کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین

کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین تألیف و گردآوری حسن دارابی و رحیم علیدادی، در مورد مولکول‌های کوچک تنظیم‌کننده‌ی بیان ژن و ارتباط آن‌ها با سلامت و بیماری است. نویسندگان مسیر بحث را از چگونگی ساخته‌شدن این مولکول‌ها آغاز کرده‌اند و به نقش آن‌ها در سرطان، مقاومت دارویی و پزشکی فردی رسیده‌اند. نکته‌ی محوری این است که تغییر در مقدار یا عملکرد یک میکرو RNA می‌تواند تنظیم چندین ژن را تحت‌تأثیر قرار دهد. انتشارات ابن سینا این منبع آموزشی را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین

کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین حاصل تألیف و گردآوری حسن دارابی و رحیم علیدادی زیرنظر محمد حسین مدرسی است. این کتاب در هشت فصل، موضوع میکرو RNAها را از مبانی مولکولی تا ارتباط آن‌ها با مباحث پزشکی دنبال می‌کند. این مولکول‌ها RNAهای غیرکدکننده‌ای با طول تقریبی ۲۲ نوکلئوتید هستند که در تنظیم بیان ژن نقش دارند.

فصل نخست، بیوسنتز و مکانیسم عمل، مباحثی مانند نام‌گذاری، جایگاه ژنومی، ساختار، رونویسی و بلوغ این مولکول‌ها را توضیح می‌دهد. بحث از معرفی یک مسیر عمومی فراتر می‌رود و مواردی مانند میرترون‌ها، سیمترون‌ها و ایزومیرها را نیز در بر می‌گیرد. فصل‌های مربوط به روش‌های شناسایی و پیش‌بینی و اعتباربخشی اهداف، توجه را به چگونگی مطالعه‌ی این مولکول‌ها معطوف می‌کنند. روش‌های سنجش بیان، ریزآرایه، توالی‌یابی، پایگاه‌های اطلاعاتی و بررسی تجربی اهداف در همین چارچوب مطرح شده‌اند. حسن دارابی و رحیم علیدادی میان پیش‌بینی یک ارتباط مولکولی و تأیید تجربی آن تفاوت می‌گذارند. این تمایز برای فهم نتایج پژوهش‌ها اهمیت دارد؛ زیرا مکمل‌بودن بخشی از توالی‌ها به‌تنهایی برای تعیین یک هدف کافی نیست.

کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین در فصل‌های مرتبط با بیماری، پیوند میان تنظیم ژن و اختلال عملکرد سلول را بررسی کرده است. بیماری‌های غیرسرطانی، سرطان و میکرو RNAهای در گردش، محورهای جداگانه‌ای از بحث هستند. نمونه‌هایی مانند نارسایی قلبی، سکته‌ی مغزی، بیماری‌های خودایمن و بدخیمی‌های خونی، گستره‌ی موضوعات پزشکی را نشان می‌دهند. فصل سرطان به نقش زیستی این مولکول‌ها، برهم‌خوردن تنظیم بیان، متاستاز و ارزش تشخیصی یا پیش‌آگهی‌دهنده‌ی الگوهای بیان اختصاص دارد. مباحث اگزوزوم‌ها و مولکول‌های در گردش نیز ارتباط میان ترشح سلولی و امکان بررسی نشانگرهای زیستی را مطرح می‌کنند. بخش‌های پایانی، کاربردهای درمانی، انتقال مولکول‌های مقلد، طب بازسازی و پزشکی فردی را در کنار مقاومت دارویی قرار داده‌اند.

خواننده در طول مطالعه، هم با اجزای مسیرهای مولکولی آشنا می‌شود و هم درمی‌یابد که تفسیر یک تغییر بیانی به نوع بافت، وضعیت سلول و شواهد تجربی وابسته است. این پیوند میان جزئیات زیستی و پرسش‌های پزشکی، جهت اصلی مطالب را مشخص می‌کند.

خلاصه کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین

میکرو RNAها بدون آنکه خود به پروتئین تبدیل شوند، می‌توانند میزان تولید پروتئین‌های دیگر را تغییر دهند. کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین این نقش تنظیمی را از مسیر ساخته‌شدن مولکول اولیه، پردازش در هسته، انتقال به سیتوپلاسم و تشکیل مجموعه‌ی خاموش‌کننده توضیح می‌دهد. رشتـه‌ی راهنما، مجموعه‌ی پروتئینی را به‌ سوی رونوشت هدف هدایت می‌کند و نتیجه می‌تواند تخریب رونوشت یا مهار ترجمه باشد. رابطه‌ی میان تنظیم‌کننده و هدف، رابطه‌ای یک‌به‌یک نیست؛ یک مولکول ممکن است اهداف متعددی داشته باشد و یک رونوشت نیز تحت تنظیم چند مولکول قرار گیرد. جهش‌ها و چندشکلی‌های ژنتیکی می‌توانند ساخت، پردازش یا اتصال به هدف را تغییر دهند.

پیام اصلی این کتاب، اهمیت همین شبکه‌ی ارتباطی برای فهم بیماری، ارزیابی نشانگرهای زیستی و مطالعه‌ی پاسخ به درمان است. مباحث بالینی بر پایه‌ی شناخت این سازوکارها شکل می‌گیرند.

چرا باید کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسیر بلوغ مولکول و نقش پروتئین‌های دخیل را توضیح می‌دهد.
• خواننده تفاوت پیش‌بینی محاسباتی اهداف و اعتباربخشی تجربی آن‌ها را می‌شناسد.
• مباحث بیماری، ارتباط تغییرات بیان ژن و اختلالات سلولی را روشن می‌کنند.
• موضوعات پزشکی فردی و مقاومت دارویی، زمینه‌ی فهم پرسش‌های پژوهشی مرتبط را فراهم می‌کنند.

خواندن کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب میکرو RNA از پایه تا بالین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان ژنتیک و زیست‌شناسی سلولی‌مولکولی که مبانی تنظیم بیان ژن را مطالعه می‌کنند.
• دانشجویان علوم پزشکی علاقه‌مند به سازوکارهای مولکولی بیماری‌ها.
• پژوهشگران سرطان و نشانگرهای زیستی که به بررسی الگوهای بیان میکرو RNA توجه دارند.