ی ارائه اثر می‌گذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرزمین مقدس

کتاب سرزمین مقدس حاصل پژوهش میدانی و کتابخانه‌ای جواد شفیعیان و گردآوری تجربه‌های راویان اردوهای راهیان نور است. موضوع اصلی این کتاب، چگونگی انتقال فرهنگ جهاد و شهادت در سفر به مناطق جنگ ایران و عراق است. متن، راوی را صرفاً سخنران یا بازگوکننده‌ی رویدادها نمی‌داند؛ رفتار، میزان آگاهی، شیوه‌ی معاشرت و توانایی او در تشخیص موقعیت نیز بخشی از مسئولیتش محسوب می‌شود. چارچوب فکری مجموعه بر باورهای اسلامی، فرهنگ عاشورا و آرمان‌های انقلاب اسلامی استوار است. توصیه‌های اخلاقی و حرفه‌ای نیز در همین چارچوب مطرح شده‌اند. این کتاب دو بخش و پنج فصل دارد. بخش نخست، ارکان اردوهای راهیان نور، شامل فصل‌های راوی، کاروان‌های راهیان نور و سرزمین مقدس است. مباحث مربوط به راوی در سه محور اخلاق، دانش و اطلاعات، مهارت‌های ارائه تنظیم شده‌اند. بحث مخاطب‌شناسی نیز تفاوت کاروان‌های دانشجویی، دانش‌آموزی، مردمی و سازمانی را در نظر می‌گیرد. توجه به انگیزه‌ی حضور افراد و پرهیز از برخورد تبعیض‌آمیز، از موضوعات مشخص این بخش است.
کتاب سرزمین مقدس در بخش دوم، فرصت‌ها و نمادها، دو فصل را به مدیریت بهره‌گیری از فرصت‌های اردویی و انواع این فرصت‌ها اختصاص داده است. تقسیم موقعیت‌های سفر به آغاز حرکت، مسیرها، یادمان‌ها، محل اسکان و پایان اردو نشان می‌دهد که برنامه‌ی فرهنگی به زمان حضور در یک یادمان محدود نیست. فهرست مطالب، مکان‌هایی مانند دوکوهه، فتح‌المبین، خرمشهر و اروندکنار را همراه با موقعیت‌ها، نمادها، خاطرات متناسب و موضوع‌های پیشنهادی سخن معرفی کرده است. متن همچنین گونه‌های مختلف روایت، از تاریخی و تحلیلی تا قرآنی، ادبی و عاطفی را توضیح می‌دهد. ترکیب این گونه‌ها به تسلط راوی و حفظ پیوستگی مطالب وابسته دانسته شده است. نمونه‌خاطره‌ها و معرفی منابع مطالعاتی نیز در کنار مباحث آموزشی آمده‌اند. یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه مجموعه، توجه هم‌زمان به محتوای سخن و شرایط اجرای برنامه است؛ از محدودیت وقت و امکانات صوتی تا ضرورت حفظ نشاط کاروان. متن برای خلوت شخصی زائران نیز جای مشخصی در نظر می‌گیرد و اختصاص‌دادن تمام زمان حضور در یادمان به سخنرانی را توصیه نمی‌کند.

خلاصه کتاب سرزمین مقدس

کتاب سرزمین مقدس این ایده را دنبال می‌کند که روایت‌گری مؤثر، حاصل جمع اطلاعات فراوان یا بیان احساسات نیست. راوی باید ابتدا مسئولیت خود را بشناسد و آمادگی اخلاقی، علمی و مهارتی پیدا کند. شناخت ترکیب کاروان، آگاهی از پرسش‌ها و حساسیت‌های افراد و انتخاب محتوای متناسب، گام‌های بعدی این فرایند هستند. متن میان استدلال، خاطره، حماسه و عاطفه تعادل می‌خواهد و شیوه‌ی یکسان را برای همه‌ی گروه‌ها مناسب نمی‌داند. مدیریت زمان، آماده‌کردن طرح بحث، دراختیارداشتن اسناد و استفاده از موقعیت‌های مسیر و اقامت نیز بخشی از کار راوی است. دغدغه‌ی اصلی مجموعه، پیوندزدن شناخت تاریخ جنگ و سیره‌ی شهدا با رفتار و زندگی مخاطبان است. صداقت در پاسخ‌گویی، پرهیز از تحریف و بزرگ‌نمایی و پذیرفتن ندانستن پاسخ یک سؤال، از معیارهای صریح این مسئولیت به‌شمار می‌روند.

چرا باید کتاب سرزمین مقدس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سرزمین مقدس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت نیازهای کاروان‌های دانشجویی، دانش‌آموزی و مردمی را توضیح می‌دهد.
• خواننده با معیارهای انتخاب محتوا و تنظیم زمان روایت آشنا می‌شود.
• مجموعه، مسئولیت اخلاقی راوی در برابر سند، حقیقت و پرسش مخاطب را روشن می‌کند.
• تقسیم موقعیت‌های سفر، زمینه‌ی برنامه‌ریزی فرهنگی فراتر از سخنرانی در یادمان‌ها را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سرزمین مقدس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• راویان راهیان نور که به تنظیم محتوای متناسب با کاروان نیاز دارند.
• مسئولان فرهنگی اردوهای بازدید از مناطق جنگی.
• مربیان و مبلغان علاقه‌مند به مخاطب‌شناسی در سفرهای گروهی.
• پژوهشگران شیوه‌های انتقال فرهنگ ایثار و شهادت.