کتاب شبنم

کتاب شبنم نوشته مریم حسن خانی، داستانی برای کودکان نوخوان است که گفت‌وگوی یک قطره‌ی شبنم و خار گل را به موضوع پذیرفتن خود پیوند می‌دهد. خار از ظاهر و نوک تیزش ناراحت است، اما هم‌صحبتی با شبنم فرصتی فراهم می‌کند تا نقش خودش را در باغ بهتر بشناسد. داستان در کنار این موضوع، اهمیت آب، پاکیزگی و پرهیز از اسراف را نیز مطرح می‌کند. سارا مهرشاد تصویرگر این کتاب است و انتشارات اولین‌ها این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شبنم

کتاب شبنم نوشته مریم حسن خانی، فضای یک باغ بهاری را برای طرح پرسش‌هایی درباره‌ی تفاوت‌های ظاهری و ارزش وجودی موجودات انتخاب کرده است. شخصیت‌های اصلی، قطره‌ای شبنم و خاری بر ساقه‌ی گل هستند که مانند انسان‌ها احساس دارند و درباره‌ی نگرانی‌هایشان حرف می‌زنند. خار زیبایی شبنم را می‌بیند، اما خودش را تنها از دریچه‌ی ظاهر نازیبا و آسیبی که ممکن است به دست کودکان برساند قضاوت می‌کند. این مقایسه، زمینه‌ی اصلی گفت‌وگوی دو شخصیت را شکل می‌دهد. نویسنده به‌جای واردکردن شخصیت‌های متعدد یا ماجراهای پیچیده، توجه را بر همین احساس نارضایتی و پاسخ شبنم متمرکز کرده است. باغ نیز صرفاً محل وقوع داستان نیست؛ رابطه‌ی گل و خار امکان توضیح نقش محافظتی خار را فراهم می‌کند. تصویرگری سارا مهرشاد در کنار متن قرار گرفته است و مخاطب معرفی‌شده‌ی این داستان، کودکان نوخوان بالای هفت سال هستند.
کتاب شبنم دو موضوع خودپذیری و مراقبت از نعمت‌های طبیعی را در امتداد یک گفت‌وگو کنار هم قرار می‌دهد. بخش نخست گفت‌وگو به این پرسش مربوط است که آیا ظاهر یک موجود برای داوری درباره‌ی ارزش وجودش کافی است. بخش دیگر، توجه را از نگرانی خار به دغدغه‌ی شبنم درباره‌ی رفتار انسان‌ها می‌برد. آب در این قسمت هم مایه‌ی زندگی است و هم وسیله‌ای برای پاکیزگی بدن و خوراک. نویسنده موضوع مصرف نادرست آب را به رنج کسانی پیوند داده است که با کمبود آب روبه‌رو هستند. چارچوب دینی نیز در سراسر متن حضور دارد: آفرینش موجودات هدفمند دانسته می‌شود و شکرگزاری، رعایت نظافت و دوری از اسراف در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. لحن گفت‌وگو از همدلی با احساس ناراحتی آغاز می‌شود و به بیان پیام‌های اخلاقی می‌رسد. بنابراین، تجربه‌ی خواندن این داستان بیش از دنبال‌کردن حادثه‌ها، بر شنیدن نگرانی دو شخصیت و شناخت دلیل اهمیت هریک تکیه دارد.

خلاصه کتاب شبنم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
صبحی بهاری، قطره‌ی شبنمی روی گل سرخ نشسته است. خار ساقه‌ی گل، زیبایی و محبوبیت شبنم را با وضعیت خودش مقایسه می‌کند. او از اینکه نوک تیزش ممکن است دست کودکان را زخمی کند ناراحت است و دلیلی برای خشنودی از وجود خود نمی‌بیند. شبنم ابتدا احساس او را می‌پذیرد و سپس از نقش خار در محافظت از گل‌ها سخن می‌گوید. گفت‌وگو به همین موضوع محدود نمی‌ماند. شبنم نیز نگرانی خودش را مطرح می‌کند: بعضی کودکان نظافت را رعایت نمی‌کنند و بعضی دیگر آب را هدر می‌دهند. صحبت دو دوست، از اندوه درباره‌ی ظاهر به پرسش درباره‌ی هدف آفرینش، ارزش آب و مسئولیت انسان در برابر نعمت‌ها می‌رسد؛ پرسش‌هایی که پیام اخلاقی داستان را شکل می‌دهند.

چرا باید کتاب شبنم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شبنم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• گفت‌وگوی خار و شبنم، زمینه‌ای برای صحبت با کودکان درباره‌ی نارضایتی از ظاهر فراهم می‌کند.
• داستان تفاوت میان ظاهر موجودات و نقش آن‌ها را نشان می‌دهد.
• موضوع پاکیزگی و هدرندادن آب را در چارچوب شکرگزاری از نعمت‌ها مطرح می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شبنم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکان نوخوان بالای هفت سال که به داستان‌های طبیعت علاقه دارند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی خودپذیری با کودکان گفت‌وگو کنند.
• مربیانی که برای طرح موضوع مصرف آب و پاکیزگی، داستانی با مضامین دینی می‌خواهند.