کتاب قهرمان دوران

کتاب قهرمان دوران (A Hero of Our Time)، نوشته میخائیل یوریوویچ لرمونتوف و ترجمه کریم کشاورز، رمانی درباره‌ی پچورین، شخصیتی پیچیده و ناآرام، است که میان میل، ملال، خودآگاهی و ویرانگری سرگردان است. انتشارات امیرکبیر در سال ۱۳۹۱ این کتاب را منتشر کرده است. لرمونتوف در این اثر زندگی مردی را روایت می‌کند که در جست‌وجوی هیجان و معنایی برای زندگی، بارها خود و اطرافیانش را در موقعیت‌های دشوار قرار می‌دهد. رمان به‌تدریج لایه‌های ذهنی و اخلاقی پچورین را آشکار می‌کند و تصویری از انسانی شکل می‌دهد که از یک سو دیگران را می‌آزارد و از سوی دیگر با فرسودگی و بی‌قراری درونی دست‌وپنجه نرم می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قهرمان دوران اثر میخائیل یوریوویچ لرمونتوف

کتاب قهرمان دوران، نوشته‌ی میخائیل یوریوویچ لرمونتوف، داستان افسری جوان به نام پچورین است که هوش، جسارت و بی‌قراری در کنار سردی عاطفی و میل شدیدش به تجربه‌های تازه، شخصیتی چندوجهی از او می‌سازد. پچورین در موقعیت‌های مختلف با آدم‌های گوناگون روبه‌رو می‌شود و انتخاب‌هایش مسیر زندگی آن‌ها را نیز تغییر می‌دهد. خواننده در جریان این ماجراها با شخصیتی مواجه می‌شود که رفتارهایش گاه قابل‌درک و گاه آزاردهنده است و همین تضاد، شناخت او را به یکی از محورهای اصلی رمان تبدیل می‌کند. فضای قفقاز، جاده‌های کوهستانی، دژهای مرزی و برخورد فرهنگ‌های متفاوت نیز به شکل‌گیری فضای داستان کمک می‌کنند.

کتاب قهرمان دوران در کنار ماجراهای پچورین، به ملال، خودخواهی، میل به سلطه، ناتوانی در برقراری رابطه‌ای پایدار و فرسودگی درونی می‌پردازد. میخائیل یوریوویچ لرمونتوف در دیباچه‌ی کتاب توضیح می‌دهد که پچورین را می‌توان نمادی از انسان و جامعه‌ی زمانه‌ی خود دانست؛ شخصیتی که مجموعه‌ای از ضعف‌ها و بحران‌های آن دوره را در خود جمع کرده است. داستان زندگی او در کنار کشش روایی، پرسش‌هایی را درباره‌ی مسئولیت فردی، معنای زندگی و تأثیر انتخاب‌های انسان بر دیگران مطرح می‌کند.

در بخش بِلا، این ویژگی‌ها در رابطه‌ی پچورین با دختر جوانی از قوم چرکس آشکار می‌شوند. پچورین که شیفته‌ی بلا شده است، با کمک برادر او، دختر را به محل اقامت خود می‌آورد و تلاش می‌کند محبتش را به دست آورد. رابطه‌ی آن دو در ابتدا با شور و دل‌بستگی همراه است، اما تغییر احساسات پچورین به‌تدریج سرنوشت بلا را دگرگون می‌کند.

کتاب قهرمان دوران از زاویه‌ی دید یک راوی واحد پیش نمی‌رود و خواننده در بخش‌هایی از داستان، پچورین را از نگاه شخصیت‌های دیگر می‌شناسد؛ سپس با خواندن یادداشت‌های خود پچورین، به افکار، احساسات و انگیزه‌های او نزدیک‌ می‌شود. توصیف طبیعت قفقاز نیز جایگاه مهمی در رمان دارد و کوه‌ها، دره‌ها، برف و جاده‌های دشوار در کنار حوادث داستان، فضای پرتنش اثر را شکل می‌دهند. این رمان تصویری از انسانی ارائه می‌دهد که هوش و توانایی‌هایش را در مسیرهایی به کار می‌گیرد که سرانجام برای خودش و دیگران پیامدهای دردناکی به همراه دارد.

