کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین

کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین نوشته سیدمحمد نقیب، جایگاه خیر را در پیوند میان هستی و شناخت بررسی می‌کند. پرسش اصلی این پژوهش این است که انسان چگونه از شناخت امور محسوس به شناخت مبدأیی می‌رسد که خود به مبدأ دیگری وابسته نیست. نویسنده برای پاسخ، مراتب ماده، روح و عقل را در اندیشه‌ی این دو فیلسوف دنبال کرده است. انتشارات فلسفه و فرهنگ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین

کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین پژوهشی تطبیقی در فلسفه است. سیدمحمد نقیب خیر را نقطه‌ی اتصال دو پرسش قرار داده است: موجودات چگونه هستی می‌یابند و انسان چگونه حقیقت را می‌شناسد؟ نویسنده در مقدمه ابهام مهم عنوان را توضیح می‌دهد. خیر، در مقام مبدأ نهایی، بر اصولی مقدم بر خود تکیه ندارد؛ بنابراین مبادی در این پژوهش به اصول و مراتبی گفته می‌شود که انسان به‌کمک آن‌ها به شناخت خیر نزدیک می‌شود. این تمایز، جهت بحث را مشخص می‌کند: ترتیب وابستگی موجودات با ترتیب شناخت انسان یکسان نیست. انسان شناخت را از مراتب پایین‌تر آغاز می‌کند و به‌سوی مبدأ حرکت می‌کند.

دو فصل نخست کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین به مبادی هستی‌شناختی مثال‌خیر از دیدگاه افلاطون و مبادی معرفت‌شناختی مثال‌خیر از دیدگاه افلاطون اختصاص یافته‌اند. فصل نخست از سرچشمه‌های فلسفی اندیشه‌ی افلاطون آغاز می‌شود و سپس ماده و صورت، عالم محسوس، روح، عقل و ایده‌ها را بررسی می‌کند.

فصل دوم مراتب معرفت، دیالکتیک، نظریه‌ی تذکار و رابطه‌ی عشق با شناخت را در بر می‌گیرد. دو فصل بعد همین دو محور را در فلسفه‌ی افلوطین پی می‌گیرند. فصل پنجم محل تحلیل و مقایسه‌ی دیدگاه‌هاست و موضوع‌هایی چون نفس، عقل، خیر و شر، تقدیر و علم خدا را کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین، بحث را به تعریف اصطلاح‌ها محدود نمی‌کند. نویسنده ارتباط مراتب هستی با توانایی‌های شناختی انسان را دنبال کرده است. توضیح تمثیل خط افلاطون، نمونه‌ای از این پیوند است؛ هر مرتبه از موجودات با مرتبه‌ای از شناخت نسبت پیدا می‌کند.

مباحث زمان، مکان، ابدیت، ضرورت و اتفاق نیز در همین چارچوب مطرح می‌شوند، نه به‌عنوان موضوع‌هایی جداافتاده. شیوه‌ی بحث بر توضیح مفاهیم، نقل دیدگاه‌ها و مراجعه به رساله‌ها و شرح‌های فلسفی استوار است. خواندن این کتاب مستلزم همراهی با اصطلاح‌های تخصصی و استدلال‌های انتزاعی است؛ حاصل این همراهی، شناخت نسبت اجزای دو دستگاه فلسفی است، نه صرفاً آشنایی با چند تعریف مستقل.

خلاصه کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین

کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین، خیر را هم مبدأ هستی و هم سرچشمه‌ی معرفت در نظر می‌گیرد. نویسنده دو جهت را از یکدیگر متمایز می‌کند: در جهت نزول، بحث از خیر به عقل، روح و جهان جسمانی می‌رسد؛ در جهت صعود، انسان از امور محسوس آغاز می‌کند و مراتب شناخت را پشت سر می‌گذارد.

ماده و صورت، ادراک حسی، استدلال، شناخت عقلی، دیالکتیک و عشق در توضیح این مسیر جای دارند. مسئله‌ی اصلی، نسبت هر مرتبه با مراتب دیگر و میزان وابستگی آن به خیر است. پژوهش درنهایت وجوه اشتراک و افتراق دو فیلسوف را مقایسه می‌کند و میزان اثرپذیری افلوطین از افلاطون را به‌عنوان مسئله‌ای مشخص پیش می‌کشد.

چرا باید کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت مراتب هستی با مراتب شناخت را توضیح می‌دهد.
• بحث دیالکتیک، عشق و تذکار، مسیرهای شناخت خیر را روشن می‌کند.
• مقایسه‌ی موضوع‌به‌موضوع، زمینه‌ی بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های دو فیلسوف را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب مقایسه مبادی هستی شناختی و معرفت شناختی مثال خیر از دیدگاه افلاطون و افلوطین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان فلسفه که درباره‌ی خیر پژوهش می‌کنند.
• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی افلاطونی و نوافلاطونی.
• خوانندگان آشنا با اصطلاح‌های فلسفی که پیوند هستی و معرفت دغدغه‌شان است.