کتاب عدد چندپهلو

کتاب عدد چندپهلو (تأملاتی وجودشناختی بر ریاضیات)، نوشته‌ بیژن کریمی، به بررسی ماهیت عدد و رابطه‌ی مفاهیم ریاضی با پرسش‌های فلسفی درباره‌ی هستی و نیستی می‌پردازد. نویسنده تلاش می‌کند تا نشان دهد که برداشت ما از وجود چگونه می‌تواند بر تعریف مجموعه‌ها، عضویت و مفهوم عدد اثر بگذارد. نشر نقد فرهنگ در سال ۱۳۹۸ این کتاب را منتشر کرده است. کریمی اصطلاح «توشه» را برای مفهوم مجموعه به کار می‌برد و میان گردآوری اشیا و تعریف آن‌ها بر اساس ویژگی‌های مشترک تمایز می‌گذارد. او با تکیه بر این تمایز، برداشت خود را از مجموعه و عدد گسترش می‌دهد و به بررسی مفاهیمی مانند عدد مجازی و اعداد چندپهلو می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عدد چندپهلو اثر بیژن کریمی

کتاب عدد چندپهلو، نوشته‌ی بیژن کریمی، تلاشی برای بررسی مبانی فلسفی ریاضیات و ارتباط آن‌ها با مفهوم وجود است. نویسنده معتقد است که فهم مفاهیم ریاضی با پرسش‌های فلسفی درباره‌ی هستی و نیستی ارتباط دارد و برای توضیح این ارتباط، چهارچوبی مفهومی پیشنهاد می‌دهد. کتاب در بخش‌هایی با عنوان‌های نظریه‌ی وجودی توشه، اعداد چندپهلو، جنبش‌های وجودی در عالم اعداد و دانش‌شناسی تنظیم شده است.

بیژن کریمی در بخش نخست، اصطلاح «توشه» را به‌عنوان جایگزینی برای مجموعه معرفی می‌کند و میان گردآوری اعضا و تعریف یک مجموعه بر اساس ویژگی‌های مشترک آن‌ها تفاوت می‌گذارد. او با استفاده از مثال‌هایی درباره‌ی گل‌ها، رنگ‌ها و اعداد، دیدگاه خود را توضیح می‌دهد و سپس به مفاهیمی مانند عضویت، مجموعه‌ی تهی و بی‌نهایت می‌پردازد.

نویسنده در بخش‌های بعدی، برداشت خود را از اعداد چندپهلو شرح می‌دهد و موضوعاتی مانند اعداد مختلط، تقارن، جمع، ضرب و تجزیه به عوامل اول را بررسی می‌کند. بخش پایانی نیز به رابطه‌ی میان شاخه‌های مختلف دانش اختصاص دارد. این کتاب با پیوندزدن بحث‌های فلسفی و ریاضی، خواننده را به بازاندیشی در تعریف‌های رایج و بررسی مبانی مفهومی ریاضیات دعوت می‌کند.

خلاصه کتاب عدد چندپهلو

کتاب عدد چندپهلو با پرسش درباره‌ی معنای وجود آغاز می‌شود و به بررسی مفاهیم مجموعه و عدد می‌رسد. بیژن کریمی میان دو شیوه‌ی تعریف مجموعه تمایز می‌گذارد: در شیوه‌ی نخست، مجموعه با اعضای آن شناخته می‌شود؛ در شیوه‌ی دوم، ویژگی‌هایی که اعضا را به یکدیگر پیوند می‌دهند مبنای تعریف قرار می‌گیرند. نویسنده برای این دو برداشت اصطلاح‌های ویژه‌ای به کار می‌برد و بر اساس آن‌ها نظریه‌ی خود را درباره‌ی توشه‌ی وجودی صورت‌بندی می‌کند.

بیژن کریمی در ادامه، این دیدگاه را به موضوعاتی مانند مجموعه‌ی تهی، صفر، بی‌نهایت و پارادکس‌های نظریه‌ی مجموعه‌ها پیوند می‌دهد. بخش‌های مربوط به اعداد چندپهلو نیز به بررسی ویژگی‌ها و روابط میان اعداد، از جمله اعداد مختلط، تقارن، جمع و ضرب اختصاص دارند. نویسنده می‌کوشد تا نشان دهد که چگونه می‌توان با بازنگری در مفاهیم فلسفی وجود، به برداشت تازه‌ای از ساختار مجموعه‌ها و ماهیت عدد رسید.

چرا باید کتاب عدد چندپهلو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب عدد چندپهلو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان پرسش‌های فلسفی درباره‌ی وجود و مفاهیم بنیادی ریاضیات را بررسی می‌کند.
• این کتاب خواننده را با برداشت نویسنده از مفاهیمی مانند مجموعه‌ی تهی، بی‌نهایت و پارادکس‌های نظریه‌ی مجموعه‌ها آشنا می‌کند.
• این اثر با طرح بحث اعداد چندپهلو، زمینه‌ای برای تأمل درباره‌ی تعریف عدد و ویژگی‌های ریاضی آن فراهم می‌کند.

خواندن کتاب عدد چندپهلو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب عدد چندپهلو به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی ریاضیات و مباحث هستی‌شناسی.
• دانشجویان و پژوهشگران ریاضی و فلسفه که به مبانی مفهومی نظریه‌ی مجموعه‌ها علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با دیدگاه خاص نویسنده درباره‌ی وجود، مجموعه و عدد آشنا شوند.

درباره بیژن کریمی

بیژن کریمی در زمینه‌ی فلسفه‌ی علم، فلسفه‌ی ریاضی و فیزیک پژوهش می‌کرد و تحصیلات خود را در رشته‌ی ریاضی در آمریکا گذرانده بود. او در کنار فعالیت‌های پژوهشی، به ترجمه و نگارش کتاب‌هایی درباره‌ی موضوعات علمی و فلسفی پرداخت و در آثارش کوشید یافته‌های علمی جدید را با دیدگاه‌های برخاسته از اندیشه‌ی ایرانی پیوند دهد. از جمله کتاب‌هایی که او ترجمه کرده است می‌توان به کمیته‌ی خواب، نوشته‌ی دیردرا بریت، کهن‌الگوهای یونگی، نوشته‌ی رابین رابرتسون، و خشونت و تقدس، نوشته‌ی رنه ژیرار، اشاره کرد. همزاد شوخ است نیز از آثار تألیفی اوست.