خلاصه داستان قهرمان دوران

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب قهرمان دوران در بخش نخست، راوی را در سفری در میان کوه‌های قفقاز همراهی می‌کند. او در این سفر با سروانی سال‌خورده آشنا می‌شود و از زبان او، ماجرای پچورین و بلا را می‌شنود. پچورین افسری جوان و باهوش است که در یکی از دژهای قفقاز خدمت می‌کند. او پس از آشنایی با بلا، دختر جوانی از قوم چرکس، به او علاقه‌مند می‌شود و با کمک برادر بلا، دختر را از خانواده‌اش جدا می‌کند و به دژ می‌آورد.

بلا در ابتدا از پچورین فاصله می‌گیرد، اما به‌تدریج به او دل می‌بندد. رابطه‌ی آن دو مدتی رنگ آرامش می‌گیرد، اما بی‌قراری پچورین و تغییر احساساتش دوباره آشکار می‌شود. او پس از مدتی علاقه‌ی خود را از دست می‌دهد و بلا با پیامدهای این اتفاق روبه‌رو می‌شود. در همین زمان، کازبیچ، مردی از قوم چرکس که پیش‌تر با برادر بلا درگیر شده بود، در پی انتقام است. مجموعه‌ی این اتفاق‌ها سرنوشت بلا و پچورین را به مسیری تراژیک می‌کشاند و تصویری روشن از بی‌ثباتی عاطفی و میل سیری‌ناپذیر به تجربه‌های تازه به دست می‌دهد.

چرا باید کتاب قهرمان دوران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قهرمان دوران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این رمان یکی از شخصیت‌های پیچیده و چندلایه‌ی ادبیات روسیه را در مرکز داستان قرار می‌دهد.
• این کتاب تأثیر ملال، بی‌قراری و میل به تجربه‌های تازه را بر زندگی فرد و اطرافیانش بررسی می‌کند.
• روایت چندلایه‌ی کتاب به خواننده امکان می‌دهد تا شخصیت اصلی را از زاویه‌ی دید شخصیت‌های مختلف و سپس از خلال نوشته‌های خودش بشناسد.
• این رمان در کنار داستانی پرکشش، پرسش‌هایی درباره‌ی مسئولیت فردی، روابط انسانی و معنای زندگی مطرح می‌کند.
• این اثر نمونه‌ای برجسته از شخصیت‌پردازی در ادبیات کلاسیک روسیه به شمار می‌رود و زمینه‌ی مناسبی برای شناخت ادبیات قرن نوزدهم روسیه فراهم می‌کند.

خواندن کتاب قهرمان دوران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب قهرمان دوران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های کلاسیک روسی.
• خوانندگانی که به شخصیت‌های پیچیده و چندوجهی و کشمکش‌های درونی آن‌ها علاقه دارند.
• کسانی که به موضوعاتی مانند ملال، بی‌قراری، میل، عشق و فرسودگی عاطفی در ادبیات علاقه‌مندند.
• مخاطبانی که دوست دارند در کنار ماجرای داستان، مسائل اخلاقی و روان‌شناختی شخصیت‌ها را نیز دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به رمان‌هایی با محوریت سفر، زندگی نظامی و طبیعت کوهستانی.

درباره میخائیل یوریوویچ لرمونتوف

میخائیل یوریوویچ لرمونتوف (Mikhail Yurievich Lermontov)، شاعر و نویسنده‌ی برجسته‌ی روس و از مهم‌ترین چهره‌های ادبی پس از پوشکین، در ۱۴ یا ۱۵ اکتبر ۱۸۱۴ در مسکو به دنیا آمد. او آموزش‌های ابتدایی را در خانه فراگرفت و در سال ۱۸۳۰ تحصیل در دانشگاه مسکو را آغاز کرد. مسکو در آن سال‌ها هنوز با پیامدهای حمله‌ی ناپلئون و جنگ میهنی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. خویشاوندان لرمونتوف که در این جنگ حضور داشتند، برای او از حماسه‌ی ملی روسیه، آتش‌سوزی مسکو، فرار ناپلئون و دلاوری مردم روسیه در برابر مهاجمان می‌گفتند. این روایت‌ها در ذهن حساس لرمونتوف جوان، عشق به میهن و به‌ویژه مسکو را شکل دادند؛ عشقی که تا پایان عمر با او ماند.

لرمونتوف پس از دو سال تحصیل، به‌دلیل اختلاف با استادان دانشگاه، مسکو را ترک کرد و به اصرار خویشاوندانش وارد آموزشگاه جنگی امپراتوری شد. او در سال ۱۸۳۴ با درجه‌ی افسر گارد هوسار وارد خدمت نظامی شد.

