کتاب قصه های خان ننه

کتاب قصه های خان ننه گردآوری و تألیف بابک جعفرزاده، مجموعه‌ای از قصه‌های رایج در برخی روستاهای آذربایجان است. شاهزاده‌ها، موجودات شگفت‌انگیز، حیوانات و آدم‌های عادی در این قصه‌ها با ترس، حسادت، آزمون و انتخاب روبه‌رو می‌شوند. بخشی از روایت‌ها از گفته‌های مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌های روستاهای مشگین‌شهر، به‌ویژه مزرعه‌خلف، به یادگار مانده‌اند. انتشارات نارون دانش این کتاب را منتشر کرده است. مجموعه، علاوه‌بر قصه‌ها، چند شعر محلی ترکی نیز دارد و پیوندی میان خاطره‌ی قصه‌گویی و ثبت روایت‌های محلی برقرار می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قصه های خان ننه

کتاب قصه های خان ننه حاصل گردآوری و تألیف بابک جعفرزاده از قصه‌ها و اشعاری است که در برخی روستاهای آذربایجان رواج دارند. گردآورنده در مقدمه، سرچشمه‌ی بخشی از روایت‌ها را نقل‌های شفاهی بزرگ‌ترهای روستاهای شهرستان مشگین‌شهر معرفی کرده است. او همچنین توضیح داده که بعضی قصه‌ها در مناطق دیگر یا در آثار نویسندگان نیز نمونه‌هایی دارند. بنابراین مجموعه فقط به روایت‌های مختص یک روستا محدود نمی‌شود و قصه‌های مشترک را هم در بر می‌گیرد. هدف اعلام‌شده‌ی گردآورنده، حفظ این یادگارهای محلی در برابر فراموشی است. او بیشتر قصه‌ها را با حفظ اصالت نقل‌ها ثبت کرده و در مواردی، برای روشن‌کردن ابهام‌های ناشی از انتقال شفاهی، اصلاحاتی مختصر انجام داده است. این توضیح، نسبت میان خاطره‌ی راویان محلی و متن مکتوب را روشن می‌کند. مجموعه شامل ۲۲ داستان و بخشی با عنوان چند شعر محلی ترکی است. عنوان‌هایی مانند ملک‌جمشید، آل آروادی، جورتدان، نخودی، لقمان و پادشاه و مورچه اسبی، تنوع شخصیت‌ها و موضوع‌های مجموعه را نشان می‌دهند.
کتاب قصه های خان ننه فضایی دارد که در آن زندگی روزمره به قلمرو شگفتی راه پیدا می‌کند. کوهستان، قصر، باغ، چاه و اصطبل فقط محل وقوع حادثه نیستند؛ هریک می‌توانند آستانه‌ی روبه‌روشدن با خطری ناشناخته باشند. روایت ملک‌جمشید، تفاوت میان ظاهر آراسته و شایستگی واقعی را در مرکز توجه قرار می‌دهد. رقابت برادران، میل به قدرت و نیاز به اثبات توانایی، تنش‌های انسانی این افسانه را می‌سازند. روایت آل آروادی نیز از وضعیتی معمولی در نگهداری یک اسب آغاز می‌شود و به معمایی مربوط به موجودی مرموز می‌رسد. قصه‌گو رخدادها را به‌ترتیب دنبال می‌کند و برای معرفی منش شخصیت‌ها توضیح می‌دهد. تکرار موقعیت‌های آزمون، حضور موجودات سخنگو و نقش تدبیر در مواجهه با خطر، از ویژگی‌های قابل‌تشخیص این قصه‌هاست. خواندن مجموعه فرصتی برای آشنایی با شیوه‌ی تصویرکردن ترس، عدالت، دلیری و فریب در این نقل‌های محلی فراهم می‌کند.

خلاصه داستان قصه های خان ننه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب قصه های خان ننه با ماجرای پادشاهی آغاز می‌شود که سه پسر با ویژگی‌هایی متفاوت دارد. پسر کوچک‌تر، ملک‌جمشید، زیر سایه‌ی برادرانش مانده است اما هوش و کاردانی او توجه مردم را جلب می‌کند. پادشاه راز درختی دور از دسترس را با پسرانش در میان می‌گذارد؛ درختی که میوه‌اش جوانی را بازمی‌گرداند و دیوی برای بردن حاصلش از راه می‌رسد. مأموریت دستیابی به این میوه، توانایی شاهزاده‌ها را محک می‌زند. قصه‌ی بعد، آل آروادی، از نگرانی قاراگون برای اسب محبوبش شکل می‌گیرد. اسب در اصطبل قفل‌شده، بی‌دلیل خسته و عرق‌کرده پیدا می‌شود. ورود پیرمردی دوره‌گرد و توضیح او درباره‌ی زنی مرموز، مسیر جست‌وجوی علت این اتفاق را تغییر می‌دهد.

چرا باید کتاب قصه های خان ننه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قصه های خان ننه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مجموعه، نمونه‌هایی از قصه‌های نقل‌شده در روستاهای مشگین‌شهر را ثبت کرده است.
• قصه‌ها امکان بررسی نقش هوشمندی، حسادت و قدرت را در سرگذشت شخصیت‌های افسانه‌ای فراهم می‌کنند.
• حضور موجودات مرموز در محیط‌های آشنا، جلوه‌ای از تخیل محلی را نشان می‌دهد.
• هم‌نشینی قصه‌ها و شعرهای محلی ترکی، دامنه‌ی محتوای مجموعه را گسترش داده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب قصه های خان ننه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به افسانه‌ها و قصه‌های عامیانه‌ی آذربایجان.
• خوانندگانی که ماجراهای شاهزاده‌ها و موجودات شگفت‌انگیز را دنبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به ثبت میراث شفاهی روستاهای مشگین‌شهر علاقه دارند.