کتاب تمرین عامدانه در زوج درمانی هیجان مدار

کتاب تمرین عامدانه در زوج‌درمانی هیجان‌مدار نوشته‌ی هانا لونسون، الکساندر واز، سم جینیچ و تونی رومنیر، فاصله‌ی میان شناخت یک مداخله و اجرای به‌موقع آن در جلسه‌ی درمان را بررسی می‌کند. درمانگر ممکن است چرخه‌ی منفی رابطه را بشناسد، اما هنگام مواجهه با خشم یا سکوت زوج نداند چگونه پاسخ دهد. نویسندگان برای پر کردن این فاصله، تمرین‌هایی طراحی کرده‌اند که تکرار، بازخورد و تنظیم دشواری را دربرمی‌گیرند. فرشاد لواف‌پور نوری این کتاب را ترجمه کرده و رزا خورشیدی پیشگفتار آن را نوشته است. انتشارات ابن‌سینا این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه بخرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تمرین عامدانه در زوج درمانی هیجان مدار

کتاب تمرین عامدانه در زوج‌درمانی هیجان‌مدار حاصل همکاری هانا لونسون، الکساندر واز، سم جینیچ و تونی رومنیر برای آموزش مهارت‌های بالینی از راه تجربه و تکرار است. نویسندگان دشواری اصلی را ناآشنایی با یک مدل درمانی نمی‌دانند؛ مسئله، دسترسی به مهارت‌ها هنگام فشار هیجانی است. درمانگر ممکن است درباره‌ی همدلی یا کاوش هیجان توضیح دقیقی بدهد، اما هنگام اجرای همان مداخله دچار تردید شود. تمایز میان دانش اظهاری و دانش روندی مبنای توضیح این مشکل است: دانش اظهاری به دانسته‌هایی مربوط می‌شود که فرد می‌تواند بیان کند و دانش روندی به کاری که می‌تواند انجام دهد. چارچوب درمانی کتاب، نظریه‌ی دلبستگی، تنظیم هیجان و نگاه سیستمی به رابطه را کنار هم قرار می‌دهد. در این چارچوب، تعارض زوج‌ها صرفاً اختلاف میان دو فرد نیست؛ واکنش‌های هر یک، واکنش طرف مقابل را برمی‌انگیزد و چرخه‌ای تکرارشونده می‌سازد. توجه به ترس‌ها و نیازهای پنهان در پسِ واکنش‌های دفاعی، زمینه‌ی تغییر این چرخه را فراهم می‌کند.
کتاب سه بخش اصلی، سه فصل و ۱۴ تمرین شماره‌گذاری‌شده دارد. بخش نخست، «نمای کلی و دستورالعمل‌ها»، مبانی تمرین عامدانه و شیوه‌ی اجرای فعالیت‌ها را توضیح می‌دهد. بخش دوم شامل ۱۲ تمرین مهارتی، یک رونوشت مشروح از جلسه‌ی تمرینی و جلسه‌های ساختگی است. کاوشگری برانگیزاننده، اعتباربخشی با چارچوب‌دهی مجدد دلبستگی و ردیابی تجربه‌ی درونی درمانگر از موضوع‌های این تمرین‌ها هستند. کارآموزان در گروه‌های دونفره یا سه‌نفره نقش مراجع و درمانگر را بر عهده می‌گیرند و جابه‌جا می‌کنند. گفته‌های مراجع در سه سطح مبتدی، متوسط و پیشرفته تنظیم شده‌اند تا دشواری فعالیت با نیاز فراگیر تناسب داشته باشد. بخش سوم، «راهبردهایی برای بهبود تمرین‌ها»، راهنمایی‌های بیشتری برای مربیان و کارآموزان دارد. پیوست‌ها نیز ارزیابی و تنظیم دشواری و نمونه‌ای از سرفصل درس را دربرمی‌گیرند. نویسندگان پاسخ‌های نمونه را نسخه‌های قطعی نمی‌دانند؛ هدف این است که درمانگر پاسخی متناسب با مراجع و سبک شخصی خود شکل دهد. کتاب به محدودیت مثال‌ها در بازنمایی تنوع فرهنگی و ساختارهای رابطه نیز اشاره می‌کند. این تمرین‌ها مکمل آموزش نظری و نظارت حرفه‌ای هستند و جای شناخت مبانی مدل یا آموزش تخصصی را نمی‌گیرند.

خلاصه کتاب تمرین عامدانه در زوج درمانی هیجان مدار

پیام اصلی کتاب تمرین عامدانه در زوج‌درمانی هیجان‌مدار این است که دانستن یک مهارت، اجرای قابل‌اتکای آن را تضمین نمی‌کند. نویسندگان چرخه‌ای شامل مشاهده‌ی عملکرد، دریافت بازخورد از متخصص، تعیین هدف‌های کوچک، تمرین مکرر و ارزیابی عملکرد را پیشنهاد می‌کنند. کارآموز ابتدا معیارهای یک مهارت را می‌شناسد و سپس به گفته‌های شبیه‌سازی‌شده‌ی مراجع پاسخ می‌دهد. مربی پاسخ را بررسی می‌کند تا کارآموز بتواند اجرای خود را اصلاح کند و دوباره بیازماید. هدف از تکرار هدفمند این است که مهارت‌ها در موقعیت‌های پراسترس نیز در دسترس بمانند. تمرین‌های بالینی بر کمک به زوج‌ها برای شناخت هیجان‌های آسیب‌پذیر، بیان نیازهای دلبستگی و تغییر تعامل‌های منفی تمرکز دارند. نویسندگان میان تمرین و اجرای قالبی تفاوت می‌گذارند: تسلط بر اجزای مداخله باید توانایی درمانگر را برای انعطاف و پاسخ‌گویی به تجربه‌ی هر مراجع افزایش دهد، نه اینکه او را به تکرار جمله‌های آماده محدود کند.

چرا باید کتاب تمرین عامدانه در زوج درمانی هیجان مدار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تمرین عامدانه در زوج‌درمانی هیجان‌مدار عبارت‌اند از:

• تمرین‌های تفکیک‌شده امکان تمرکز بر یک مهارت مشخص و بررسی دشواری‌های اجرای آن را فراهم می‌کنند.
• سطح‌بندی گفته‌های مراجع به کارآموز کمک می‌کند میزان دشواری تمرین را متناسب با توانایی خود تنظیم کند.
• معیارهای مهارت، امکان مشاهده‌ی دقیق‌تر عملکرد و ارائه‌ی بازخورد مشخص در نظارت حرفه‌ای را فراهم می‌کنند.
• جلسه‌های ساختگی فرصتی برای ترکیب مهارت‌های جداگانه در موقعیت بالینی گسترده‌تر ایجاد می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• کارآموزان زوج‌درمانی هیجان‌مدار که در اجرای آموخته‌های نظری دشواری دارند.
• درمانگران باتجربه‌ای که می‌خواهند مداخلات مشخص خود را تمرین کنند.
• ناظران حرفه‌ای و مربیانی که به مشاهده‌ی مستقیم عملکرد و ارائه‌ی بازخورد مهارتی نیاز دارند.