لرمونتوف از کودکی استعداد چشمگیری در سرودن شعر داشت و در همان سال‌های مدرسه، آثاری می‌سرود که از نظر مضمون و زبان فراتر از سن او بودند. در ۱۴سالگی منظومه‌ی «چرکس‌ها» و روایت نخستین نسخه‌ی منظومه‌ی مشهور «ابلیس» را نوشت. «ابلیس» اثری بود که لرمونتوف در سراسر زندگی بارها به آن بازگشت و نسخه‌های مختلف آن را بازبینی و اصلاح کرد.

الکساندر پوشکین، شاعر بزرگ روس، تأثیر زیادی بر لرمونتوف گذاشت. لرمونتوف از آثار او شیوه‌های شعری، زبان ساده و بیان صریح را آموخت. در میان شاعران اروپای غربی نیز بیش از همه به بایرون علاقه داشت. شعرهای بایرون با مضامین آزادی‌خواهانه، تأثیر عمیقی بر اندیشه و شاعری او گذاشت.

اوج فعالیت ادبی لرمونتوف پس از پایان تحصیل در آموزشگاه نظامی آغاز شد. او در فاصله‌ی سال‌های ۱۸۳۴ تا ۱۸۳۷ آثاری مانند منظومه‌ی میهن‌پرستانه‌ی «بارادینو»، «بایارین اورشا»، «بانوی صندوق‌دار تامبوف»، «ساشکا»، نمایشنامه‌ی «ماسکاراد» و منظومه‌ی «کالاشنیکوف بازرگان» را نوشت.

نبوغ ادبی لرمونتوف در سال‌های سخت سلطنت نیکلای اول رشد کرد و به بلوغ رسید. او در گونه‌های مختلف ادبی، از شعرهای غنایی و منظومه‌های رمانتیک گرفته تا داستان، نمایشنامه، رمان رئالیستی و هجو سیاسی، قلم زد و در هریک از این عرصه‌ها آثار برجسته‌ای پدید آورد.

آثار لرمونتوف بازتابی از زندگی و واقعیت‌های اجتماعی زمانه‌ی او هستند. او مانند پوشکین به شورش روستاییان روسیه به رهبری پوگاچف توجه داشت و داستان «وادیم» را با الهام از این موضوع نوشت.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

این رمان به‌دلیل پرداخت روان‌شناختی شخصیت پچورین و جایگاه آن در تحول رمان روسی مورد توجه قرار گرفته است. ویساریون بلینسکی، منتقد برجسته‌ی ادبی روس، قهرمان دوران را اثری بدیع و برخوردار از ساختاری تازه در ادبیات روسیه دانست و به توانایی لرمونتوف در خلق نثری روان و عمیق توجه کرد. روزنامه‌ی گاردین نیز در نقدی بر کتاب، پچورین را نمونه‌ای شاخص از «ضدقهرمان» در ادبیات قرن نوزدهم دانست و ماندگاری دغدغه‌های رمان را از دلایل اهمیت آن برشمرد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر وال با ترجمه‌ی میترا نظریان و انتشارات نگاه با ترجمه‌ی کریم کشاورز نیز این کتاب را منتشر کرده‌اند.

بخشی از کتاب قهرمان دوران

«شنیدم که چگونه قزاق‌ها از روی رد من تعقیبم می‌کنند... ناگهان گودال عمیقی درمقابلم ظاهر شد. مرکب بادپای من نخست مکثی کرد و بعد پرید. سم پاهایش از کرانۀ مقابل دررفت و اسب به دست‌هایش آویزان شد. من جلوش را ول کردم و افتادم توی گودال و این باعث نجات اسبم شد، و دررفت. قزاق‌ها این وقایع را دیدند منتهی هیچ‌کدامشان به درون گودال نیامدند تا مرا جستجو کنند و یقین کردند که براثر سقوط مرده‌ام و من شنیدم که چگونه اسبم را دنبال کرده می‌خواهند بگیرند. دلم پر خون شد. از میان علف‌های انبوه، سراسر گودال را پیمودم و دیدم جنگل تمام شده. چند نفر قزاق از میان درختان خارج شده بودند. قره‌گوز مستقیماً به‌سوی آن‌ها می‌تاخت.»