کتاب یک ماهی روی درخت

کتاب یک ماهی روی درخت نوشته لیندا مالالی هانت، داستان کودکی به نام الیور است که ذهن پرجنب‌وجوشش همیشه با انتظارهای کلاس درس هماهنگ نیست. مداد برای او می‌تواند موشک شود و تماشای مورچه‌ها می‌تواند فکرش را تا مدت‌ها مشغول نگه دارد. بعضی هم‌کلاسی‌ها این تفاوت را دستمایه‌ی سرزنش می‌کنند؛ اما دوستی نیز هست که توانایی‌های او را می‌بیند. این داستان کودکانه درباره‌ی تفاوت‌ها، دوستی و حرف‌هایی است که کودکان در دل به خودشان می‌گویند. سحر حجازی این کتاب را ترجمه کرده و انتشارات مهرسا این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب یک ماهی روی درخت

کتاب یک ماهی روی درخت نوشته لیندا مالالی هانت، تفاوت‌های کودکان را از دریچه‌ی تجربه‌ی یک دانش‌آموز نشان می‌دهد. الیور خودش ماجرا را تعریف می‌کند؛ بنابراین فاصله‌ی میان آنچه دیگران از رفتار او می‌بینند و آنچه در ذهنش می‌گذرد، بخش مهمی از داستان است. هم‌کلاسی‌ها ممکن است فقط کودکی را ببینند که حواسش از تکلیف پرت شده است؛ اما او صدا، حرکت و تصویرهایی را تجربه می‌کند که توجهش را به‌سمت دیگری می‌برند. تخیل الیور به اشیای معمولی امکان‌های تازه می‌دهد و کنجکاوی‌اش او را درگیر جهان جانوران می‌کند. همین ویژگی‌ها در محیط مدرسه گاهی سبب سوءتفاهم می‌شوند. نویسنده به‌جای توضیح‌های کلی درباره‌ی متفاوت‌بودن، موقعیت‌هایی آشنا از نشستن در کلاس، انجام‌دادن تکلیف و معاشرت در زنگ تفریح ساخته است. تصویرگری نانسی کارپنتر نیز بخشی از ارائه‌ی این داستان کودک است. مرکز توجه داستان، تجربه‌ی کودکی است که می‌خواهد میان انتظارهای اطرافیان و شیوه‌ی فکرکردن خودش جایی پیدا کند.
کتاب یک ماهی روی درخت، رابطه‌ی میان قضاوت دیگران و تصویری را که کودک از خودش می‌سازد بررسی می‌کند. شای رفتار الیور را با معیار شباهت به بقیه می‌سنجد و تفاوت او را به تنبلی یا عجیب‌بودن نسبت می‌دهد. الیور فقط از این حرف‌ها آزرده نمی‌شود؛ او در ذهن خودش نیز با جمله‌هایی تلخ روبه‌رو است. این بخش از تجربه‌ی شخصیت، موضوع تمسخر را از یک برخورد گذرا فراتر می‌برد و اثر عاطفی آن را نشان می‌دهد. آلبرت در سوی دیگر این رابطه قرار دارد. او به حرف‌های دوستش گوش می‌دهد و چیزی را می‌بیند که قضاوت‌های عجولانه پنهان کرده‌اند. داستان از خلال این برخوردها، میان پذیرفتن تفاوت و وادارکردن کودک به شبیه‌شدن تمایز می‌گذارد. مثال‌های برگ‌ها و جانوران نیز با علایق الیور پیوند دارند و گفت‌وگو درباره‌ی تفاوت را به جهان ذهنی او نزدیک می‌کنند. فضای مدرسه در این داستان هم محل رنجش است و هم جایی برای شکل‌گرفتن همراهی؛ محیطی که کیفیت رابطه‌هایش می‌تواند بر احساس تعلق کودک اثر بگذارد.

خلاصه کتاب یک ماهی روی درخت

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
الیور در کتاب یک ماهی روی درخت، هنگام انجام‌دادن کارهای معمول مدرسه مدام درگیر فکرها و تصویرهای دیگری می‌شود. معلم از بچه‌ها انتظار انجام‌دادن تکلیف دارد؛ اما مداد او در خیالش پرواز می‌کند و به موشک تبدیل می‌شود. روز فعالیت کلاسی نیز الیور فراموش کرده چیزی همراه بیاورد، هرچند درباره‌ی یک عنکبوت حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. شای این رفتارها را بهانه‌ی سرزنش می‌کند و الیور رفته‌رفته خودش را با هم‌کلاسی‌هایش مقایسه می‌کند. علاقه‌ی او به مورچه‌ها نیز از نظر بعضی بچه‌ها عجیب است. ناراحتی الیور فقط به حرف‌های دیگران محدود نمی‌ماند؛ او در خلوت هم با خودش نامهربان است. الیور برای دورشدن از این احساس‌ها به بالای درخت پناه می‌برد. آلبرت به سراغش می‌آید و گفت‌وگویی میان آن‌ها شکل می‌گیرد که موضوعش تفاوت، فکرهای نامعمول و ارزش دیده‌شدن است.

چرا باید کتاب یک ماهی روی درخت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب یک ماهی روی درخت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان، تفاوت میان رفتار ظاهری کودک و تجربه‌ی درونی او را نشان می‌دهد.
• ماجرای الیور فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی تمسخر و پیامدهای عاطفی برچسب‌زدن فراهم می‌کند.
• رابطه‌ی دو هم‌کلاسی، اهمیت گوش‌دادن و دیدن توانایی‌های دیگری را ملموس می‌کند.
• علاقه‌ی شخصیت به طبیعت، بحث پذیرش تفاوت‌ها را به تجربه‌های آشنای کودکان پیوند می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب یک ماهی روی درخت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکانی که احساس می‌کنند با هم‌کلاسی‌هایشان تفاوت دارند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی خودسرزنشی با کودک گفت‌وگو کنند.
• آموزگارانی که به روابط همسالان و تمسخر در مدرسه توجه دارند.
• علاقه‌مندان به داستان‌های کودک درباره‌ی دوستی و پذیرش تفاوت‌ها.