کتاب امنیت فرهنگی

کتاب امنیت فرهنگى گردآوری عیسی کاکویی دینکی، رابطه‌ی فرهنگ، هویت جمعی و امنیت ملی را بررسی می‌کند. مسئله‌ی اصلی این کتاب، حفظ ارزش‌های مشترک در جامعه‌ای است که نیازها، روابط اجتماعی و الگوهای رفتاری اعضای آن تغییر می‌کند. مجموعه، ناامنی فرهنگی را فقط نتیجه‌ی فشار بیرونی نمی‌داند؛ ضعف برنامه‌ریزی، ناهماهنگی نهادها و پاسخ‌ندادن به نیازهای فرهنگی مردم نیز در این بحث جای دارند. حسین مصلحتی کوچصفهانی ویراستاری این کتاب را بر عهده داشته است. انتشارات آفاق پویا این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امنیت فرهنگی

کتاب امنیت فرهنگى حاصل گردآوری عیسی کاکویی دینکی، فرهنگ را یکی از زمینه‌های شکل‌گیری امنیت اجتماعی و ملی معرفی کرده است. بحث از تعریف امنیت فرهنگی آغاز می‌شود و به هنجارها، نقش‌های اجتماعی، بینش‌ها و ارزش‌ها می‌رسد. امنیت در این چارچوب، تنها نبود خطر نیست؛ احساس آرامش، امکان رشد، برخورداری از حقوق قانونی و همزیستی هویت‌های فرهنگی نیز اهمیت دارند. مجموعه، مسائل فرهنگی را عمدتاً از منظر حفظ هویت ملی و ارزش‌های اسلامی بررسی می‌کند. متن، توضیح‌های کوتاه را کنار دسته‌بندی‌ها و فهرست‌های موضوعی قرار داده است و بیشتر به معرفی مفاهیم، تشخیص تهدیدها و پیشنهادهای سیاست‌گذاری اختصاص دارد. فهرست این کتاب، مقدمه و ۲۲ عنوان موضوعی دارد. «نسبت امنیت ملی و مولفه‌های فرهنگی»، «جهانی‌شدن و ناامنی فرهنگی» و «امنیت فرهنگی و ضرورت برنامه‌ریزی راهبردی فرهنگی» از جمله‌ی این عنوان‌ها هستند. مجموعه از بحث‌های مفهومی به مسائل مدیریتی حرکت می‌کند و در بخش‌های پایانی، مسئولان، جامعه و جوانان را جداگانه در نظر می‌گیرد.
کتاب امنیت فرهنگى دو محور تهدیدهای بیرونی و کاستی‌های داخلی را کنار یکدیگر قرار می‌دهد. بخش‌های مربوط به تهدید نرم، تأثیرگذاری بر باورها، ارزش‌ها و نمادهای رفتاری را توضیح می‌دهند. بحث جهانی‌شدن نیز بر نفوذپذیری مرزها، تنوع سبک‌های زندگی و تغییر منابع هویت متمرکز است. بخش‌های مدیریتی، نبود راهبرد مشخص، تعدد مراجع تصمیم‌گیری و فاصله‌ی برنامه‌ها از تقاضاهای فرهنگی را مطرح کرده‌اند. مجموعه همچنین پیامدهای اجتماعی گسترش آموزش، شهرنشینی، ارتباطات و تغییر نقش‌های اجتماعی را در نسبت با نظم فرهنگی بررسی می‌کند. پیشنهادها صرفاً بر نظارت استوار نیستند؛ اعتماد اجتماعی، مشارکت همگانی، احترام به خرده‌فرهنگ‌ها، حقوق شهروندی و فرصت‌های برابر نیز در متن حضور دارند. این کتاب، کنترل بیش‌ازحد و کنترل کمتر از حد را آسیب‌زا می‌داند و بر تناسب نظارت با فعالیت نهادها تکیه کرده است. مجموعه از این طریق، حفظ انسجام اجتماعی را به کیفیت مدیریت فرهنگی و شناخت نیازهای گروه‌های مختلف پیوند می‌دهد.

خلاصه کتاب امنیت فرهنگی

کتاب امنیت فرهنگى امنیت را به حفظ هویت، تداوم ارزش‌های مشترک و امکان همزیستی فرهنگی پیوند می‌دهد. مجموعه ابتدا عناصر فرهنگ را معرفی می‌کند و سپس نشان می‌دهد که تغییر هنجارها، گسترش رسانه‌ها و دگرگونی روابط اجتماعی چگونه می‌توانند نظم فرهنگی را تحت‌تأثیر قرار دهند. متن، تهدید نرم را در سه سطح باورها، ارزش‌ها و الگوهای رفتاری دسته‌بندی کرده است. بخش‌های بعدی، نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها، ضعف شناخت تقاضاهای فرهنگی و کمبود برنامه‌ریزی را از عوامل ناامنی می‌شمارند. پیشنهادهای پایانی بر افزایش آگاهی، تقویت تولیدات فرهنگی، حمایت از فعالیت‌های مردمی و پاسخگویی نهادها متمرکزند. جوانان در این بحث جایگاه مشخصی دارند؛ مشارکت اجتماعی، امکانات فرهنگی و ورزشی، رسیدگی به نیازهای روانی و امید به آینده‌ی شغلی آنان مطرح شده است. پیام مرکزی مجموعه، ضرورت پیوند سیاست‌گذاری فرهنگی با نیازهای جامعه و مشارکت مردم است.

چرا باید کتاب امنیت فرهنگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب امنیت فرهنگى را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب، ارتباط هنجارها و ارزش‌های فرهنگی با امنیت اجتماعی و ملی را توضیح می‌دهد.
• مجموعه، کاستی‌های برنامه‌ریزی و نظارت فرهنگی را در کنار تهدیدهای بیرونی قرار می‌دهد.
• بحث اعتماد اجتماعی و احترام به خرده‌فرهنگ‌ها، زمینه‌ی بررسی نسبت تنوع و انسجام را فراهم می‌کند.
• پیشنهادهای مربوط به جوانان، نقش مشارکت و پاسخگویی به نیازهای فرهنگی را روشن می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب امنیت فرهنگى به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویانی که به رابطه‌ی فرهنگ و امنیت ملی علاقه دارند.
• مدیران فرهنگی که دغدغه‌ی هماهنگی نهادها و شناخت نیازهای اجتماعی را دارند.
• فعالان حوزه‌ی جوانان که موضوع مشارکت، هویت و امکانات فرهنگی را دنبال می‌کنند.