کتاب اقتصاد شهری پایدار

کتاب اقتصاد شهری پایدار (مدیریت منابع مالی و فرصت‌های نوین درآمدزایی شهری) نوشته شاهد ملازم است که انتشارات اولین‌ها آن را منتشر کرده است. این اثر مسئله‌ی تأمین هزینه‌های شهر را به عدالت اجتماعی و حفاظت از محیط‌زیست پیوند می‌دهد. نویسنده وابستگی شهرداری‌ها به فروش تراکم و تغییر کاربری زمین را بررسی کرده است و منابع جایگزین درآمد را در کنار شیوه‌های مدیریت هزینه‌ها معرفی می‌کند. نکته‌ی محوری این کتاب، تفاوت میان افزایش درآمد و ایجاد درآمدی قابل‌اتکا برای اداره‌ی شهر است؛ تفاوتی که بر کیفیت خدمات عمومی اثر می‌گذارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اقتصاد شهری پایدار

کتاب اقتصاد شهری پایدار نوشته‌ی شاهد ملازم، تأمین مالی شهرداری‌ها را مسئله‌ای فراتر از تنظیم دخل‌وخرج می‌داند. نویسنده رابطه‌ی منابع درآمدی شهر با الگوی توسعه، توزیع خدمات و استقلال تصمیم‌گیری نهادهای محلی را بررسی کرده است. مسئله‌ی اصلی، وضعیتی است که شهرداری برای پرداخت هزینه‌های جاری به رونق ساخت‌وساز وابسته می‌شود. چنین وابستگی‌ای، بودجه را در برابر نوسان بازار آسیب‌پذیر می‌کند و می‌تواند فشار بر زیرساخت‌ها و نابرابری میان مناطق را افزایش دهد. 

نویسنده در مقابل، پایداری را حاصل توازن میان درآمد، هزینه، عدالت و محیط‌زیست معرفی می‌کند. بحث‌های این کتاب از تعریف مفاهیم اقتصادی آغاز می‌شوند و به پیشنهادهایی درباره‌ی مالیات محلی، مدیریت دارایی‌ها، نظارت عمومی و سرمایه‌گذاری می‌رسند. نمونه‌های معرفی‌شده از شهرهای ایران و جهان نیز برای توضیح ابزارهای تأمین مالی و شیوه‌های اداره‌ی منابع به کار رفته‌اند. خواننده در این بحث‌ها با معیارهایی آشنا می‌شود که ارزیابی یک منبع درآمد را از بررسی مبلغ وصول‌شده فراتر می‌برند.

نویسنده در چکیده، یک مدل ایرانی برای اقتصاد شهری پایدار معرفی کرده است که بر اصلاح نظام درآمدی، تنوع منابع و ارتقای شفافیت استوار است. مدل مکمل عدالت و تاب‌آوری مالی نیز بازتوزیع منابع و کاهش آسیب‌پذیری مالی شهرها را دنبال می‌کند. مجموعه‌ی این مباحث، مدیریت درآمد را به تصمیم‌گیری درباره‌ی محل مصرف منابع متصل می‌کند؛ بنابراین پرسش از چگونگی تأمین پول، کنار پرسش از سهم محلات و شهروندان در منافع توسعه قرار می‌گیرد.

خلاصه کتاب اقتصاد شهری پایدار

شاهد ملازم در کتاب اقتصاد شهری پایدار، اداره‌ی شهر را نیازمند منابعی می‌داند که مستمر، متنوع و متناسب با ظرفیت اقتصادی شهروندان باشند. استدلال اصلی این است که درآمد بیشتر، بدون اصلاح شیوه‌ی تخصیص و نظارت، به پایداری منجر نمی‌شود. مالیات‌های محلی، بهای خدمات، بهره‌برداری از دارایی‌های عمومی و ابزارهای تأمین مالی، گزینه‌های پیشنهادی برای کاهش اتکا به منابع موقتی هستند. 

نویسنده بودجه‌بندی مبتنی بر عملکرد را به سنجش نتیجه‌ی هزینه‌ها پیوند می‌دهد و برنامه‌ریزی مالی چندساله را برای کنترل کسری بودجه مطرح می‌کند. حسابرسی مستقل، انتشار اطلاعات قراردادها و مشارکت مردم در تعیین اولویت‌های محلی نیز در این چارچوب جای دارند. حرف اصلی این کتاب، پیوند اصلاح درآمدها با پاسخگویی، بهره‌وری و توجه به مناطق کم‌برخوردار است.

چرا باید کتاب اقتصاد شهری پایدار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اقتصاد شهری پایدار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خواننده با تفاوت منابع درآمدی پایدار و ناپایدار شهرداری‌ها و پیامدهای هرکدام آشنا می‌شود.
• بحث تخصیص بودجه، معیارهایی برای سنجیدن هزینه‌ها براساس نتیجه‌ی خدمات ارائه می‌دهد.
• معرفی اوراق سبز و صندوق‌های شهری، شناخت ابزارهای تأمین مالی پروژه‌ها را گسترش می‌دهد.
• توضیح عدالت مالی، ارتباط توان پرداخت شهروندان با توزیع خدمات را روشن می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• مدیران و کارشناسان مالی شهرداری‌ها که به‌دنبال شناخت منابع جایگزین درآمد هستند.
• اعضای شوراهای شهر که دغدغه‌ی نظارت بر بودجه و توزیع خدمات دارند.
• دانشجویان اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری که به رابطه‌ی تأمین مالی و توسعه‌ی پایدار علاقه‌مندند.