کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق)

کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) نوشته انوشه شریعت‌ تربقانی را انتشارات متخصصان منتشر کرده است. این اثر سراغ یکی از رساله‌های مهم سهروردی می‌رود و می‌کوشد مفاهیم دشوار حکمت اشراق را در قالبی فشرده، دسته‌بندی‌شده و قابل‌ پیگیری پیش بگذارد. کتاب نشان می‌دهد که سهروردی چگونه میان فلسفه، الهیات و اشراق پیوند برقرار می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق)

کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) بر پایه‌ی رساله‌ای از شهاب‌الدین یحیی سهروردی تنظیم شده و انوشه شریعت‌ تربقانی آن را به‌صورت تلخیص‌شده و منظومه‌وار سامان داده است. کتاب از همان آغاز روشن می‌کند که هدفش فقط نقل یک رساله‌ی قدیمی نیست، بلکه بازکردن گره‌ی اصطلاحات و استدلال‌هایی است که در سنت حکمت اشراق و در گفت‌وگو با فلسفه‌ی مشاء شکل گرفته‌اند. در پیشگفتار جایگاه سهروردی در میان فیلسوفان جهان اسلام یادآوری می‌شود و سپس کتاب به‌سمت متن اصلی می‌رود؛ جایی که تعریف‌ها، تقسیم‌بندی‌ها و برهان‌ها پشت سر هم می‌آیند و تصویری فشرده از دستگاه فکری او می‌سازند.

کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) در ۱۰ فصل پیش می‌رود و دامنه‌ی موضوعاتش گسترده است. فصل‌های آغازین به اصطلاحات پایه، جسم، جوهر، عرض، مکان، زمان، حرکت، عناصر و فساد می‌پردازند. بعد از آن بحث نفس و قوای آن مطرح می‌شود؛ از حواس ظاهر و باطن تا نسبت نفس با بدن و ادراک کلیات. در فصل‌های بعدی کتاب وارد مباحث الهی می‌شود؛ واجب‌الوجود، صفات او، صدور عقل، ترتیب عقول و افلاک، غایات وجود، خیر و شر، قضا و قدر، نبوت، معجزات و کرامات. عنوان برخی فصل‌ها مثل شرح بعضی اصطلاحات و تعریف جسم، استبصار نفس، در ذات واجب‌الوجود و صفاتش، غایات و ترتیب وجود و در اسباب حوادث خیر و شر نشان می‌دهد که کتاب هم جنبه‌ی آموزشی دارد و هم می‌خواهد نقشه‌ای کلی از اندیشه‌ی سهروردی به دست بدهد.

کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) فقط مجموعه‌ای از تعریف‌های خشک نیست. در بخش‌های مختلف نمونه‌ها و قیاس‌هایی دیده می‌شود که برای توضیح مفاهیم به کار رفته‌اند؛ مثل بحث حرکت، مثال‌های مربوط به آتش و آب یا توضیح ادراک و کلیات. همین ویژگی باعث می‌شود متن حالتی درس‌نامه‌ای پیدا کند و خواننده بتواند مسیر استدلال را دنبال کند. در عین‌ حال حضور شعر در آغاز اثر و نظم‌بخشی دوباره‌ی مطالب به کتاب رنگی متفاوت داده است. نتیجه متنی است که هم برای آشنایی با استخوان‌بندی فکری سهروردی به کار می‌آید و هم برای دنبال‌کردن پیوند میان فلسفه، عرفان و الهیات در سنت اشراقی.

خلاصه کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق)

کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) از تعریف‌های پایه آغاز می‌کند؛ شناخت، لفظ، وصف، جوهر، عرض، جسم، مکان و زمان. کتاب سپس به ساختار جهان مادی می‌رسد و از عناصر، حرکت، کون و فساد و نسبت اجسام با صفاتشان بحث می‌کند. در ادامه محور کتاب به نفس و قوای آن منتقل می‌شود؛ جایی که استدلال‌هایی درباره‌ی جدایی من از بدن، ادراک کلیات و مراتب قوای انسانی، حیوانی و نباتی طرح می‌شود. بخش‌های بعدی به واجب‌الوجود، صفات الهی، صدور عقل، ترتیب عقول و افلاک، خیر و شر، قضا و قدر و جایگاه نبوت می‌پردازند. حاصل کار چکیده‌ای از مهم‌ترین مباحث حکمت اشراق است که به‌صورت فشرده و طبقه‌بندی‌شده کنار هم قرار گرفته‌اند.

چرا باید کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب  پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده از مهم‌ترین مباحث سهروردی از منطق و طبیعیات تا نفس و الهیات ارائه می‌دهد.
• خواننده می‌تواند با اصطلاحاتی مثل جوهر، عرض، مکان، زمان، نفس و واجب‌الوجود در بافت اندیشه‌ی اشراقی آشنا شود.
• تقسیم‌بندی فصل‌ها کمک می‌کند مسیر استدلال‌ها پراکنده نماند و موضوعات به‌ترتیب دنبال شوند.
• نمونه‌ها و مثال‌های درون متن فهم برخی بحث‌های انتزاعی را آسان‌تر می‌کنند.
• کتاب برای مرور کلی رساله‌ی پرتونامه و شناخت پیوند میان فلسفه، عرفان و الهیات در اندیشه‌ی سهروردی به کار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پرتو نامه؛ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی اسلامی که می‌خواهند با مبانی حکمت اشراق آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی سهروردی، نفس، واجب‌الوجود و ترتیب عقول مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند اصطلاحات دشوار متون فلسفی قدیم را در قالبی خلاصه‌تر دنبال کنند.
• کسانی که به پیوند میان مباحث فلسفی، الهیاتی و اشراقی علاقه دارند.
• مخاطبانی که به‌دنبال مروری دسته‌بندی‌شده بر فصل‌ها و موضوعات اصلی رساله‌ی پرتونامه هستند.